Czy instrukcje mogą być dostępne tylko online?

Pytanie brzmi, czy instrukcje muszą fizycznie towarzyszyć produktowi. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów producenci „zapewniają, aby do ich produktów dołączone były jasne instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa” w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów, określonym przez państwo członkowskie, w którym produkt jest udostępniany; wymóg ten nie ma zastosowania, jeżeli produkt może być bezpiecznie używany zgodnie z przeznaczeniem bez nich (art. 9 ust. 7). Importerzy zapewniają to samo (art. 11 ust. 4). Dystrybutorzy sprawdzają to przed udostępnieniem produktu na rynku (art. 12 ust. 1). Zgodnie z art. 2 ust. 1 akapit trzeci lit. b) artykuły te nie mają zastosowania do produktów podlegających unijnemu prawodawstwu harmonizacyjnemu, które podlegają własnemu aktowi.^[1]

Dyrektywy CE używają tego samego czasownika. Zgodnie z dyrektywą niskonapięciową 2014/35/UE producent zapewnia, aby sprzęt „był opatrzony instrukcjami i informacjami dotyczącymi bezpieczeństwa” w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów i innych użytkowników końcowych, określonym przez zainteresowane państwo członkowskie (art. 6 ust. 7), a importer również to zapewnia (art. 8 ust. 4). Dyrektywa w sprawie urządzeń radiowych 2014/53/UE wymaga tego samego i wylicza, co zawierają instrukcje, takie jak pasma częstotliwości i maksymalna moc o częstotliwości radiowej (art. 10 ust. 8). Dopuszcza natomiast przeniesienie jednego dokumentu do internetu: każda sztuka może być dostarczana z uproszczoną deklaracją zgodności, która podaje dokładny adres internetowy pełnej deklaracji (art. 10 ust. 9). Żaden z tych tekstów nie przewiduje alternatywy wyłącznie online dla samych instrukcji. Niebieski przewodnik Komisji, który stanowi wytyczne, a nie prawo, odczytuje te akty jako wymagające informacji dotyczących bezpieczeństwa na papierze, natomiast reszta instrukcji może być w formie elektronicznej lub na stronie internetowej, dostępna przez rozsądny okres, z bezpłatną wersją papierową na żądanie (przypis 114). W maju 2025 r. Komisja zaproponowała dopuszczenie instrukcji cyfrowych na podstawie dyrektyw niskonapięciowej, EMC, radiowej i innych (COM(2025) 503) oraz kilku rozporządzeń, w tym rozporządzenia w sprawie maszyn (COM(2025) 504). W przeczytanych tekstach były to wnioski, a nie obowiązujące prawo.^[2][3][6][7]

Rozporządzenie w sprawie maszyn (UE) 2023/1230 jest aktem, który – w przeczytanym zakresie – to dopuszcza. Stosuje się je od 20 stycznia 2027 r. (art. 54). Jego art. 10 ust. 7 stanowi, że instrukcje „mogą być dostarczane w formacie cyfrowym”. Producent musi wówczas oznaczyć na produkcie, a jeżeli nie jest to możliwe – na jego opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym, jak uzyskać do nich dostęp, przedstawić je tak, aby użytkownicy mogli je wydrukować, pobrać i zapisać, oraz udostępniać je online przez przewidywany okres użytkowania i co najmniej 10 lat od wprowadzenia do obrotu. Na żądanie użytkownika zgłoszone w momencie zakupu instrukcje papierowe dostarcza się bezpłatnie w ciągu miesiąca. W przypadku maszyn, z których mogą korzystać użytkownicy nieprofesjonalni, informacje dotyczące bezpieczeństwa niezbędne do oddania do użytku i bezpiecznego użytkowania dostarcza się na papierze. Deklaracja zgodności może być również podana w formie adresu internetowego lub kodu odczytu maszynowego (art. 10 ust. 8).^[4][4]

Sprzedaż online dodaje odrębny obowiązek. Zgodnie z art. 19 lit. d) GPSR, który znajduje się poza rozdziałem III sekcją 1, oferta internetowa musi w sposób jasny i widoczny przedstawiać ostrzeżenia i informacje dotyczące bezpieczeństwa, które umieszcza się na produkcie, jego opakowaniu lub w dokumentach towarzyszących na podstawie GPSR lub mającego zastosowanie unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego, w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów. Jeżeli brakuje instrukcji lub ostrzeżeń, organy mogą zażądać doprowadzenia produktu do zgodności lub – gdy ryzyko powstaje tylko w określonych warunkach albo dla określonych użytkowników końcowych – umieszczenia ostrzeżeń w języku państwa członkowskiego, a w razie braku działań podmiotu zapewnić wycofanie produktu z obrotu lub zakaz jego udostępniania (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 16 ust. 3 lit. a) i e), ust. 4 i 5).^[1][5]