TexR w skrócie
Rozporządzenie o włóknach tekstylnych (TexR), formalnie rozporządzenie (UE) nr 1007/2011, jest jednolitym zbiorem unijnych przepisów o tym, jak nabywcom opisuje się skład włóknisty wyrobów włókienniczych. Określa, jakich nazw włókien tekstylnych wolno używać, jak należy etykietować lub znakować skład surowcowy, jak oznaczać wyroby zawierające nietekstylne elementy pochodzenia zwierzęcego oraz jak skład ustala się w drodze ilościowej analizy mieszanek dwu- i trójwłóknistych, a celem jest sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego i rzetelna informacja dla konsumentów (art. 1). Jako rozporządzenie stosuje się je bezpośrednio w każdym państwie członkowskim bez transpozycji (art. 28).
Zastąpiło ono trzy dyrektywy: 73/44/EWG w sprawie analizy mieszanek trójwłóknistych, 96/73/WE w sprawie mieszanek dwuwłóknistych i 2008/121/WE w sprawie nazw wyrobów włókienniczych, ze skutkiem od 8 maja 2012 r. (art. 27). Wyroby włókiennicze zgodne z dyrektywą 2008/121/WE i wprowadzone do obrotu przed tą datą można było nadal sprzedawać do 9 listopada 2014 r. (art. 26). Rozporządzenie weszło w życie 7 listopada 2011 r., a uprawnienie Komisji do zmiany załączników jest udzielane na okresy pięcioletnie liczone od tej daty (art. 22 ust. 2 i art. 28).
Tekst urzędowy Rozporządzenie jest dostępne w EUR-Lex: rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 (CELEX 32011R1007) oraz tekst skonsolidowany z 15 lutego 2018 r., który uwzględnia dwie nowe nazwy włókien, chorwacką nazwę wełny i sprostowanie z 2015 r.
Zakres
Rozporządzenie stosuje się do wyrobów włókienniczych udostępnianych na rynku Unii (art. 2 ust. 1). Wyrobem włókienniczym jest każdy surowy, półprzetworzony, przetworzony, półwyprodukowany, wyprodukowany, półkonfekcjonowany lub konfekcjonowany wyrób składający się wyłącznie z włókien tekstylnych, niezależnie od procesu mieszania lub łączenia (art. 3 ust. 1 lit. a). Włókno tekstylne to jednostka materii, której elastyczność, delikatność i stosunek długości do szerokości czynią ją przydatną do zastosowań tekstylnych, albo elastyczny pasek lub rurka o pozornej szerokości nie większej niż 5 mm, wykonane z substancji używanych do włókien z tabeli 2 (art. 3 ust. 1 lit. b).
Cztery grupy traktuje się tak samo jak wyroby włókiennicze: wyroby zawierające co najmniej 80% masy włókien tekstylnych; pokrycia mebli, parasoli i parasoli przeciwsłonecznych zawierające co najmniej 80% masy składników tekstylnych; tekstylne składniki wierzchniej warstwy wielowarstwowych pokryć podłogowych, pokryć materacy i pokryć wyrobów kempingowych, pod warunkiem że składniki te stanowią co najmniej 80% masy warstwy lub pokrycia; oraz materiały tekstylne włączone do innych wyrobów i stanowiące ich integralną część, jeżeli ich skład jest określony (art. 2 ust. 2). Poza rozporządzeniem pozostają dwie sytuacje: wyroby włókiennicze zlecone chałupnikom lub niezależnym firmom, które pracują na dostarczonych materiałach bez odpłatnego przeniesienia własności, oraz wyroby włókiennicze wykonane na zamówienie przez samozatrudnionych krawców (art. 2 ust. 3 i 4).
Definicje udostępniania na rynku, wprowadzania do obrotu, producenta, importera, dystrybutora, podmiotów gospodarczych, normy zharmonizowanej, nadzoru rynku i organu nadzoru rynku zostały zapożyczone z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 765/2008 (art. 3 ust. 2). Od 16 lipca 2021 r. rozporządzenie (UE) 2019/1020 skreśliło z tego artykułu definicje udostępniania na rynku, wprowadzania do obrotu, nadzoru rynku i organu nadzoru rynku, razem z jego art. 15–29, więc te pojęcia czyta się jako odpowiednie definicje z rozporządzenia (UE) 2019/1020; definicje producenta, importera, dystrybutora, podmiotów gospodarczych i normy zharmonizowanej pozostają w rozporządzeniu (WE) nr 765/2008 (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 39). Dystrybutora, który wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, sam umieszcza etykietę albo zmienia jej treść, uważa się za producenta (art. 15 ust. 2).
