ELR in gewone taal
De kaderverordening energie-etikettering (ELR), formeel Verordening (EU) 2017/1369, is de EU-wet achter het A-tot-G-energie-etiket. Zij stelt een kader vast voor energiegerelateerde producten die op de markt worden gebracht of in gebruik worden genomen, en voorziet in de etikettering ervan en in standaardproductinformatie over energie-efficiëntie, over het verbruik van energie en andere hulpbronnen tijdens het gebruik en over aanvullende kenmerken, zodat klanten efficiëntere producten kunnen kiezen (art. 1, lid 1). Het kader zelf legt de rollen, het etiketconcept, de productendatabank en het handhavingsmechanisme vast; de productgroepen, de etiketontwerpen, de meetmethoden en de weergaveregels worden voor elke groep vastgesteld in een afzonderlijke gedelegeerde verordening (art. 16).
Als verordening is zij rechtstreeks van toepassing in elke lidstaat. Zij is op 1 augustus 2017, de vierde dag na bekendmaking, in werking getreden en van toepassing vanaf die datum, toen zij Richtlijn 2010/30/EU introk; de leveranciersverplichtingen voor de productendatabank gelden vanaf 1 januari 2019 (art. 20, lid 1, en art. 21). Gedelegeerde handelingen die op grond van de oude richtlijn zijn vastgesteld, blijven van kracht, met de verplichtingen van de nieuwe verordening, totdat een gedelegeerde handeling op grond van artikel 16 ze vervangt (art. 20, lid 4).
Officiële tekst Lees de verordening op EUR-Lex: Verordening (EU) 2017/1369 (CELEX 32017R1369), of de geconsolideerde tekst van 1 mei 2021 die de bandenwijziging van artikel 12, lid 2, omvat.
Toepassingsgebied
Een energiegerelateerd product is een goed of systeem met een impact op het energieverbruik tijdens het gebruik dat op de markt wordt gebracht of in gebruik wordt genomen, met inbegrip van onderdelen met een dergelijke impact die voor klanten op de markt worden gebracht en bestemd zijn om in producten te worden ingebouwd (art. 2, punt 1). De verordening is niet van toepassing op tweedehands producten, tenzij ze worden ingevoerd uit een derde land, noch op vervoermiddelen voor personen of goederen (art. 1, lid 2).
De verplichtingen voor etiket, blad en databank gelden alleen wanneer een gedelegeerde handeling de productgroep bestrijkt. De groepen met een handeling voor energie-etikettering zijn vandaag koelapparaten, wasmachines en was-droogcombinaties, vaatwasmachines, droogtrommels, elektronische beeldschermen met inbegrip van televisies, monitoren en digitale signage, lichtbronnen, smartphones en tablets zonder toetsenbord, ruimte- en combinatieverwarmingstoestellen, waterverwarmers en warmwateropslagtanks, vastebrandstofketels, lokale ruimteverwarmingstoestellen, airconditioners, huishoudelijke ovens en afzuigkappen, ventilatie-eenheden voor woningen, koelapparaten met een directe-verkoopfunctie en professionele koelopslagkasten (productlijst van de Commissie; Gedelegeerde Verordeningen (EU) 2019/2013 tot en met 2019/2018, 2023/1669, 2023/2534, nr. 811/2013, nr. 812/2013, 2015/1186, 2015/1187, nr. 626/2011, nr. 65/2014, nr. 1254/2014 en 2015/1094, telkens art. 1). Banden worden geëtiketteerd op grond van Verordening (EU) 2020/740, maar geregistreerd in dezelfde productendatabank (art. 12, lid 2, onder a), zoals gewijzigd). Voor een productgroep zonder gedelegeerde handeling is er geen etiket, maar mag geen etiket worden geleverd of getoond dat het EU-etiket nabootst (art. 6, onder d)); de Commissie selecteert nieuwe groepen op basis van hun besparingspotentieel en vermeldt ze in haar werkplan (art. 15 en art. 16, lid 2).
Twee rollen dragen de verplichtingen. De leverancier is een in de Unie gevestigde fabrikant, de gemachtigde van een niet in de Unie gevestigde fabrikant, of een importeur, die een product op de markt van de Unie brengt (art. 2, punt 14). De handelaar is een detailhandelaar of andere natuurlijke of rechtspersoon die producten te koop, te huur of in huurkoop aanbiedt, of aan klanten of installateurs toont in het kader van een commerciële activiteit, al dan niet tegen betaling (art. 2, punt 13). Verkoop op afstand omvat postorder, catalogus, internet, telemarketing of elke andere methode waarbij van de potentiële klant niet kan worden verwacht dat hij het getoonde product ziet (art. 2, punt 15).
