De directie vraagt waarvoor het bedrijf aansprakelijk is

De eerste blootstelling is regelgevend van aard. Wanneer een product de gezondheid of veiligheid kan schaden of niet voldoet aan de toepasselijke wetgeving, eisen markttoezichtautoriteiten van de betrokken marktdeelnemer dat hij binnen een door hen vastgestelde termijn passende en evenredige corrigerende maatregelen neemt (Verordening (EU) 2019/1020, artikel 16, leden 1 en 2). Die maatregelen kunnen bestaan uit het conform maken van het product, het verhinderen dat het op de markt wordt aangeboden, het uit de handel nemen of terugroepen ervan en het waarschuwen van het publiek, of het vernietigen ervan (artikel 16, lid 3). Treedt de marktdeelnemer niet op, dan zorgen de autoriteiten ervoor dat het product uit de handel wordt genomen of wordt teruggeroepen, of dat de verkoop ervan wordt verboden of beperkt, en informeren zij het publiek (artikel 16, lid 5). Hun bevoegdheden omvatten het eisen van documenten, onaangekondigde inspecties, het onder een andere identiteit verwerven van monsters en het opleggen van sancties (artikel 14, lid 4).^[1]

Geld volgt op twee manieren. De lidstaten mogen hun autoriteiten machtigen de totale kosten van hun activiteiten bij een non-conformiteit op de marktdeelnemer te verhalen, waaronder testen, opslag en genomen maatregelen (artikel 15). En de lidstaten stellen sancties vast voor inbreuken op de harmonisatiewetgeving van bijlage II bij Verordening (EU) 2019/1020 en op de verordening algemene productveiligheid (EU) 2023/988; beide handelingen eisen dat de sancties doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn, en geen van beide bepaalt een bedrag (Verordening (EU) 2019/1020, artikel 41; GPSR, artikel 44).^[1][2]

De tweede blootstelling zijn de kosten van een terugroeping. Wanneer een fabrikant redenen heeft om aan te nemen dat een product dat hij op de markt heeft gebracht gevaarlijk is, moet hij onmiddellijk corrigerende maatregelen nemen, waaronder het uit de handel nemen of terugroepen, al naargelang het geval (GPSR, artikel 9, lid 8). Bij een terugroeping biedt de verantwoordelijke marktdeelnemer de consument een doeltreffende, kosteloze en tijdige oplossing: de keuze tussen ten minste twee van reparatie, vervanging en een terugbetaling die ten minste gelijk is aan de betaalde prijs, tenzij slechts één mogelijk is of de andere onevenredig zouden zijn (artikel 37, leden 1 en 2). De consument draagt niet de kosten van het verzenden of terugsturen van het product (artikel 37, lid 5).^[2]

De derde blootstelling is de civielrechtelijke aansprakelijkheid voor schade. Op grond van de richtlijn productaansprakelijkheid (EU) 2024/2853, die van toepassing is op producten die vanaf 9 december 2026 in de handel zijn gebracht of in gebruik zijn gesteld, heeft een natuurlijke persoon die schade lijdt door een gebrekkig product recht op vergoeding (artikelen 2, lid 1, en 5). De fabrikant is aansprakelijk; is de fabrikant gevestigd buiten de Unie, dan zijn dat ook de importeur en de gemachtigde, en bij gebreke daarvan de fulfilmentdienstverlener (artikel 8, lid 1). Een bedrijf dat een product ingrijpend wijzigt, wordt als de fabrikant ervan beschouwd (artikel 8, lid 2), en wanneer geen aansprakelijke marktdeelnemer in de Unie kan worden geïdentificeerd, wordt een distributeur aansprakelijk indien hij nalaat binnen een maand na een verzoek een dergelijke marktdeelnemer of zijn eigen leverancier te identificeren (artikel 8, lid 3). Aansprakelijkheid kan jegens de gedupeerde niet contractueel worden uitgesloten (artikel 15). Producten die vóór die datum in de handel zijn gebracht, blijven onder Richtlijn 85/374/EEG vallen (artikel 21).^[3]