Co należy zrobić
Nazwy włókien
Do opisu składu włóknistego na etykietach i w oznakowaniu wolno używać wyłącznie nazw włókien tekstylnych wymienionych w załączniku I (art. 5 ust. 1). Załącznik I zawiera 50 nazw: 18 włókien naturalnych w tabeli 1, od wełny, wymienionych włosów zwierzęcych, jedwabiu, bawełny i lnu po jutę, kokos, ramię, sizal, henequen i maguey, oraz 32 włókna chemiczne i inne w tabeli 2, od acetatu, cupro, modalu, wiskozy i lyocellu przez poliamid, poliester, elastan i elastolefin po melaminę, ogólną pozycję dla włókien nazwanych od materiału, takich jak metal lub papier, dwuskładnikowe polipropylen/poliamid (nr 49, dodane rozporządzeniem delegowanym (UE) nr 286/2012) i poliakrylan (nr 50, dodany rozporządzeniem delegowanym (UE) 2018/122). Każda nazwa jest zarezerwowana dla włókien, których charakter odpowiada opisowi w załączniku, nie może być używana dla innych włókien ani samodzielnie, ani jako rdzeń czy przymiotnik, a słowa „jedwab” nie wolno używać do opisu kształtu ani sposobu prezentacji przędzy z włókna ciągłego (art. 5 ust. 2). Producent albo osoba działająca w jego imieniu może zwrócić się do Komisji o dodanie nowej nazwy, załączając dokumentację techniczną spełniającą wymogi załącznika II (art. 6).
Pełny skład wagowy w porządku malejącym
Wyrób włókienniczy musi mieć etykietę lub oznakowanie z nazwą i procentowym udziałem masowym wszystkich włókien składowych w porządku malejącym (art. 9 ust. 1). Włókno stanowiące do 5% masy całkowitej albo włókna łącznie do 15% można określić jako inne włókna wraz z ich łącznym udziałem procentowym, jeżeli nie można ich łatwo określić w chwili produkcji; włókna, których jeszcze nie ma w załączniku I, zawsze można tak określać (art. 9 ust. 2 i 5). Wyrób z osnową z czystej bawełny i wątkiem z czystego lnu, w którym len stanowi co najmniej 40% masy tkaniny bez szlichty, można nazwać unią bawełniano-lnianą ze wskazaniem „osnowa z czystej bawełny, wątek z czystego lnu” (art. 9 ust. 3), a wyroby, których składu nie da się łatwo podać w chwili produkcji, można oznaczać jako „włókna różne” lub „skład surowcowy nieokreślony” (art. 9 ust. 4).
Określeń „100%”, „czysty” lub „cały” można używać wyłącznie dla wyrobów składających się z jednego rodzaju włókna, a tych ani podobnych określeń nie wolno stosować dla innych wyrobów; wyrób zawierający nie więcej niż 2% włókien obcych, a po zgrzebnieniu 5%, nadal można traktować jako jednowłóknisty, jeżeli ilość ta jest technicznie nieunikniona przy dobrej praktyce produkcyjnej i nie jest dodawana rutynowo (art. 7). Nazwy wełny z owiec strzyżonych i wełny dziewiczej z załącznika III, po duńsku ren, ny uld, są zarezerwowane dla wełny, która nigdy wcześniej nie została włączona do wyrobu gotowego, nie była przędzona ani filcowana bardziej, niż wymaga tego wyrób, i nie została uszkodzona przez obróbkę lub używanie; w mieszance mogą opisywać wełnę tylko wtedy, gdy cała wełna spełnia te warunki, stanowi co najmniej 25% mieszanki, a w mieszance zgrzebnej jest zmieszana tylko z jednym innym włóknem, przy czym zawartość włókien obcych w takich wyrobach nie może przekraczać 0,3% (art. 8).
