Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów definiuje system rozszerzonej odpowiedzialności producenta jako zestaw środków podejmowanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia, aby producenci produktów ponosili odpowiedzialność finansową lub finansową i organizacyjną za gospodarowanie odpadami na etapie, w którym produkt staje się odpadem (art. 3 pkt 21). Artykuł 8 pozwala państwom członkowskim nałożyć taką odpowiedzialność na każdą osobę, która zawodowo opracowuje, wytwarza, przetwarza, obrabia, sprzedaje lub importuje produkty, w tym na przyjmowanie zwracanych produktów i odpadów oraz finansowanie gospodarowania nimi, a art. 8a określa ogólne minimalne wymagania wobec tych systemów: jasno określone role, cele w zakresie gospodarowania odpadami, sprawozdawczość oraz wkłady finansowe, które pokrywają koszty selektywnego zbierania, transportu i przetwarzania i które w miarę możliwości są modulowane w zależności od trwałości, naprawialności, możliwości ponownego użycia i recyklingu.
Przepisy sektorowe czynią tę zasadę obowiązkową. Na mocy rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych producenci ponoszą rozszerzoną odpowiedzialność za opakowania, które jako pierwsi udostępniają w państwie członkowskim (art. 45); na mocy rozporządzenia w sprawie baterii – za baterie (art. 56); a na mocy dyrektywy WEEE producenci finansują zbieranie, przetwarzanie, odzysk i unieszkodliwianie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego i muszą się rejestrować w każdym państwie członkowskim, w którym go sprzedają (art. 12 i 16). W każdym z tych przypadków pojęcie „producent” definiuje się odrębnie dla każdego państwa członkowskiego i obejmuje ono producenta, importera, właściciela marki oraz sprzedawców na odległość z innych państw, więc przedsiębiorstwo sprzedające do Polski jest producentem w Polsce, niezależnie od tego, czy ma tam siedzibę.
W praktyce oznacza to konieczność rejestracji w krajowym rejestrze producentów, sprawozdawania ilości produktów wprowadzonych do obrotu, uiszczania opłat, zwykle za pośrednictwem organizacji odpowiedzialności producentów, a w przypadku sprzedawców mających siedzibę za granicą – ustanowienia w każdym z zainteresowanych państw członkowskich upoważnionego przedstawiciela do spraw rozszerzonej odpowiedzialności producenta, jak tego wymagają rozporządzenia w sprawie baterii i opakowań.