Od dyrektywy do rozporządzenia
Przez trzydzieści lat unijne przepisy o opakowaniach wynikały z dyrektywy 94/62/WE, wdrażanej w każdym państwie członkowskim inaczej. Zastępuje ją rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych – rozporządzenie (UE) 2025/40, czyli PPWR. Zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym 22 stycznia 2025 r. i na podstawie art. 71 stosuje się od 12 sierpnia 2026 r.
Do tej daty zostało już tylko sześć miesięcy. Nie wszystkie obowiązki zaczynają się tego dnia: najbardziej wymagające przepisy – dotyczące recyklingu, zawartości surowców wtórnych i zharmonizowanych etykiet – rozporządzenie wprowadza stopniowo od 2028 r., często w zależności od aktów delegowanych lub wykonawczych, które dopiero mają zostać przyjęte. Kilka rzeczy zmienia się jednak 12 sierpnia 2026 r. i wymaga przygotowań już teraz.
Pełny obraz rozporządzenia znajdą Państwo w naszym przewodniku po rozporządzeniu PPWR oraz w haśle słownika o rozporządzeniu w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych.
Co zmienia się 12 sierpnia 2026 r.
Zmienia się podstawa prawna. Art. 70 uchyla dyrektywę 94/62/WE z dniem 12 sierpnia 2026 r. Niewielka liczba przepisów dyrektywy obowiązuje jeszcze w okresie przejściowym – na przykład przepisy o celach recyklingu i sprawozdawczości danych do końca 2028 r. oraz przekazywanie danych Komisji do końca 2029 r. – ale wymagania dotyczące produktów wynikają od tego dnia z rozporządzenia. Przepisy krajowe wdrażające dyrektywę nie wyznaczają już poziomu odniesienia.
Opakowanie staje się produktem z dokumentacją zgodności. Art. 15 zobowiązuje producenta opakowań do wprowadzania do obrotu wyłącznie opakowań spełniających wymogi ustanowione w art. 5–12 lub na ich podstawie. Przed wprowadzeniem opakowania do obrotu producent musi przeprowadzić procedurę oceny zgodności określoną w załączniku VII (art. 38), sporządzić dokumentację techniczną oraz – po wykazaniu zgodności – sporządzić deklarację zgodności UE według wzoru z załącznika VIII (art. 39).
Dokumentację należy przechowywać przez 5 lat w przypadku opakowań jednorazowych i 10 lat w przypadku opakowań wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 3). Na opakowaniu musi też znajdować się numer typu, partii lub numer seryjny albo inny element identyfikujący (art. 15 ust. 5), a nazwa i adres pocztowy producenta muszą być umieszczone na opakowaniu lub dostępne za pomocą kodu QR bądź innego nośnika danych (art. 15 ust. 6).
Kto jest producentem? Zgodnie z art. 3 producentem jest osoba wytwarzająca opakowanie lub produkt w opakowaniu – ale jeśli ktoś zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania albo produktu w opakowaniu i oferuje je pod własną nazwą lub znakiem towarowym, to właśnie ta osoba jest producentem. Dla wielu właścicieli marek i importerów oznacza to, że obowiązki spoczywają na nich, a nie na dostawcy opakowań. Nasza strona problemu czy jestem producentem opakowań? omawia typowe przypadki.
PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością (art. 5 ust. 5)
Najbardziej konkretna zmiana 12 sierpnia 2026 r. dotyczy substancji per- i polifluoroalkilowych. Od tej daty opakowań do kontaktu z żywnością nie wolno wprowadzać do obrotu, jeśli zawierają PFAS w stężeniu równym lub wyższym niż:
- 25 ppb dla dowolnego PFAS oznaczanego analizą ukierunkowaną (z wyłączeniem polimerowych PFAS);
- 250 ppb dla sumy PFAS oznaczanych analizą ukierunkowaną (z wyłączeniem polimerowych PFAS);
- 50 ppm dla całkowitej zawartości PFAS, łącznie z polimerowymi PFAS.
Jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, dostawca musi na żądanie przedstawić dowód, jaka jej część to PFAS, a jaka nie, aby producent opakowań mógł uzupełnić swoją dokumentację techniczną. Art. 5 ust. 6 wymaga wykazania w tej dokumentacji zgodności z limitami dla PFAS oraz z limitem dla metali ciężkich.
Art. 5 ust. 4 podtrzymuje także znaną regułę: suma ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu lub jego elementach nie może przekraczać 100 mg/kg.
Co zrobić teraz: zidentyfikować wszystkie opakowania do kontaktu z żywnością w Państwa asortymencie – typowymi kandydatami są papiery, tektury, powlekane tacki i opakowania zbiorcze – i poprosić dostawców o wyniki badań na obecność PFAS lub deklaracje odnoszące się do limitów z art. 5 ust. 5. Jeśli Państwa produkty same są wyrobami do kontaktu z żywnością, zob. także sprzedaż produktu do kontaktu z żywnością.
Co przyjdzie później
Znaczna część PPWR ma zastosowanie w późniejszych terminach, z których kilka zależy od aktów, które Komisja dopiero ma przyjąć. W każdym przypadku rozporządzenie wskazuje „termin późniejszy” z daty stałej i okresu po wejściu w życie odpowiedniego aktu:
- Recyklingowalność (art. 6): kryteria projektowania z myślą o recyklingu stosuje się od 1 stycznia 2030 r. lub po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie aktów delegowanych na podstawie art. 6 ust. 4, w zależności od tego, który termin przypada później; od tego momentu opakowania muszą osiągać klasę recyklingowalności A, B lub C. Warunek „recyklingu na dużą skalę” obowiązuje najwcześniej od 1 stycznia 2035 r.
- Zawartość surowców wtórnych (art. 7): części opakowań z tworzyw sztucznych muszą zawierać minimalny udział surowców z recyklingu pochodzących z odpadów konsumenckich od 1 stycznia 2030 r. lub po upływie trzech lat od aktu wykonawczego w sprawie obliczania i weryfikacji, w zależności od tego, który termin przypada później.
- Zharmonizowane etykiety (art. 12): opakowania muszą być opatrzone zharmonizowaną etykietą dotyczącą składu materiałowego od 12 sierpnia 2028 r. lub po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie aktów wykonawczych na podstawie art. 12 ust. 6 i 7, w zależności od tego, który termin przypada później. Rozporządzenie wymaga od Komisji przyjęcia tych aktów wykonawczych do 12 sierpnia 2026 r. Opakowania wyprodukowane lub przywiezione przed terminami etykietowania można nadal udostępniać na rynku przez trzy lata od rozpoczęcia stosowania wymogu (art. 12 ust. 12).
Te daty są powodem, by wcześnie zacząć rozmowy z dostawcami, a nie by już dziś zmieniać grafikę: projekt etykiety i same kryteria recyklingowalności nie zostały jeszcze określone.
Kolejność przygotowań w 2026 r.
- Zmapować opakowania. Wypisać każdy element opakowania dla każdego produktu, z materiałem, dostawcą i informacją, czy jest przeznaczony do kontaktu z żywnością.
- Ustalić, kto jest producentem każdego elementu w rozumieniu art. 3 i kto podpisze deklarację zgodności.
- Zamknąć kwestię PFAS dla opakowań do kontaktu z żywnością przed sierpniem, na podstawie wyników badań lub deklaracji dostawców odwołujących się do limitów.
- Przygotować dokumentację techniczną zgodnie z załącznikiem VII i deklarację zgodności zgodnie z załącznikiem VIII.
- Dodać dane identyfikacyjne i kontaktowe – numer partii lub typu oraz adres producenta – na opakowaniu lub jego nośniku danych.
- Śledzić późniejsze terminy dotyczące recyklingowalności, zawartości surowców wtórnych i etykiet oraz akty Komisji, od których zależą.
Przepisy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta i rejestracji również nadal obowiązują na mocy rozporządzenia, zob. hasło słownika o rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Jeśli wciąż ustalają Państwo, co przepisy oznaczają dla firmy, proszę zacząć od strony co oznaczają dla mnie przepisy o opakowaniach.
Jak Conphora pomaga
PPWR czyni z opakowania produkt regulowany, z własną dokumentacją. Conphora daje do tego odpowiednią strukturę:
- Dane opakowań dla każdego produktu – materiał, dostawca, status kontaktu z żywnością i osoba odpowiedzialna jako producent.
- Zapytania do dostawców o dane dotyczące PFAS i metali ciężkich, z odpowiedziami zapisanymi przy danym elemencie opakowania.
- Dokumentacja techniczna i deklaracje zgodności przechowywane z wersjami i okresami przechowywania.
- Śledzenie terminów 12 sierpnia 2026 r. i późniejszych dat PPWR w miarę przyjmowania przez Komisję aktów, od których zależą.
Sześć miesięcy do 12 sierpnia 2026 r. Proszę zacząć od kontroli PFAS i kwestii producenta – obie wymagają czasu po stronie dostawców. Zobacz plany i cennik →