Wat u moet doen
Het etiket en het productinformatieblad
Het etiket is een grafisch diagram, gedrukt of elektronisch, met een gesloten schaal die alleen de letters A tot en met G gebruikt, elke letter een klasse, in zeven kleuren van donkergroen tot rood (art. 2, punt 19). De leverancier zorgt ervoor dat elke op de markt gebrachte eenheid kosteloos vergezeld gaat van een nauwkeurig gedrukt etiket en een productinformatieblad zoals de gedelegeerde handeling voorschrijft; de gedelegeerde handeling mag in plaats daarvan toestaan dat de parameters van het blad in de productendatabank worden ingevoerd, in welk geval de leverancier het blad op verzoek voor de handelaar afdrukt, en mag toestaan dat het etiket op de verpakking wordt gedrukt (art. 3, lid 1). Handelaars die geen etiket of blad hebben, vragen deze aan bij de leverancier, die binnen vijf werkdagen levert, en mogen het blad downloaden uit de databank waar die functie bestaat (art. 3, lid 2, art. 5, lid 2, en art. 5, lid 3).
De leverancier moet de juistheid van de etiketten en bladen garanderen en technische documentatie opstellen die voldoende is om die juistheid te kunnen beoordelen, met inbegrip van testverslagen of soortgelijk technisch bewijsmateriaal (art. 3, lid 3, en art. 2, punt 23). Producten mogen niet zo worden ontworpen dat hun prestaties automatisch worden gewijzigd onder testomstandigheden om een gunstiger waarde te bereiken, en zodra een eenheid in gebruik is, heeft de leverancier de uitdrukkelijke toestemming van de klant nodig voor elke update die een labelparameter zou verslechteren, moet hij de wijziging toelichten en de klant de mogelijkheid bieden deze te weigeren zonder vermijdbaar functionaliteitsverlies (art. 3, leden 4 en 5). Geharmoniseerde normen die in het Publicatieblad zijn bekendgemaakt, geven een vermoeden van overeenstemming met de meet- en berekeningsvereisten van de gedelegeerde handeling (art. 13).
EPREL, de productendatabank
De Commissie richt een productendatabank op en beheert deze, met een openbaar deel, een nalevingsdeel en een onlineportaal; de databank vervangt de verantwoordelijkheden van de markttoezichtautoriteiten niet (art. 12, lid 1). Sinds 1 januari 2019 moet de leverancier, vóór het op de markt brengen van een eenheid van een nieuw model, de gegevens van bijlage I invoeren: in het openbare deel zijn naam of handelsmerk, adres en contactgegevens, de modelidentificatie, het etiket in elektronisch formaat, de energieklasse en andere etiketparameters en de parameters van het productinformatieblad; in het nalevingsdeel de modelidentificaties van alle reeds op de markt gebrachte gelijkwaardige modellen en de specifieke onderdelen van de technische documentatie vermeld in artikel 12, lid 5, namelijk een algemene beschrijving van het model, de toegepaste normen, voorzorgsmaatregelen voor montage, installatie, onderhoud of tests, de gemeten technische parameters, de daarmee uitgevoerde berekeningen en de testomstandigheden (art. 4, lid 1, art. 12, lid 4, art. 12, lid 5, en bijlage I). Modellen die tussen 1 augustus 2017 en 1 januari 2019 op de markt zijn gebracht, moesten uiterlijk op 30 juni 2019 zijn geregistreerd (art. 4, lid 2).
Een product waarvan de labelrelevante kenmerken veranderen, is een nieuw model; de leverancier geeft in de databank aan wanneer hij geen eenheden van een model meer op de markt brengt, bewaart de nalevingsgegevens gedurende 15 jaar na de laatste eenheid tenzij de gedelegeerde handeling een kortere termijn vaststelt, en de openbare gegevens worden nooit verwijderd (art. 4, leden 4 en 6). Het nalevingsdeel is alleen toegankelijk voor markttoezichtautoriteiten en de Commissie (art. 12, lid 4), en de leverancier behoudt toegangs- en bewerkingsrechten voor zijn eigen gegevens, met een overzicht van wijzigingen (art. 12, lid 10). Verwarmingspakketten op grond van de Gedelegeerde Verordeningen (EU) nr. 811/2013, nr. 812/2013 en 2015/1187, waarvan het etiket uitsluitend de verantwoordelijkheid van de handelaar is, zijn vrijgesteld van de registratieverplichting (art. 4, lid 5). Uitvoeringsverordening (EU) 2024/994 stelt de operationele details van de databank vast voor energiegerelateerde producten en voor banden (art. 1 daarvan).