Widocznych, dających się wyodrębnić, wyłącznie dekoracyjnych włókien do 7% masy wyrobu gotowego oraz metalicznych lub innych włókien antystatycznych do 2% nie trzeba wliczać, przy czym w unii bawełniano-lnianej oblicza się je osobno dla osnowy i wątku (art. 10). Wyrób z dwoma lub więcej składnikami tekstylnymi o różnym składzie włóknistym musi podawać skład każdego składnika, chyba że składnik nie jest główną podszewką i stanowi mniej niż 30% masy całkowitej; wyroby o tym samym składzie, które zwykle tworzą jedną całość, mogą mieć wspólną etykietę (art. 11). Załącznik IV ustanawia szczególne zasady dla wyrobów gorseciarskich, tekstyliów ze wzorami wytrawianymi i haftowanych, przędz rdzeniowych, aksamitu i pluszu oraz dywanów, których spód i warstwa użytkowa różnią się składem (art. 13).
Nietekstylne elementy pochodzenia zwierzęcego
Jeżeli wyrób włókienniczy zawiera nietekstylne elementy pochodzenia zwierzęcego, takie jak skóra, futro, róg, kość lub podobne, etykieta lub oznakowanie muszą zawierać wskazanie „Zawiera nietekstylne elementy pochodzenia zwierzęcego” za każdym razem, gdy wyrób jest udostępniany na rynku, a wskazanie nie może wprowadzać w błąd i musi być łatwo zrozumiałe dla konsumenta (art. 12). Same elementy nietekstylne są wyłączone ze składu włóknistego (załącznik VII, lit. a pkt (i)).
Etykiety, oznakowanie, język i sprzedaż internetowa
Wyroby włókiennicze muszą mieć etykietę lub oznakowanie ze składem włóknistym za każdym razem, gdy są udostępniane na rynku, a etykieta lub oznakowanie muszą być trwałe, łatwo czytelne, widoczne i dostępne, przy czym etykieta musi być pewnie przymocowana (art. 14 ust. 1). Między podmiotami gospodarczymi w łańcuchu dostaw oraz w dostawach dla instytucji zamawiających etykiety można zastąpić lub uzupełnić towarzyszącymi dokumentami handlowymi, które podają nazwy włókien i skład jasno i bez skrótów, z wyjątkiem kodu przetwarzania maszynowego lub skrótów określonych w normach międzynarodowych i objaśnionych w dokumencie (art. 14 ust. 2 i 3).
Opisy składu muszą się znajdować w katalogach, materiałach handlowych, na opakowaniach, etykietach i oznakowaniu, w druku łatwo czytelnym, widocznym, wyraźnym i o jednakowej wielkości, stylu i kroju, oraz muszą być wyraźnie widoczne dla konsumenta przed zakupem, także wtedy, gdy zakupu dokonuje się drogą elektroniczną (art. 16 ust. 1). Znaki towarowe i nazwy przedsiębiorstw mogą być umieszczone bezpośrednio przed opisem składu lub po nim, a muszą tak być umieszczone, jeżeli zawierają nazwę z załącznika I albo nazwę, którą można z nią pomylić; wszystkie inne informacje podaje się oddzielnie (art. 16 ust. 2 i art. 15 ust. 4). Etykieta lub oznakowanie muszą być w języku urzędowym lub językach urzędowych państwa członkowskiego, w którym produkt jest udostępniany konsumentowi, chyba że to państwo postanowi inaczej (art. 16 ust. 3). Dania wymaga języka duńskiego: rozporządzenie wykonawcze nr 1046 z 28 maja 2021 r., § 16, obowiązuje od 1 lipca 2021 r.
Odstępstwa
W przypadku 42 wyrobów wymienionych w załączniku V, od opasek podtrzymujących rękawy, pasków do zegarków, etykiet i odznak po zabawki, tekstylne części obuwia, wyroby pogrzebowe, wyroby jednorazowe, tekstylia ochronne i bezpieczeństwa, żagle, odzież dla zwierząt i flagi, podawanie nazw włókien lub składu nie jest wymagane, ale art. 11, 14, 15 i 16 stosuje się w całości, jeżeli znak towarowy lub nazwa przedsiębiorstwa zawierają nazwę z załącznika I albo nazwę, którą można z nią pomylić (art. 17 ust. 2). 19 wyrobów z załącznika VI, wśród nich ścierki podłogowe, ściereczki do czyszczenia, paski, sznurowadła, wstążki, gumy, chusteczki, nici do szycia, cerowania i haftowania prezentowane w sprzedaży detalicznej oraz taśma do firan, można udostępniać razem z jedną wspólną etykietą, jeżeli są tego samego rodzaju i składu, a tkaninę sprzedawaną na metry można oznaczyć składem na odcinku lub rolce, pod warunkiem że skład zostanie podany do wiadomości każdemu nabywcy aż do konsumenta (art. 17 ust. 3–5).
