Nasz produkt ma kontakt z żywnością

Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 stanowi ramy dla wszystkiego, co ma kontakt z żywnością. Dotyczy materiałów i wyrobów, które w stanie gotowym są przeznaczone do kontaktu z żywnością, są już w takim kontakcie i do tego celu je przeznaczono albo można rozsądnie oczekiwać, że zostaną zetknięte z żywnością lub że przeniosą swoje składniki do żywności w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach używania (art. 1 ust. 2). Nie obejmuje ono antyków, materiałów powlekających lub pokrywających, które stanowią część żywności i mogą być spożywane razem z nią, np. pokrywających skórki serów, oraz stałych urządzeń do zaopatrzenia w wodę (art. 1 ust. 3).^[1]

Podstawowy obowiązek jest krótki. Materiały i wyroby wytwarza się zgodnie z dobrą praktyką produkcyjną, aby w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach używania nie przenosiły swoich składników do żywności w ilościach, które mogłyby zagrażać zdrowiu ludzi, powodować niedopuszczalną zmianę składu żywności lub pogorszenie jej cech organoleptycznych (art. 3 ust. 1). Ich etykietowanie, reklama i prezentacja nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd (art. 3 ust. 2). Szczegółowe zasady dobrej praktyki produkcyjnej zawiera rozporządzenie (WE) nr 2023/2006: udokumentowany system zapewnienia jakości, z góry ustalone specyfikacje i dokumentacja, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, aż do produkcji substancji wyjściowych, ale z jej wyłączeniem (art. 2, 4, 5 i 7).^[1][3]

Środki szczegółowe uzupełniają szczegóły dla poszczególnych materiałów. Załącznik I wymienia 17 grup, które mogą zostać objęte tymi środkami, w tym tworzywa sztuczne, ceramikę, szkło, metale i stopy, papier i karton, kauczuki, silikony, farby drukarskie, lakiery i powłoki oraz drewno (art. 5 i załącznik I). Środki szczegółowe muszą wymagać, aby materiałom, które obejmują, towarzyszyła pisemna deklaracja potwierdzająca ich zgodność z obowiązującymi przepisami, a odpowiednia dokumentacja była dostępna na dowód zgodności (art. 16 ust. 1); jeżeli nie ma środka szczegółowego, państwa członkowskie mogą utrzymać lub przyjąć krajowe przepisy dotyczące deklaracji (art. 16 ust. 2).^[1]

W przypadku tworzyw sztucznych środkiem szczegółowym jest rozporządzenie (UE) nr 10/2011, które stosuje się od 1 maja 2011 r. (art. 23). Obejmuje ono materiały i wyroby składające się wyłącznie z tworzyw sztucznych, wielowarstwowe wyroby z tworzyw sztucznych, tworzywa sztuczne z nadrukiem lub powłoką oraz warstwy tworzyw sztucznych w nakrętkach, zamknięciach i wyrobach z wielu materiałów, ale nie żywice jonowymienne, kauczuk ani silikony (art. 2). Tworzywa sztuczne nie mogą uwalniać więcej niż 10 mg składników na dm2 powierzchni mającej kontakt z żywnością ani 60 mg na kg symulanta żywności w przypadku żywności dla niemowląt i małych dzieci w rozumieniu dyrektyw 2006/141/WE i 2006/125/WE (art. 12), a substancje z wykazu unijnego podlegają szczegółowym limitom migracji z załącznika I (art. 11 ust. 1). Rozporządzenie (UE) 2023/1442 usunęło z wykazu unijnego nieprzetworzoną mączkę i włókna drzewne, a rozporządzenie (UE) 2025/351 dodało art. 14a dotyczący instrukcji i ostrzeżeń dla wyrobów wielokrotnego użytku. Pisemna deklaracja zgodności musi być dostępna na etapach obrotu innych niż sprzedaż detaliczna, zawierać informacje określone w załączniku IV i być odnawiana, gdy zmiany wpływają na migrację (art. 15), a dokumenty potwierdzające są dostępne dla organów na żądanie (art. 16). Od 20 stycznia 2025 r. rozporządzenie (UE) 2024/3190 zakazuje stosowania bisfenolu A w tworzywach sztucznych, lakierach i powłokach, kauczukach, silikonach, klejach, farbach drukarskich i żywicach jonowymiennych przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz wprowadzania do obrotu materiałów wytworzonych z jego użyciem, z wyjątkiem zastosowań wymienionych w załączniku II (art. 1 i 3); wyroby wytworzone na podstawie dotychczasowych przepisów mogły być po raz pierwszy wprowadzone do obrotu tylko do 20 lipca 2026 r., z późniejszymi terminami dla kilku wymienionych zastosowań (art. 11 i 12).^[2][4]

Produkt musi też informować, czym jest. Wyroby, które w momencie wprowadzenia do obrotu nie mają jeszcze kontaktu z żywnością, opatruje się napisem „do kontaktu z żywnością”, wskazaniem konkretnego zastosowania lub symbolem z załącznika II, w razie potrzeby szczególnymi instrukcjami bezpiecznego używania, nazwą i adresem odpowiedzialnego przedsiębiorstwa z siedzibą w UE oraz oznaczeniem zapewniającym identyfikowalność (art. 15 ust. 1). Oznaczenie nie jest wymagane dla wyrobów wyraźnie przeznaczonych do żywności (art. 15 ust. 2), a w sprzedaży detalicznej informacje muszą być podane w języku łatwo zrozumiałym dla nabywców (art. 15 ust. 4). Podmioty prowadzące przedsiębiorstwo utrzymują systemy umożliwiające ustalenie, kto im dostarczał i komu one dostarczały (art. 17 ust. 2).^[1]