Weergave en reclame
De handelaar toont het etiket van de leverancier zichtbaar, ook bij online verkoop op afstand, voor elke eenheid van een gedekt model, en stelt het productinformatieblad beschikbaar aan klanten, met inbegrip van in fysieke vorm op verzoek op het verkooppunt (art. 5, lid 1). Zowel leverancier als handelaar moeten de energie-efficiëntieklasse en het op het etiket beschikbare klassenbereik vermelden in visuele reclame en technisch promotiemateriaal voor een specifiek model, zoals de gedelegeerde handeling voorschrijft (art. 6, onder a)); de gedelegeerde handelingen bepalen ook waar het etiket wordt getoond, hoe het bij verkoop op afstand wordt verstrekt en hoe de klasse in reclame verschijnt (art. 16, lid 3, onder e), g) en j)). Geen van beide mag andere labels, merktekens, symbolen of opschriften verstrekken of tonen die klanten kunnen misleiden of verwarren over het energie- of hulpbronnenverbruik, noch etiketten nabootsen op producten zonder gedelegeerde handeling of op niet-energiegerelateerde producten (art. 6, onder c) tot en met e)).
Herschaling: van A+++ terug naar A tot G
De Commissie moest de etiketten die op 1 augustus 2017 van kracht waren, herschalen, zodat een homogene schaal van A tot G terugkeert (art. 11, leden 1 en 4). Wanneer een etiket wordt ingevoerd of herschaald, wordt verwacht dat op dat moment geen enkel product in klasse A valt, en moet de tijd waarbinnen een meerderheid van de modellen die klasse bereikt ten minste 10 jaar bedragen, of blijven de klassen A en B leeg waar de technologie sneller vooruitgaat (art. 11, leden 8 en 9). De herschaalde etiketten voor vaatwasmachines, koelapparaten, wasmachines, was-droogcombinaties, televisies en lampen moesten uiterlijk op 2 november 2018 worden vastgesteld en 12 maanden na de inwerkingtreding worden weergegeven (art. 11, lid 5, onder b)); de zes gedelegeerde verordeningen van 11 maart 2019 zijn van toepassing vanaf 1 maart 2021, lichtbronnen vanaf 1 september 2021 (Gedelegeerde Verordeningen (EU) 2019/2013, 2019/2014, 2019/2016, 2019/2017 en 2019/2018, telkens art. 11 of art. 9; 2019/2015, art. 10). De andere groepen die onder de richtlijn waren geëtiketteerd, moesten uiterlijk op 2 augustus 2023 worden herschaald, met weergave 18 maanden na de inwerkingtreding (art. 11, lid 4); smartphones en tablets kregen een etiket vanaf 20 juni 2025 en droogtrommels vanaf 1 juli 2025 (Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1669, art. 8; 2023/2534, art. 10). Ruimteverwarmingstoestellen, waterverwarmers en vastebrandstofketels moesten uiterlijk op 2 augustus 2025 worden geëvalueerd, met herschaalde etiketten waar passend vastgesteld uiterlijk op 2 augustus 2026, en in elk geval uiterlijk op 2 augustus 2030 (art. 11, lid 5, onder a)). Noch de termijn van 2023, noch de termijnen voor verwarmingstoestellen werden gehaald: in haar uitvoeringsverslag van 24 juni 2026 vermeldt de Commissie de evaluaties van airconditioners, huishoudelijke ovens en afzuigkappen, ventilatie-eenheden voor woningen, professionele koelopslagkasten, lokale ruimteverwarmingstoestellen, ruimte- en combinatieverwarmingstoestellen, waterverwarmers en vastebrandstofketels als nog steeds in voorbereiding, zodat die groepen hun bestaande etiketten behouden totdat een herschaalde gedelegeerde handeling van toepassing wordt (COM(2026) 319, afdeling 2). Een etiket wordt opnieuw geëvalueerd zodra de Commissie schat dat 30 % van de verkochte eenheden in klasse A valt, of 50 % in de klassen A en B, en verdere technologische ontwikkeling kan worden verwacht (art. 11, lid 6). Waar een ecodesignmaatregel de klassen E, F of G verbiedt, worden die klassen grijs weergegeven (art. 11, lid 10).
