Nie wiemy, czy jesteśmy producentem opakowań

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (UE) 2025/40 rozdziela dwa pytania, które łatwo pomylić: kto jest wytwórcą opakowań, a kto producentem w rozumieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Wytwórcą jest każda osoba, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu; jeżeli osoba zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania albo produktu w opakowaniu pod własną nazwą lub znakiem towarowym, jest wytwórcą, nawet jeżeli widoczny jest inny znak towarowy (art. 3 ust. 1 pkt 13 lit. a)).^[1]

Producenta określa pierwsze udostępnienie w danym kraju. Producentem jest każdy wytwórca, importer lub dystrybutor, do którego ma zastosowanie jeden z pięciu przypadków, niezależnie od techniki sprzedaży, w tym umów zawieranych na odległość (art. 3 ust. 1 pkt 15). Lit. a) i b) obejmują przedsiębiorcę mającego siedzibę w państwie członkowskim, który jako pierwszy udostępnia – z terytorium tego państwa i na nim – opakowania transportowe, usługowe lub opakowania produkcji podstawowej albo produkty w innych opakowaniach. Lit. c) i d) obejmują przedsiębiorcę mającego siedzibę w państwie członkowskim lub w państwie trzecim, który jako pierwszy udostępnia takie opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium innego państwa członkowskiego bezpośrednio użytkownikom końcowym. Lit. e) obejmuje przedsiębiorcę mającego siedzibę w państwie członkowskim, który rozpakowuje produkty w opakowaniach, nie będąc użytkownikiem końcowym, chyba że producentem jest ktoś inny na podstawie lit. a)–d).^[1]

Pojęcie „umowy zawartej na odległość” zaczerpnięto z dyrektywy w sprawie praw konsumentów (art. 3 ust. 1 pkt 14, odsyłający do art. 2 pkt 7 dyrektywy 2011/83/UE): jest to umowa między przedsiębiorcą a konsumentem zawarta w ramach zorganizowanego systemu sprzedaży na odległość, z wyłącznym wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość, takim jak sklep internetowy. Ponieważ definicja ma zastosowanie niezależnie od stosowanej techniki sprzedaży, nie są wyłączone również inne formy sprzedaży na odległość. Importerem jest osoba mająca siedzibę w Unii, która wprowadza do obrotu opakowania z państwa trzeciego (pkt 17); dystrybutorem jest każda inna osoba w łańcuchu dostaw, która udostępnia opakowania (pkt 18).^[1][2]

Dla bardzo małych właścicieli marek istnieje osobna zasada. Jeżeli osoba, która zleca wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub znakiem towarowym, jest mikroprzedsiębiorstwem w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE obowiązującego w dniu 11 lutego 2025 r., a jej dostawca opakowań znajduje się w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest dostawca (art. 3 ust. 1 pkt 13 lit. b)). Art. 15 ust. 12 rozszerza to na obowiązki wytwórcy w przypadku, gdy dostawca ma siedzibę w Unii.^[1]

Status producenta ma konsekwencje w każdym kraju. Producenci rejestrują się w każdym państwie członkowskim, w którym po raz pierwszy udostępniają opakowania lub rozpakowują produkty w opakowaniach (art. 44 ust. 2), i nie mogą tam sprzedawać przed rejestracją (art. 44 ust. 4). Podlegają w odniesieniu do tych opakowań rozszerzonej odpowiedzialności producenta w ramach systemów, o których mowa w art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE (art. 45 ust. 1), i mogą powierzyć ją organizacji odpowiedzialności producentów (art. 46 ust. 1).^[1]