Obowiązki według roli
Przy wprowadzaniu wyrobu włókienniczego do obrotu producent musi zapewnić dostarczenie etykiety lub oznakowania oraz prawidłowość zawartych w nich informacji; jeżeli producent nie ma siedziby w Unii, obowiązek ten spoczywa na importerze (art. 15 ust. 1). Dystrybutora uważa się za producenta, jeżeli wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, sam umieszcza etykietę albo zmienia jej treść (art. 15 ust. 2), a udostępniając produkt na rynku, musi zapewnić, aby miał on wymaganą etykietę lub oznakowanie (art. 15 ust. 3). Wszyscy muszą zapewnić, aby inne informacje dostarczane z produktem nie mogły być mylone z nazwami włókien i opisami składu (art. 15 ust. 4).
Jak sprawdza się skład
Organy nadzoru rynku sprawdzają, czy skład włóknisty odpowiada podanym informacjom (art. 18), stosując metody ilościowej analizy z załącznika VIII lub normy zharmonizowane, które mają tam zostać wprowadzone, po odjęciu elementów wymienionych w załączniku VII, takich jak elementy nietekstylne, krajki, etykiety, wykończenia, substancje tłuszczowe, szlichty i apretury, oraz po zastosowaniu ustalonych umownie dodatków wilgoci z załącznika IX do masy bezwodnej każdego włókna (art. 19). Włókna obce poniżej 2% masy całkowitej, a dla wyrobów zgrzebnych poniżej 5%, nie muszą być wskazane, jeżeli są technicznie nieuniknione i nie są dodawane rutynowo; między podanym składem a wynikiem analizy obowiązuje tolerancja produkcyjna 3% całkowitej masy włókien, obliczana osobno dla każdego włókna oraz dla wartości „inne włókna” i procentu wełny, a obie tolerancje można łączyć tylko wtedy, gdy stwierdzone włókna obce są tego samego typu chemicznego co włókno wskazane na etykiecie (art. 20 ust. 2–4). Jeżeli proces produkcyjny wymaga wyższych tolerancji, producent musi przed wprowadzeniem produktu do obrotu zwrócić się do Komisji o zezwolenie, które jest udzielane tylko w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach (art. 20 ust. 5).
Egzekwowanie i sankcje
Rozporządzenie nie zawiera przepisu o sankcjach; opiera się na nadzorze rynku (art. 18). Od 16 lipca 2021 r. ramy tworzy rozporządzenie (UE) 2019/1020, które wymienia rozporządzenie o włóknach tekstylnych w załączniku I (poz. 40) oraz, jako akt bez własnych przepisów o sankcjach, w załączniku II (poz. 17): gdy produkt nie jest zgodny z wymaganiami, organ żąda odpowiednich i proporcjonalnych działań naprawczych w wyznaczonym terminie, w tym doprowadzenia produktu do zgodności, uniemożliwienia jego udostępniania na rynku albo wycofania go z obrotu lub odzyskania, a jeżeli podmiot nie podejmie działań, zapewnia wycofanie produktu z obrotu, jego odzyskanie albo zakaz lub ograniczenie jego udostępniania (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 16). Państwa członkowskie ustanawiają sankcje, które muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające (art. 41).
W Danii rozporządzenie jest egzekwowane na podstawie produktloven, duńskiej ustawy o produktach i nadzorze rynku (lovbekendtgørelse nr 22 z 8 stycznia 2026 r.), która wymienia je w § 2 ust. 1 pkt 38 i wskazuje Erhvervsstyrelsen jako organ kontrolny w § 9. Pracę wykonuje jego departament Markedsovervågning, dawny Sikkerhedsstyrelsen, który w styczniu 2026 r. stał się częścią Erhvervsstyrelsen i nadal wykonuje te same zadania, kontrolując etykietowanie wyrobów włókienniczych w internecie i w sklepach. Organ może wydać tymczasowy zakaz (§ 13), nakazy (§ 14) i zakaz udostępniania produktu na rynku (§ 16). Rozporządzenie wykonawcze nr 1046 z 28 maja 2021 r. dodaje wymóg języka duńskiego (§ 16) i pozwala organowi nakazać poprawienie etykietowania, gdy wyroby włókiennicze nie mają etykiety w języku duńskim lub nie spełniają wymagań rozporządzenia (§ 17). Brak etykiety w języku duńskim lub niespełnienie obowiązków podmiotów gospodarczych wynikających z rozporządzenia podlega karze grzywny na podstawie rozporządzenia wykonawczego nr 1046 z 28 maja 2021 r., § 18; niewykonanie nakazu lub zakazu organu podlega karze grzywny na podstawie produktloven § 37 ust. 1, a w okolicznościach obciążających, takich jak zagrożenie bezpieczeństwa lub zdrowia, powtarzające się naruszenia albo systematyczne naruszenia dla korzyści majątkowej, może grozić kara pozbawienia wolności do dwóch lat (§ 37 ust. 2); odpowiedzialność mogą ponosić także spółki (§ 37 ust. 5).
Co się zmienia
Komisja zapowiedziała rewizję rozporządzenia, której celem jest wprowadzenie jednolitego zestawu przepisów o etykietowaniu wyrobów włókienniczych i pokrewnych, z etykietowaniem cyfrowym obok etykiet fizycznych oraz, w świetle strategii UE na rzecz zrównoważonych i cyrkularnych wyrobów włókienniczych, ze szczególnym uwzględnieniem informacji istotnych dla środowiska. Wezwanie do zgłaszania uwag trwało od 3 sierpnia do 30 września 2023 r., konsultacje publiczne od 19 grudnia 2023 r. do 15 kwietnia 2024 r., a warsztaty z zainteresowanymi stronami odbyły się 18 października 2024 r.; na stronie Komisji wniosek jest zapowiedziany na drugi kwartał 2026 r. i nie odnotowano przyjętego wniosku. Do czasu przyjęcia i wejścia w życie nowego aktu rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 w tekście skonsolidowanym z 15 lutego 2018 r. pozostaje obowiązującym prawem.
Jak pomaga Conphora
Conphora monitoruje rozporządzenie o włóknach tekstylnych, jego akty delegowane i zapowiedzianą rewizję oraz zestawia Państwa wyroby włókiennicze z wymaganiami, wskazując luki w nazewnictwie włókien, wskazaniu składu, tolerancjach, zwrocie o pochodzeniu zwierzęcym i pokryciu językowym każdego rynku, zanim staną się problemem w egzekwowaniu przepisów. Platforma pomaga przechowywać specyfikacje dostawców i sprawozdania z badań stojące za każdą etykietą oraz powiadamia o dodaniu nowej nazwy włókna lub wejściu rewizji w życie.
Zobacz, jak działa Conphora · Zobacz plany i cennik
Źródła
- Rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 w sprawie nazw włókien tekstylnych i etykietowania, tekst skonsolidowany z 15 lutego 2018 r. (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 w brzmieniu opublikowanym w Dz.Urz. UE L 272 z 18 października 2011 r. (EUR-Lex)
- Informacje o dokumencie, daty i powiązania dla CELEX 32011R1007 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 286/2012 dodające dwuskładnikowe polipropylen/poliamid (EUR-Lex)
- Rozporządzenie Rady (UE) nr 517/2013 dostosowujące akty Unii w związku z przystąpieniem Chorwacji (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2018/122 dodające poliakrylan i zmieniające załączniki II, VI, VIII i IX (EUR-Lex)
- Sprostowanie z 18 września 2015 r. do rozporządzenia (UE) nr 1007/2011, art. 10 ust. 3 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (WE) nr 765/2008, którego definicje z art. 2 stosuje rozporządzenie o włóknach tekstylnych (EUR-Lex)
- Przepisy o etykietowaniu wyrobów włókienniczych (Komisja Europejska, DG GROW)
- Przegląd rozporządzenia (UE) nr 1007/2011 (Komisja Europejska, DG GROW)
- Etykiety wyrobów włókienniczych (Twoja Europa, Komisja Europejska)
- Kontrol med mærkning af tekstilprodukter og fodtøj (Erhvervsstyrelsen, Markedsovervågning)
- Sikkerhedsstyrelsen, en del af Erhvervsstyrelsen od stycznia 2026 r. (Erhvervsstyrelsen)
- Produktloven, lovbekendtgørelse nr. 22 af 8. januar 2026 (Retsinformation)
- Bekendtgørelse nr. 1046 af 28. maj 2021 om mærkning af fodtøj og etikettering og mærkning af tekstilprodukter (Retsinformation)
Niniejszy przewodnik ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej.