Wij auditen de fabriek, maar niet de productconformiteit

Fabrieksaudits beantwoorden meestal andere vragen. Sociale audits kijken naar arbeidsomstandigheden en audits van managementsystemen naar hoe het bedrijf wordt bestuurd. Het EU-productrecht stelt een engere vraag: is elk product dat op de markt komt veilig en in overeenstemming met zijn technische documentatie? Op grond van de verordening algemene productveiligheid (GPSR), Verordening (EU) 2023/988, ontwerpen en vervaardigen fabrikanten producten overeenkomstig de algemene veiligheidseis, stellen zij technische documentatie op en zorgen zij voor procedures waarmee in serie geproduceerde producten conform blijven (artikel 9, leden 1, 2 en 4).^[1]

Voor CE-producten beschrijft de module voor conformiteitsbeoordeling wat de fabriek moet doen. Op grond van de Laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU omvat de technische documentatie van de fabrikant ontwerp, fabricage en werking, met tekeningen van onderdelen, de toegepaste normen en testrapporten (bijlage III, punt 2), en moet de fabrikant alle nodige maatregelen nemen opdat het fabricageproces en de controle ervan de overeenstemming met die documentatie waarborgen (bijlage III, punt 3). Wijzigingen in het ontwerp of de kenmerken en wijzigingen in de normen moeten in aanmerking worden genomen (artikel 6, lid 4). Dit zijn de punten waarop een productgerichte audit kan letten.^[2]

Sommige wetten maken een kwaliteitssysteem van de fabriek tot onderdeel van de wettelijke route. Besluit nr. 768/2008/EG beschrijft module D, conformiteit met het type op basis van kwaliteitsborging van het productieproces: de fabrikant hanteert een kwaliteitssysteem voor productie, eindcontrole van het product en beproeving, dat door een aangemelde instantie is goedgekeurd en onder toezicht staat. Dit geldt alleen waar een sectorale wet het voorschrijft. Een vrijwillige audit, hoe grondig ook, is daarmee niet hetzelfde.^[4]

De verplichtingen liggen bij de bedrijven in de keten, wat de audit ook zegt. De GPSR eist van elke marktdeelnemer interne processen voor productveiligheid waarmee hij aan de verordening kan voldoen (artikel 14), en een importeur moet er vóór het in de handel brengen van een product voor zorgen dat het conform is en dat de fabrikant de technische documentatie heeft opgesteld (artikel 11, lid 1). Voor CE-producten stelt de sectorale wet in plaats daarvan de verplichtingen van de importeur vast, omdat hoofdstuk III, afdeling 1, van de GPSR daarop niet van toepassing is (artikel 2, lid 1, derde alinea, onder b)). Autoriteiten kunnen van elke marktdeelnemer documenten en gegevens over conformiteit verlangen (Verordening (EU) 2019/1020, artikel 14, lid 4, onder a)).^[1][3]