Tijdens een herschaling verstrekt de leverancier zowel het bestaande als het herschaalde etiket en blad bij producten die tijdens de vier maanden vóór de in de gedelegeerde handeling vastgestelde weergavedatum op de markt worden gebracht, en levert hij vanaf het begin van die periode op verzoek herschaalde etiketten voor eerdere producten; de handelaar vervangt de etiketten op getoonde producten, in winkels en online, binnen 14 werkdagen na de weergavedatum en toont het herschaalde etiket nooit vóór die datum (art. 11, lid 13, onder a) tot en met c)). Een handelaar die geen herschaald etiket kan verkrijgen omdat de leverancier zijn activiteiten heeft gestaakt, mag die voorraad tot negen maanden na de weergavedatum met het oude etiket verkopen, en waar de twee etiketten verschillende tests vereisen, mag de leverancier het herschaalde etiket overslaan voor eenheden die vóór de periode van vier maanden op de markt zijn gebracht, als geen verdere eenheden van dat model volgen, opnieuw met een uitverkoopperiode van negen maanden (art. 11, lid 13, onder b), i) en ii)).
Verplichtingen per rol
Leveranciers, of het nu gaat om de EU-fabrikant, de gemachtigde of de importeur, dragen de verplichtingen inzake etiket, blad, juistheid, documentatie, databank, updatetoestemming, anti-manipulatie en reclame (art. 3, art. 4 en art. 6). Handelaars tonen het etiket en het blad, vragen ontbrekende exemplaren aan, wisselen etiketten bij herschaling, etiketteren de verwarmingspakketten die zij samenstellen en volgen de reclameregels (art. 4, lid 5, art. 5, art. 6 en art. 11, lid 13). Beide werken samen met de autoriteiten en verhelpen non-conformiteit onmiddellijk, op eigen initiatief of wanneer dit vereist is (art. 6, onder b)).
Handhaving en sancties
Artikel 8 past de artikelen 16 tot en met 29 van Verordening (EG) nr. 765/2008 toe op gedekte producten; die artikelen werden met ingang van 16 juli 2021 geschrapt bij Verordening (EU) 2019/1020 en worden gelezen als verwijzingen naar die verordening, die Verordening (EU) 2017/1369 vermeldt in bijlage I daarvan (Verordening (EU) 2019/1020, art. 39, art. 44 en bijlage I, punt 68). Markttoezichtautoriteiten kunnen de kosten van documentinspectie en fysieke tests terugvorderen bij de leverancier wanneer een product non-conform is (art. 8, lid 5). Wanneer een autoriteit voldoende reden heeft om aan te nemen dat een product een risico vormt voor de algemene belangen die de verordening beschermt, beoordeelt zij het product, vereist zij dat de leverancier of handelaar binnen een met het risico evenredige termijn corrigerende maatregelen neemt, het terugneemt of terugroept, en neemt zij, als de marktdeelnemer niet handelt, voorlopige maatregelen om de beschikbaarheid ervan te verbieden of te beperken, het terug te nemen of terug te roepen, en stelt zij de Commissie en de andere lidstaten hiervan in kennis, waarbij bezwaren worden beslecht via de vrijwaringsprocedure van de Unie (art. 9 en art. 10). De maatregelen strekken zich uit tot alle eenheden van het non-conforme model en de gelijkwaardige modellen ervan, tenzij de leverancier aantoont dat deze conform zijn (art. 10, lid 5).
Sancties zijn nationaal: de lidstaten stellen doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties en handhavingsmechanismen vast (art. 7, lid 4). In Denemarken vult de produktenergimærkningsloven (lovbekendtgørelse nr. 186 af 2. februar 2022) de verordening en Verordening (EU) 2019/1020 aan, maakt zij de Erhvervsministeren of de autoriteit die deze machtigt tot controleautoriteit, laat zij deze leveranciers gelasten producten op eigen kosten te testen wanneer ze tekortschieten, bedrijfsruimten te betreden zonder gerechtelijk bevel, påbud uit te vaardigen om het product conform te maken, misleidende marketing te staken, het terug te nemen of terug te roepen, forbud tegen het in de handel brengen ervan, bevelen aan eigenaars van onlineplatforms om inhoud te wijzigen of te verwijderen en, bij gerechtelijk bevel, blokkering, en de resultaten te publiceren; het niet-naleven van de leveranciersverplichtingen van de artikelen 3, 4 en 12, lid 5, de handelaarsverplichtingen van artikel 5 of de reclameverplichtingen van artikel 6 is strafbaar met een boete (§ 2, § 3, § 4, § 5, § 5 b, § 5 c, § 8 en § 12). Uitvoeringsbesluit nr. 1322 van 9 juni 2021 wijst Sikkerhedsstyrelsen aan als controleautoriteit (§ 2); Sikkerhedsstyrelsen voert sinds 1 augustus 2018 het markttoezicht op ecodesign en energie-etikettering uit namens Energistyrelsen, inspecteert winkels en webwinkels, controleert de documentatie van leveranciers en test producten bij geaccrediteerde laboratoria, en maakt sinds januari 2026 deel uit van Erhvervsstyrelsen, terwijl Energistyrelsen de algemene verantwoordelijkheid behoudt voor de ontwikkeling en interpretatie van de regels en de Deense autoriteit is die verantwoordelijk is voor de EPREL-databank. Tegen beslissingen van de controleautoriteit kan binnen vier weken beroep worden ingesteld bij Energiklagenævnet (§ 11 van de wet; § 7 van het uitvoeringsbesluit).
Hoe Conphora helpt
Conphora volgt ELR en elke gedelegeerde verordening die daaronder is vastgesteld, en brengt uw producten in kaart tegenover de eisen voor etiket, productinformatieblad, technische documentatie en EPREL van hun groep, en signaleert hiaten voordat een winkelinspectie of documentcontrole ze ontdekt. Het platform houdt de geregistreerde gegevens en de documentatie per model bij elkaar, en waarschuwt u wanneer een gedelegeerde handeling wordt vastgesteld, een weergavedatum voor herschaling nadert of het werkplan van de Commissie uw productgroep bereikt.
Bekijk hoe Conphora werkt · Bekijk abonnementen en prijzen
Bronnen
- Verordening (EU) 2017/1369 tot vaststelling van een kader voor energie-etikettering, geconsolideerde tekst van 1 mei 2021 (EUR-Lex)
- Verordening (EU) 2017/1369 zoals gepubliceerd in PB L 198 van 28 juli 2017 (EUR-Lex)
- Documentinformatie, data en verbanden voor CELEX 32017R1369 (EUR-Lex)
- Verordening (EU) 2020/740 betreffende de etikettering van banden, tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1369 (EUR-Lex)
- Verordening (EU) 2019/1020 betreffende markttoezicht en conformiteit van producten (EUR-Lex)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2024/994 van de Commissie betreffende de operationele details van EPREL (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2013 van de Commissie betreffende elektronische beeldschermen (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2014 van de Commissie betreffende wasmachines en was-droogcombinaties (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2015 van de Commissie betreffende lichtbronnen (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2016 van de Commissie betreffende koelapparaten (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2017 van de Commissie betreffende vaatwasmachines (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2018 van de Commissie betreffende koelapparaten met een directe-verkoopfunctie (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1669 van de Commissie betreffende smartphones en tablets zonder toetsenbord (EUR-Lex)
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2534 van de Commissie betreffende huishoudelijke droogtrommels (EUR-Lex)
- Verslag van de Commissie over de uitvoering van Verordening (EU) 2017/1369, COM(2026) 319 (EUR-Lex)
- Het energie-etiket begrijpen (Europese Commissie)
- Productlijst op grond van Richtlijn 2009/125/EG en Verordening (EU) 2017/1369 (Europese Commissie)
- EPREL, het Europese productregister voor energie-etikettering (Europese Commissie)
- Kontrol og tilsyn: ecodesign og energimærkning (Sikkerhedsstyrelsen)
- Sådan foregår kontrol med energimærkning (Sikkerhedsstyrelsen)
- Produktenergimærkningsloven, lovbekendtgørelse nr. 186 af 2. februar 2022 (Retsinformation)
- Bekendtgørelse nr. 1322 af 9. juni 2021 om kontrol af energimærkning af energirelaterede produkter (Retsinformation)
Deze gids bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies.