RED w skrócie
Dyrektywa w sprawie urządzeń radiowych (RED), formalnie dyrektywa 2014/53/UE, to unijne prawo dotyczące oznakowania CE wszystkiego, co celowo emituje lub odbiera fale radiowe. Ustanawia ramy prawne udostępniania urządzeń radiowych na rynku i oddawania ich do użytku w Unii (art. 1 ust. 1) i robi to za pomocą zasadniczych wymagań, a nie przepisów dla poszczególnych produktów: zdrowie i bezpieczeństwo przy zachowaniu celów dyrektywy niskonapięciowej, ale bez ograniczenia napięcia, kompatybilność elektromagnetyczna oraz skuteczne i efektywne wykorzystanie widma radiowego (art. 3 ust. 1 i 2). W przypadku wyznaczonych kategorii Komisja może uruchomić kolejne wymagania, od współdziałania i prywatności po dostęp do służb ratunkowych oraz, od zmiany z 2022 r., wspólną ładowarkę USB-C (art. 3 ust. 3 i 4).
Jako dyrektywa działa ona poprzez prawo krajowe: państwa członkowskie musiały dokonać transpozycji do 12 czerwca 2016 r. i stosować ją od 13 czerwca 2016 r., kiedy zastąpiła dyrektywę 1999/5/WE (R&TTE) (art. 49 i art. 50). Urządzenia radiowe objęte zakresem są wyłączone spod dyrektywy niskonapięciowej, ale jej cele w zakresie bezpieczeństwa wracają przez art. 3 ust. 1 lit. a (art. 1 ust. 4).
Tekst urzędowy Dyrektywę można przeczytać w EUR-Lex: dyrektywa 2014/53/UE (CELEX 32014L0053) lub w tekście skonsolidowanym z 30 maja 2026 r., który uwzględnia zmianę dotyczącą wspólnej ładowarki, procedury nadzwyczajne i zaktualizowany załącznik Ia.
Zakres
Urządzenie radiowe to produkt elektryczny lub elektroniczny, który celowo emituje lub odbiera fale radiowe, czyli fale elektromagnetyczne o częstotliwości poniżej 3 000 GHz, rozchodzące się w przestrzeni bez sztucznego prowadzenia, do celów łączności radiowej lub radiolokalizacji, albo który wymaga uzupełnienia o osprzęt, taki jak antena, aby to robić (art. 2 ust. 1 pkt 1–4). Funkcje Wi-Fi, Bluetooth, komórkowe, GNSS, RFID i radarowe spełniają to kryterium bez względu na to, czy produktem jest telefon, czujnik, zabawka czy moduł przemysłowy. Trzy zdarzenia wywołujące obowiązki to udostępnianie na rynku, wprowadzanie do obrotu i oddawanie do użytku (art. 2 ust. 1 pkt 9–11).
Załącznik I wyłącza cztery grupy: urządzenia radiowe dla radioamatorów, które nie są udostępniane na rynku, takie jak zestawy do samodzielnego montażu oraz urządzenia własnej konstrukcji lub zmodyfikowane; wyposażenie morskie objęte dyrektywą w sprawie wyposażenia morskiego 2014/90/UE (załącznik I nadal odsyła do jej poprzedniczki, dyrektywy 96/98/WE, której odesłania odczytuje się jako odesłania do dyrektywy z 2014 r.); sprzęt lotniczy objęty rozporządzeniem (UE) 2018/1139, przeznaczony wyłącznie do użytku w powietrzu, w tym certyfikowane bezzałogowe statki powietrzne na chronionych częstotliwościach lotniczych; oraz zestawy ewaluacyjne wykonane na zamówienie, używane wyłącznie w ośrodkach badawczo-rozwojowych (art. 1 ust. 2 i załącznik I). Poza zakresem dyrektywy pozostają również urządzenia używane wyłącznie do celów bezpieczeństwa publicznego, obronności, bezpieczeństwa państwa lub działań w dziedzinie prawa karnego (art. 1 ust. 3).
Obowiązki spoczywają na podmiotach gospodarczych: producencie, upoważnionym przedstawicielu, importerze i dystrybutorze (art. 2 ust. 1 pkt 16). Producentem jest ten, kto produkuje urządzenia radiowe lub zleca ich zaprojektowanie lub produkcję i wprowadza je do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym (art. 2 ust. 1 pkt 12), a importer lub dystrybutor, który sprzedaje pod własną marką lub modyfikuje urządzenia w sposób mogący wpłynąć na zgodność, przejmuje obowiązki producenta (art. 14).
Co należy zrobić
Zasadnicze wymagania
Wszystkie urządzenia radiowe muszą chronić zdrowie i bezpieczeństwo osób, zwierząt domowych i mienia, zapewniać odpowiedni poziom kompatybilności elektromagnetycznej określony w dyrektywie 2014/30/UE oraz zarówno wykorzystywać widmo radiowe efektywnie, jak i wspierać jego efektywne wykorzystanie, aby unikać szkodliwych zakłóceń (art. 3 ust. 1 i 2). Producenci muszą ponadto skonstruować urządzenie tak, aby mogło być użytkowane w co najmniej jednym państwie członkowskim zgodnie z przepisami o widmie (art. 10 ust. 2). Zgodność z normami zharmonizowanymi opublikowanymi w Dzienniku Urzędowym daje domniemanie zgodności z wymaganiami, które one obejmują (art. 16).
Art. 3 ust. 3 wymienia dziewięć dalszych wymagań, które mają zastosowanie wyłącznie do kategorii wyznaczonych przez Komisję aktem delegowanym: współdziałanie z osprzętem i przez sieci, połączenie z interfejsami, ochrona sieci, prywatność i dane osobowe, ochrona przed oszustwami, dostęp do służb ratunkowych, użytkowanie przez osoby z niepełnosprawnościami oraz kontrola ładowania oprogramowania. Rozporządzenie delegowane (UE) 2019/320 uruchomiło od 17 marca 2022 r. dostęp do służb ratunkowych w smartfonach, wymagając lokalizacji dzwoniącego przez Wi-Fi i dane zgodne z Galileo. Rozporządzenie delegowane (UE) 2022/30, odroczone rozporządzeniem delegowanym (UE) 2023/2444, uruchomiło od 1 sierpnia 2025 r. ochronę sieci, prywatność i ochronę przed oszustwami w odniesieniu do urządzeń podłączonych do internetu, urządzeń radiowych dla dzieci i zabawek, urządzeń ubieralnych oraz urządzeń umożliwiających płatności, z wyłączeniem wyrobów medycznych oraz sprzętu objętego przepisami o lotnictwie, bezpieczeństwie pojazdów i opłatach drogowych. Rozporządzenie delegowane (UE) 2026/339 uchyla ten akt ze skutkiem od 11 grudnia 2027 r., kiedy przejmuje te zagadnienia akt o cyberodporności, rozporządzenie (UE) 2024/2847, przy czym urządzenia wprowadzone do obrotu między 1 sierpnia 2025 r. a 10 grudnia 2027 r. pozostają objęte nadzorem na podstawie wymagań RED.
Wspólna ładowarka
Dyrektywa (UE) 2022/2380 dodała art. 3 ust. 4 i załącznik Ia. Ręczne telefony komórkowe, tablety, aparaty cyfrowe, słuchawki nauszne, zestawy słuchawkowe, ręczne konsole do gier wideo, przenośne głośniki, czytniki e-booków, klawiatury, myszy, przenośne systemy nawigacji, słuchawki douszne i laptopy, które można ładować przewodowo, muszą mieć gniazdo USB Type-C zgodne z EN IEC 62680-1-3:2022, które pozostaje dostępne i sprawne, muszą dawać się ładować kablami USB Type-C, a jeżeli ładują z mocą powyżej 5 V, 3 A lub 15 W, muszą mieć wbudowane USB Power Delivery zgodne z EN IEC 62680-1-2:2022 i pozwalać, aby każdy dodatkowy protokół zachowywał pełną funkcjonalność (załącznik Ia, część I). Każdy, kto oferuje takie urządzenia wraz z ładowarką, musi oferować je także bez niej i pokazywać piktogram informujący, czy ładowarka jest w zestawie (art. 3a). Instrukcja musi opisywać parametry ładowania i zgodne ładowarki, a etykieta z minimalną i maksymalną mocą ładowania oraz informacją o obsłudze USB PD musi być wydrukowana w instrukcji oraz umieszczona na opakowaniu lub do niego przymocowana, a w sprzedaży na odległość wyświetlana w pobliżu ceny (art. 10 ust. 8 i załącznik Ia, części II–IV). Państwa członkowskie stosują te przepisy od 28 grudnia 2024 r., a w przypadku laptopów od 28 kwietnia 2026 r. (dyrektywa (UE) 2022/2380, art. 2 ust. 1).
Ocena zgodności, dokumentacja techniczna i oznakowanie CE
Producent ocenia zgodność we wszystkich przewidzianych warunkach i konfiguracjach użytkowania (art. 17 ust. 1). W odniesieniu do wymagań dotyczących zdrowia, bezpieczeństwa i ładowania z art. 3 ust. 1 i 4 można zastosować każdy z trzech modułów: wewnętrzną kontrolę produkcji (załącznik II), badanie typu UE, po którym następuje zgodność z typem (załącznik III), lub pełne zapewnienie jakości (załącznik IV). W odniesieniu do wymagań dotyczących widma i art. 3 ust. 3 wewnętrzna kontrola produkcji jest dostępna tylko wtedy, gdy normy zharmonizowane zastosowano w całości; w przeciwnym razie należy zaangażować jednostkę notyfikowaną w ramach załącznika III lub IV (art. 17 ust. 2–4). Dokumentację techniczną trzeba sporządzić przed wprowadzeniem do obrotu, aktualizować ją i zawrzeć w niej co najmniej elementy z załącznika V, w tym wersje oprogramowania i oprogramowania układowego, rysunki, zastosowane normy, sprawozdania z badań i wyjaśnienie możliwości działania zgodnie z przepisami o widmie (art. 21). W razie braków organ może zlecić badanie na koszt producenta lub importera (art. 21 ust. 4).
Deklaracja zgodności UE jest sporządzana według załącznika VI, tłumaczona na języki wymagane przez państwo członkowskie, a jeżeli stosuje się kilka aktów Unii, stanowi jedną deklarację obejmującą wszystkie z nich (art. 18). Zamiast niej do urządzenia można dołączyć uproszczoną deklarację w brzmieniu z załącznika VII z adresem internetowym pełnego tekstu (art. 10 ust. 9). Oznakowanie CE umieszcza się w sposób widoczny, czytelny i trwały na urządzeniu lub na jego tabliczce znamionowej oraz na opakowaniu przed wprowadzeniem do obrotu; może być mniejsze niż 5 mm, o ile pozostaje czytelne, a po nim następuje numer jednostki notyfikowanej, jeżeli zastosowano załącznik IV (art. 19 i art. 20).
Informacje, instrukcje i identyfikowalność
Urządzenie nosi numer typu, partii lub serii oraz nazwę producenta i jeden pocztowy adres kontaktowy; importerzy dodają własne dane (art. 10 ust. 6, art. 10 ust. 7 i art. 12 ust. 3). Do urządzenia musi być dołączona instrukcja i informacje dotyczące bezpieczeństwa w języku określonym przez państwo członkowskie, a w przypadku urządzeń nadawczych muszą one wskazywać pasma częstotliwości i maksymalną moc częstotliwości radiowej (art. 10 ust. 8). Jeżeli państwo członkowskie ogranicza oddawanie do użytku lub wymaga zezwolenia na użytkowanie, na opakowaniu umieszcza się piktogram lub słowa „Restrictions” lub „Requirements in” wraz ze skrótami państw członkowskich, a w instrukcji wymienia się te ograniczenia (art. 10 ust. 10 i rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/1354). Jeżeli Komisja wyznaczy kategorię, producenci rejestrują typ urządzenia w systemie centralnym przed wprowadzeniem do obrotu (art. 5) i przedstawiają oświadczenia o zgodności dla kombinacji urządzenia radiowego i oprogramowania (art. 4). Wszystkie podmioty identyfikują swoich dostawców i odbiorców przez 10 lat (art. 15).
Obowiązki według roli
Producenci ponoszą obowiązki dotyczące projektowania, dokumentacji, oceny, deklaracji, oznakowania, instrukcji, działań naprawczych i 10-letniego przechowywania (art. 10). Upoważnieni przedstawiciele działają na podstawie pełnomocnictwa, które musi obejmować co najmniej przechowywanie dokumentów i współpracę z organami (art. 11). Importerzy weryfikują pracę producenta przed wprowadzeniem do obrotu, dodają swoje dane identyfikacyjne, dbają o zgodność podczas przechowywania i transportu, badają próbki, jeżeli uzasadnia to ryzyko, podejmują działania naprawcze i przechowują deklarację przez 10 lat (art. 12). Dystrybutorzy sprawdzają oznakowanie CE, dokumenty i język przed udostępnieniem urządzenia na rynku, chronią je podczas przechowywania i transportu oraz dopilnowują podjęcia działań naprawczych (art. 13). Importerzy i dystrybutorzy, którzy sprzedają pod własną marką lub modyfikują urządzenia, stają się producentami (art. 14).
Procedury nadzwyczajne od 30 maja 2026 r.
Dyrektywa (UE) 2024/2749 wprowadziła rozdział Va. Art. 43b–43e mają zastosowanie wyłącznie do urządzeń radiowych wyznaczonych jako towary istotne w sytuacji kryzysowej, tylko w czasie obowiązywania trybu nadzwyczajnego rynku wewnętrznego na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/2747 i tylko po przyjęciu przez Komisję odpowiedniego aktu wykonawczego (art. 43a). Pozwalają one jednostkom notyfikowanym nadawać priorytet ocenom dotyczącym towarów istotnych w sytuacji kryzysowej, organom krajowym zezwalać na wprowadzenie do obrotu bez obowiązkowej procedury z udziałem jednostki notyfikowanej na określonych warunkach, a także przewidują domniemanie zgodności oparte na innych normach i wspólnych specyfikacjach oraz priorytetowy nadzór rynku z wzajemną pomocą (art. 43b–43e).
Egzekwowanie i sankcje
Nadzór rynku odbywa się na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1020, które od 16 lipca 2021 r. zastępuje art. 15–29 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, do których odsyła art. 39 dyrektywy. Jeżeli organ ma wystarczające powody, by sądzić, że urządzenie radiowe stwarza ryzyko lub nie spełnia zasadniczego wymagania, ocenia je, żąda działań naprawczych, wycofania z obrotu lub odzyskania produktu w terminie współmiernym do ryzyka, a jeżeli podmiot nie zareaguje, zakazuje lub ogranicza udostępnianie na rynku, wycofuje urządzenie z obrotu lub je odzyskuje oraz informuje Komisję i pozostałe państwa członkowskie (art. 40). W podobny sposób można postąpić z urządzeniami zgodnymi z wymaganiami, które nadal stwarzają ryzyko (art. 42), a Komisja rozstrzyga sporne środki krajowe w unijnej procedurze ochronnej (art. 41). Uchybienia formalne, takie jak brak lub nieprawidłowo umieszczone oznakowanie CE, brak lub nieprawidłowa deklaracja zgodności UE, niekompletna dokumentacja techniczna, brak lub nieprawidłowa etykieta ładowania albo piktogram, brak danych identyfikacyjnych lub informacji o ograniczeniach, a także naruszenie obowiązków dotyczących rozdzielenia sprzedaży lub rejestracji, trzeba usunąć, a w przeciwnym razie skutkują one ograniczeniem, zakazem, wycofaniem z obrotu lub odzyskaniem produktu (art. 43).
Sankcje ustalane są na poziomie krajowym: państwa członkowskie ustanawiają skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje za naruszenia przepisów transponujących, które w przypadku poważnych naruszeń mogą obejmować sankcje karne (art. 46). W Polsce nadzór rynku nad urządzeniami radiowymi sprawuje Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE) w ramach krajowego systemu nadzoru rynku.
Jak pomaga Conphora
Conphora monitoruje RED i jej akty delegowane oraz zestawia Państwa produkty z zasadniczymi wymaganiami, wskazując luki w drodze oceny zgodności, dokumentacji technicznej, etykiecie ładowania i wymaganiach w zakresie cyberbezpieczeństwa, zanim staną się problemem egzekucyjnym. Platforma pomaga przygotować i prowadzić deklarację zgodności UE oraz 10-letnią dokumentację, a także ostrzega, gdy akt delegowany uruchamia lub kończy dane wymaganie, tak jak w przypadku przejęcia zagadnień cyberbezpieczeństwa przez akt o cyberodporności 11 grudnia 2027 r.
Zobacz, jak działa Conphora · Zobacz plany i cennik
Źródła
- Dyrektywa 2014/53/UE w sprawie urządzeń radiowych, tekst skonsolidowany z 30 maja 2026 r. (EUR-Lex)
- Dyrektywa 2014/53/UE w brzmieniu opublikowanym w Dz.Urz. UE L 153 z 22 maja 2014 r. (EUR-Lex)
- Informacje o dokumencie, daty i powiązania dla CELEX 32014L0053 (EUR-Lex)
- Dyrektywa (UE) 2022/2380 zmieniająca dyrektywę 2014/53/UE, wspólna ładowarka (EUR-Lex)
- Dyrektywa (UE) 2024/2749 w sprawie procedur nadzwyczajnych dotyczących oceny zgodności i nadzoru rynku produktów (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/30 stosujące art. 3 ust. 3 lit. d, e i f dyrektywy (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2444 przesuwające stosowanie rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/30 na 1 sierpnia 2025 r. (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/339 uchylające rozporządzenie delegowane (UE) 2022/30 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/320 w sprawie lokalizacji dzwoniącego w łączności alarmowej z urządzeń mobilnych (EUR-Lex)
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1354 w sprawie przedstawiania informacji o krajowych ograniczeniach użytkowania (EUR-Lex)
- Dyrektywa w sprawie urządzeń radiowych (Komisja Europejska, DG GROW)
- Kontrol med EMC og RED (Sikkerhedsstyrelsen)
- Sikkerhedsstyrelsen, en del af Erhvervsstyrelsen from January 2026 (Sikkerhedsstyrelsen)
Niniejszy przewodnik ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej.