Klienci pytają o substancje chemiczne w naszej odzieży

Limity chemiczne dla odzieży i innych tekstyliów nie wynikają z przepisów o etykietowaniu tekstyliów. Rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 dotyczy nazw włókien, etykietowania składu surowcowego, niewłókienniczych części pochodzenia zwierzęcego i analizy włókien (art. 1). Limity pochodzą z REACH, rozporządzenia (WE) nr 1907/2006. Zgodnie z art. 67 ust. 1 substancji w wyrobie, dla której załącznik XVII zawiera ograniczenie, nie wprowadza się do obrotu, jeżeli nie spełnia ona tego ograniczenia.^[2][1]

Kilka wpisów załącznika XVII dotyczy tekstyliów. Wpis 43 zakazuje stosowania barwników azowych, które mogą uwalniać aminy aromatyczne wymienione w dodatku 8 w ilości powyżej 30 mg/kg, w wyrobach włókienniczych i skórzanych, które mogą wchodzić w bezpośredni i długotrwały kontakt ze skórą lub jamą ustną, takich jak odzież, pościel, ręczniki, czapki, obuwie, rękawiczki i torebki; wyrobów takich nie wolno wprowadzać do obrotu, jeżeli nie spełniają tych wymogów (pkt 1 i 2). Wpis 46a od 3 lutego 2021 r. zakazuje etoksylanów nonylofenolu w stężeniu 0,01% masy lub wyższym w wyrobach włókienniczych, które można uznać za przeznaczone do prania w wodzie. Wpis 61 zakazuje fumaranu dimetylu w stężeniu powyżej 0,1 mg/kg w jakimkolwiek wyrobie.^[1]

Wpis 72, stosowany od 1 listopada 2020 r., określa limity dla substancji CMR z dodatku 12 w odzieży i powiązanych akcesoriach, w innych tekstyliach o kontakcie ze skórą podobnym jak odzież oraz w obuwiu – gdy są przeznaczone dla konsumentów. Limity mierzy się w materiale jednorodnym: na przykład 1 mg/kg po ekstrakcji dla związków kadmu, chromu VI, arsenu i ołowiu, 5 mg/kg dla benzenu, 1 mg/kg dla kilku wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych i 75 mg/kg dla formaldehydu. Wpis wyłącza skórę naturalną, futra i skóry, niewłókiennicze zapięcia i ozdoby, wyroby używane, wykładziny dywanowe i dywany oraz produkty objęte rozporządzeniami w sprawie środków ochrony indywidualnej i wyrobów medycznych; tekstylia jednorazowe są wyłączone z części dotyczącej tekstyliów innych niż odzież (pkt 3–5).^[1]

Najnowszy wpis dotyczący tekstyliów odnosi się do grupy PFAS. Wpis 79 ogranicza PFHxA, jego sole i substancje pokrewne PFHxA. Od 10 października 2026 r. nie mogą one występować w stężeniu 25 ppb lub wyższym w przypadku PFHxA i jego soli ani 1 000 ppb lub wyższym w przypadku substancji pokrewnych, mierzonym w materiale jednorodnym, w tekstyliach, skórze, futrach i skórach w odzieży i powiązanych akcesoriach dla ogółu społeczeństwa ani w obuwiu dla ogółu społeczeństwa. Dla pozostałych tekstyliów konsumenckich ograniczenie obowiązuje od 10 października 2027 r. Wyroby wprowadzone do obrotu przed każdą z tych dat są wyłączone. Wyłączone są środki ochrony indywidualnej przed niektórymi zagrożeniami kategorii III, wyroby medyczne i wyroby medyczne do diagnostyki in vitro oraz tekstylia budowlane (pkt 3). Wpis 68 od 25 lutego 2023 r. ogranicza w wyrobach PFCA C9–C14 w stężeniu 25 ppb dla kwasów i ich soli oraz 260 ppb dla substancji pokrewnych. Wpis 82 dodaje szerszą definicję PFAS, ale w tekście skonsolidowanym z 22 czerwca 2026 r. dotyczy ona wyłącznie pian gaśniczych.^[1]

Klienci często mylą te limity z substancjami wzbudzającymi szczególnie duże obawy. Obowiązek z art. 33 jest odrębny: dostawca wyrobu zawierającego substancję z wykazu substancji kandydujących w stężeniu powyżej 0,1% masy przekazuje odbiorcom nazwę substancji i informacje o bezpiecznym stosowaniu, a konsumentom – na żądanie. W komunikacji należy pamiętać, że od 27 września 2026 r. przedstawianie wymogów prawnych, które mają zastosowanie do wszystkich produktów danej kategorii, jako cechy wyróżniającej oferty jest wymienione wśród nieuczciwych praktyk rynkowych (dyrektywa 2005/29/WE, załącznik I pkt 10a).^[1][3]

Limity chemiczne nie zastępują ogólnych obowiązków w zakresie bezpieczeństwa. Dla odzieży nie istnieje akt harmonizacyjny dotyczący tego konkretnego produktu. Ograniczenia REACH mają zastosowanie obok rozporządzenia w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, rozporządzenia (UE) 2023/988, dlatego producenci i importerzy przestrzegają obu: ograniczeń oraz wynikających z GPSR obowiązków dotyczących analizy ryzyka, dokumentacji technicznej, identyfikacji i adresu (art. 9 i 11).^[4]