PIM w prostych słowach
Rozporządzenie w sprawie tworzyw sztucznych, formalnie rozporządzenie Komisji (UE) nr 10/2011 w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, to szczegółowy unijny zbiór zasad dla najpowszechniejszego materiału do kontaktu z żywnością. Jest środkiem szczególnym w rozumieniu art. 5 rozporządzenia ramowego (WE) nr 1935/2004 (art. 1 ust. 1), co oznacza, że przekłada ogólną zasadę bezpieczeństwa z rozporządzenia ramowego na konkretne, sprawdzalne reguły: jakie substancje wolno stosować, ile ich może przedostać się do żywności i jak się to dowodzi. Rozporządzenie ramowe nadal obowiązuje równolegle i jest omówione w osobnym przewodniku o materiałach do kontaktu z żywnością.
Rozporządzenie ma zastosowanie do pięciu kategorii materiałów wprowadzanych do obrotu na rynku UE: wyrobów wykonanych wyłącznie z tworzyw sztucznych; wielowarstwowych materiałów z tworzyw sztucznych połączonych klejami lub w inny sposób; każdego z nich, gdy jest zadrukowany lub pokryty powłoką; warstw lub powłok z tworzyw sztucznych tworzących uszczelki w nakrętkach i zamknięciach; oraz warstw z tworzyw sztucznych w wielomateriałowych wielowarstwowych materiałach, takich jak kartony na napoje (art. 2 ust. 1). Obejmuje je, gdy są przeznaczone do kontaktu z żywnością, są już z nią w kontakcie lub można zasadnie oczekiwać, że wejdą z nią w kontakt (art. 1 ust. 2). Trzy grupy materiałów pominięto, ponieważ mają je obejmować inne środki szczególne: żywice jonowymienne, gumę i silikony (art. 2 ust. 2). Rozporządzenie nie narusza też przepisów unijnych ani krajowych dotyczących substancji używanych do wytwarzania klejów, powłok i farb drukarskich nakładanych na tworzywa sztuczne lub w nie wbudowywanych (art. 2 ust. 3), w sformułowaniu zmienionym w 2025 r. – ale zadrukowany lub powlekany wyrób z tworzywa sztucznego sam jednoznacznie podlega rozporządzeniu.
Rozporządzenie weszło w życie 4 lutego 2011 r. i obowiązuje od 1 maja 2011 r., kiedy uchyliło dyrektywy 80/766/EWG, 81/432/EWG i 2002/72/WE (art. 21 i 23). Od tego czasu zmieniano je 21 razy, a istotny jest tekst skonsolidowany, obecnie ten z 14 lipca 2026 r. Dwanaście sprostowań odnotowanych dla rozporządzenia dotyczy wersji językowych innych niż angielska – najnowsze, opublikowane 10 sierpnia 2026 r., poprawia wersję włoską – a najnowsza zmiana, rozporządzenie (UE) 2026/1380, prostuje wyłącznie tekst estoński.
📄 Tekst urzędowy: Rozporządzenie (UE) nr 10/2011, wersja skonsolidowana z 14 lipca 2026 r. – w EUR-Lex →
Zakres
„Tworzywo sztuczne” oznacza polimer, do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje i który może stanowić główny element konstrukcyjny materiału lub wyrobu końcowego; „polimer” obejmuje makrocząsteczki otrzymywane w drodze polimeryzacji, chemicznej modyfikacji naturalnych lub syntetycznych makrocząsteczek albo fermentacji mikrobiologicznej (art. 3 pkt 2 i 3). O zakresie decyduje ta definicja, a nie handlowy opis produktu.
Materiał z tworzywa sztucznego może być wprowadzany do obrotu tylko wtedy, gdy spełnia art. 3 rozporządzenia ramowego dotyczący bezpieczeństwa w przewidzianych i dających się przewidzieć warunkach użycia, artykuły rozporządzenia ramowego o etykietowaniu i identyfikowalności, dobrą praktykę produkcyjną z rozporządzenia (WE) nr 2023/2006, wymagania dotyczące składu i deklaracji z rozdziałów II, III i IV niniejszego rozporządzenia oraz, jeśli wchodzi w ich zakres, przepisy o tworzywach sztucznych pochodzących z recyklingu z rozporządzenia (UE) 2022/1616 (art. 4). Żaden z tych warunków nie ma progu wielkości przedsiębiorstwa: mikroprzetwórca ponosi te same obowiązki co międzynarodowa korporacja.
W praktyce ważne są dwie granice. Pierwsza to bariera funkcjonalna: warstwa z tworzywa sztucznego niemająca bezpośredniego kontaktu z żywnością i oddzielona od niej barierą zapewniającą zgodność może być wytworzona z substancji spoza wykazu unijnego, pod warunkiem że nie migrują one w sposób wykrywalny, nie są sklasyfikowane jako działające mutagennie, rakotwórczo lub szkodliwie na rozrodczość na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 i nie występują w postaci nano; ograniczenie dotyczące monomeru chlorku winylu obowiązuje zawsze, a gotowy wyrób nadal musi spełniać limity migracji (art. 13 i 14). Druga to wielomateriałowy wielowarstwowy wyrób. Skład każdej warstwy z tworzywa sztucznego musi być zgodny, a od rewizji z 2025 r. limity migracji z art. 11 i 12 mają zastosowanie do całego wyrobu, gdy warstwa mająca kontakt z żywnością jest materiałem objętym zakresem tego rozporządzenia; jeżeli nie jest, limity może ustalić zamiast tego prawo krajowe (art. 14 ust. 4 i art. 14 ust. 6).
Co należy zrobić
Wykaz unijny i odstępstwa
Do wytwarzania materiałów z tworzyw sztucznych do kontaktu z żywnością wolno stosować wyłącznie substancje ujęte w wykazie unijnym dozwolonych monomerów, innych substancji wyjściowych, makrocząsteczek otrzymywanych w drodze fermentacji mikrobiologicznej, dodatków i środków pomocniczych w produkcji polimerów w tabeli 1 załącznika I (art. 5 ust. 1). Każda pozycja ma własne ograniczenia i specyfikacje w kolumnie 10, może należeć do ograniczenia grupowego w tabeli 2 i podlegać szczegółowym specyfikacjom w pkt 4 załącznika I (art. 9 ust. 1). Substancję w postaci nano można stosować tylko wtedy, gdy załącznik I wyraźnie na to zezwala i wskazuje to w specyfikacjach (art. 9 ust. 2). Wykaz zmienia się w drodze procedury udzielania zezwoleń z art. 8–12 rozporządzenia ramowego, opartej na opiniach EFSA.
Art. 6 wyłącza następnie to, co nie musi znajdować się w wykazie: środki pomocnicze w produkcji polimerów, barwniki i rozpuszczalniki, które podlegają prawu krajowemu; wszystkie sole dozwolonych kwasów, fenoli i alkoholi oznaczonych w tabeli 1 załącznika II, w granicach limitów tej tabeli; mieszaniny dozwolonych substancji bez reakcji chemicznej; dodatki polimerowe o masie co najmniej 1 000 Da i prepolimery, których monomery są wymienione; substancje niezamierzenie dodane i środki wspomagające polimeryzację, które mogą występować bez zezwolenia; oraz niektóre biocydy typu produktu 4 dopuszczone na podstawie rozporządzenia (UE) nr 528/2012. Wszystko, co opiera się na tych odstępstwach, nadal musi spełniać art. 3 rozporządzenia ramowego, oceniany na podstawie międzynarodowo uznanych naukowych zasad oceny ryzyka (art. 19).
Czystość, ograniczenia i limity z załącznika II
Od rewizji z 2025 r. substancje używane do produkcji tworzywa sztucznego, które mogą występować w materiale końcowym, w tym wytwarzane z odpadów, muszą mieć wysoki stopień czystości i jakość techniczną odpowiednią do przewidzianego i dającego się przewidzieć użycia, a ich skład musi być znany producentowi substancji (art. 8 ust. 1). Art. 3a określa tę czystość: wszystkie składniki odpowiadają tożsamości substancji, a wszelkie substancje niezamierzenie dodane spełniają jeden z czterech warunków, z których najbardziej wymagający to udokumentowany wniosek, że nie mogą występować na poziomie powodującym migrację indywidualną powyżej 0,00015 mg/kg żywności.
Załącznik II dodaje ograniczenia dotyczące gotowego materiału. Pkt 1 ustala limity migracji dla 24 pozycji, 23 pierwiastków i amonu: glin i bar przy 1 mg/kg, antymon przy 0,04, kobalt i cztery lantanowce europ, gadolin, lantan i terb przy 0,05, miedź i cynk przy 5, żelazo przy 48, lit i mangan przy 0,6, nikiel przy 0,02, kadm niewykrywalny ze wskazaną granicą wykrywalności 0,002 oraz arsen, ołów i rtęć niewykrywalne. Chrom jest również ustalony jako niewykrywalny, przy granicy wykrywalności 0,01 mg/kg dla chromu całkowitego, ale zamiast tego obowiązuje limit 3,6 mg/kg żywności, gdy podmiot, który wprowadził materiał do obrotu, może wykazać na podstawie wcześniej istniejących dowodów dokumentalnych, że chrom sześciowartościowy nie jest używany ani nie powstaje na żadnym etapie procesu produkcji. Amon, wapń, magnez, potas i sód nie mają limitu liczbowego, ale nadal podlegają art. 11 ust. 3 i art. 12. Pkt 2 wymaga, aby pierwszorzędowe aminy aromatyczne wymienione w pozycji 43 dodatku 8 do załącznika XVII do rozporządzenia REACH i niemające własnego limitu w załączniku I nie były wykrywalne przy 0,002 mg/kg każda; niewymienione pierwszorzędowe aminy aromatyczne bez specyficznego limitu ocenia się na podstawie art. 19, a ich suma nie może przekraczać 0,01 mg/kg.
Limity migracji
Współdziałają dwa limity. Limit migracji globalnej ogranicza całkowity transfer: materiał z tworzywa sztucznego nie może przenosić swoich składników do symulantów żywności w ilościach przekraczających 10 miligramów łącznie uwolnionych składników na decymetr kwadratowy powierzchni mającej kontakt z żywnością, a dla materiału przeznaczonego do kontaktu z żywnością dla niemowląt i małych dzieci limit wynosi 60 miligramów na kilogram symulanta żywności (art. 12). Specyficzne limity migracji ograniczają poszczególne substancje, wyrażone w miligramach na kilogram żywności (art. 11 ust. 1), a łączne specyficzne limity migracji ograniczają grupy. Najbardziej znane są limity dla ftalanów ustalone w 2023 r.: 0,6 mg/kg dla sumy DBP, DIBP, BBP i DEHP wyrażonej jako równoważniki DEHP według równania DBP razy 5 plus DIBP razy 4 plus BBP razy 0,1 plus DEHP razy 1; 1,8 mg/kg dla DINP i DIDP łącznie; oraz 60 mg/kg dla sumy wymienionych plastyfikatorów (załącznik I, tabela 2, ograniczenia grupowe 36, 26 i 32).
Gdy migracja substancji nie jest dozwolona, zgodność ustala się metodą, która potrafi potwierdzić brak powyżej wskazanej granicy wykrywalności, a jeżeli nie ustalono limitu specyficznego, obowiązuje granica wykrywalności 0,01 mg/kg (art. 11 ust. 4). Dodatki, które są także dozwolonymi dodatkami do żywności lub aromatami, nie mogą migrować w ilościach powodujących efekt technologiczny w żywności końcowej i muszą też przestrzegać ograniczeń dotyczących dodatków do żywności (art. 11 ust. 3).
Badania migracji, symulanty i warunki
Wartości migracji specyficznej wyraża się w mg/kg przy rzeczywistym stosunku powierzchni do objętości w faktycznym lub przewidywanym użyciu; stosunek co najmniej 6 dm² na kg żywności można stosować dla pojemników poniżej 500 ml lub powyżej 10 litrów, dla kształtów, w których stosunku nie można oszacować, oraz dla arkuszy i folii jeszcze niebędących w kontakcie z żywnością, ale nie dla materiału do żywności dla niemowląt i małych dzieci. Dla nakrętek, uszczelek i korków wartość wyraża się, używając rzeczywistej zawartości pojemnika, gdy znane jest zamierzone użycie, a na sztukę wyrobu, gdy nie jest (art. 17).
Załącznik III przypisuje sześć symulantów żywności: etanol 10% (A), kwas octowy 3% (B), etanol 20% (C), etanol 50% (D1), olej roślinny o zawartości frakcji niezmydlającej poniżej 1% (D2) oraz poli(tlenek 2,6-difenylo-p-fenylenu) (E). A, B i C zastępują żywność hydrofilową, D1 i D2 żywność lipofilową, a E żywność suchą, a tabela 2 przypisuje je dla każdej kategorii żywności. Materiał przeznaczony do wszystkich rodzajów żywności bada się z użyciem A, B i D2 (załącznik V, rozdział 2, pkt 2.1.2).
Dla migracji specyficznej czas kontaktu dobiera się z tabeli 1 rozdziału 2 załącznika V, od pięciu minut do dziesięciu dni, a temperaturę z tabeli 2, od 5 do 225 stopni Celsjusza, przy czym każda odpowiada najgorszym dającym się przewidzieć warunkom użycia. Kontakt dłuższy niż 30 dni w temperaturze pokojowej lub niższej bada się w warunkach przyspieszonych przez maksymalnie dziesięć dni w 60 stopniach; wyroby przeznaczone wyłącznie do napełniania na gorąco bada się przez dwie godziny w 70 stopniach. Dla migracji globalnej rozdział 3 ustala osiem znormalizowanych badań, OM0–OM7, od 30 minut w 40 stopniach dla krótkiego kontaktu na zimno do dwóch godzin w 175 stopniach dla zastosowań tłustych w wysokiej temperaturze. Dla wyrobu jednorazowego migrację globalną analizuje się raz, po upływie przewidzianego czasu kontaktu; dla wyrobu przeznaczonego do wielokrotnego użytku badanie przeprowadza się trzykrotnie na jednej próbce ze świeżą porcją symulanta za każdym razem, zgodność ocenia się na podstawie trzeciego wyniku, a każdy wynik nie może być wyższy niż poprzedni. Wyniki uzyskane w żywności mają pierwszeństwo przed wynikami w symulancie, a te przed wynikami badań przesiewowych, a przed porównaniem z limitem stosuje się współczynniki korekcyjne z pkt 3 załącznika III i rozdziału 4 załącznika V (art. 18).
Tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu i poddane ponownemu przetwarzaniu
Materiały i wyroby z tworzyw sztucznych objęte rozporządzeniem (UE) 2022/1616 muszą spełniać także to rozporządzenie (art. 4 lit. f), a to rozporządzenie z kolei stosuje rozdziały II, III i V rozporządzenia w sprawie tworzyw sztucznych do tworzywa pochodzącego z recyklingu, z jednym wyjątkiem: art. 8 ust. 1 nie ma zastosowania do zanieczyszczeń w materiale wsadowym i wyjściowym procesów dekontaminacji. Ponowne przetwarzanie to odrębna i nowsza sprawa: art. 10 ust. 2 dopuszcza, by tworzywo sztuczne zawierało ponownie przetwarzane odcinki, odpady i podobne produkty uboczne wyłącznie wtedy, gdy są produktem ubocznym na podstawie art. 5 dyrektywy 2008/98/WE, są zbierane i wykorzystywane zgodnie z sekcją C załącznika do rozporządzenia w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej, pochodzą z materiału spełniającego rozdział II lub poddanego ocenie ryzyka na podstawie art. 19, nie zawierają warstwy bariery funkcjonalnej i nie zawierają substancji w ilościach, które przekraczałyby limit migracji lub naruszały art. 3 rozporządzenia ramowego.
Bisfenol A od 2025 r.
Od 20 stycznia 2025 r. rozporządzenie w sprawie tworzyw sztucznych odsyła do rozporządzenia (UE) 2024/3190 w sprawie bisfenolu A: BPA oraz inne niebezpieczne bisfenole i pochodne bisfenoli mogą być stosowane w materiałach z tworzyw sztucznych do kontaktu z żywnością wyłącznie zgodnie z tym rozporządzeniem (art. 6 ust. 6), a pozycje FCM nr 151 i FCM nr 154 w załączniku I skreślono. Rozporządzenie z 2024 r. zakazuje stosowania BPA i jego soli w klejach, gumach, żywicach jonowymiennych, tworzywach sztucznych, farbach drukarskich, silikonach oraz lakierach i powłokach do kontaktu z żywnością i wprowadzania do obrotu materiału z nich wytworzonego, pozostawiając tylko dwa zastosowania w załączniku II, oba wymagające, by migracja nie była wykrywalna i by wyrób został oczyszczony i przepłukany przed pierwszym kontaktem z żywnością. Materiał wytworzony na podstawie wcześniejszych przepisów mógł być wprowadzany do obrotu do 20 lipca 2026 r., a w określonych przypadkach do 20 stycznia 2028 r., przy czym wyroby wielokrotnego użytku mogą pozostawać w obrocie najpóźniej do 20 stycznia 2029 r.
Deklaracja zgodności, dokumentacja i etykietowanie
Na każdym etapie wprowadzania do obrotu innym niż sprzedaż detaliczna musi być dostępna pisemna deklaracja dla materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, produktów z pośrednich etapów produkcji i substancji przeznaczonych do ich wytwarzania (art. 15 ust. 1). Zawiera ona jedenaście pozycji z załącznika IV, w tym specyfikacje użycia – rodzaje żywności, czas i temperaturę obróbki i przechowywania oraz najwyższy stosunek powierzchni mającej kontakt z żywnością do objętości, dla którego zweryfikowano zgodność – i musi być odnawiana, gdy istotne zmiany składu lub produkcji zmieniają migrację albo pojawiają się nowe dane naukowe (art. 15 ust. 3). Za nią stoi dokumentacja uzupełniająca: warunki i wyniki badań, obliczenia, w tym modelowanie, inne analizy i uzasadnienie wykazujące zgodność, a także dokumentacja dotycząca składu i stopnia czystości użytych substancji, udostępniana właściwym organom na żądanie, które mogą też pobierać próbki podczas urzędowych kontroli (art. 16).
Rewizja z 2025 r. dodała art. 14a. Podmiot wprowadzający do obrotu końcowy wyrób wielokrotnego użytku musi przekazać użytkownikom instrukcje zaprojektowane tak, by spowalniać pogarszanie stanu, opis dostrzegalnych zmian wskazujących na pogorszenie stanu oraz ostrzeżenie, gdy konkretne uszkodzenie lub dające się przewidzieć niewłaściwe użycie zwiększyłoby migrację. Gdy ograniczenia substancji z załącznika I dotyczą określonej żywności, czasu lub temperatury kontaktu albo warunków podgrzewania, takich jak użycie w piekarniku lub mikrofalówce, wyrób musi dotrzeć do konsumenta z instrukcjami użytkowania wspominającymi o tych ograniczeniach.
Obowiązki według roli
Rozporządzenie zwraca się do „przedsiębiorców”, a nie do trójki producent, importer i dystrybutor z nowych ram prawnych, a praktyczny podział obowiązków podąża za łańcuchem: dostawcy substancji i produktów pośrednich wystawiają deklaracje, które pozwalają kolejnemu etapowi obliczyć zgodność; przetwórcy i producenci wyrobów posiadają dane o migracji i dokumentację techniczną; importerzy odpowiadają za materiał importowany dokładnie tak, jakby sami go wytworzyli; dystrybutorzy przekazują deklaracje i zapewniają identyfikowalność; a przedsiębiorstwa spożywcze nie mogą używać materiału niezgodnego z wymaganiami. Blok obowiązków w danych tego przewodnika przedstawia obowiązki każdej roli wraz z artykułem, na którym się opierają.
Materiały do kontaktu z żywnością w Danii
Właściwym organem jest Fødevarestyrelsen. Rozporządzenie wykonawcze nr 681 z 25 maja 2020 r. w sprawie materiałów do kontaktu z żywnością i kar za naruszenia powiązanych aktów UE, obowiązujące od 1 lipca 2020 r., zakazuje wprowadzania do obrotu materiałów do kontaktu z żywnością niezgodnych z wymaganiami (§ 6 stk. 1) i ich używania przez przedsiębiorstwa, które importują, produkują lub pakują żywność (§ 6 stk. 2); zobowiązuje przedsiębiorstwo, producenta lub importera do wycofania materiału niespełniającego wymagań bezpieczeństwa żywności, niezwłocznego powiadomienia Fødevarestyrelsen i skutecznego oraz precyzyjnego poinformowania konsumentów, w razie potrzeby z odzyskaniem od konsumentów (§ 7); oraz wymaga, by każdemu materiałowi do kontaktu z żywnością towarzyszyła deklaracja zgodności spełniająca jego załącznik 5, którą można opublikować na stronie internetowej producenta lub importera, pod warunkiem że poinformowano o tym kolejne ogniwo łańcucha (§ 15). Przedsiębiorstwa, które importują, produkują lub sprzedają hurtowo materiały do kontaktu z żywnością, muszą się zarejestrować w Fødevarestyrelsen, chyba że działalność nie przekracza 1 000 sztuk i obrotu 50 000 DKK rocznie, a przepisy obowiązują niezależnie od tego, czy rejestracja jest wymagana.
Warto znać jeden szczegół: rozdział rozporządzenia wykonawczego o karach nadal odzwierciedla stan prawny z 2020 r. Rozdział ten składa się z § 17 o własnych przepisach rozporządzenia wykonawczego oraz §§ 18–24, po jednym paragrafie na każdy akt UE: rozporządzenie ramowe (§ 18), dobra praktyka produkcyjna (§ 19), rozporządzenie w sprawie pochodnych epoksydowych (§ 20), rozporządzenie w sprawie tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu (§ 21), materiały aktywne i inteligentne (§ 22), rozporządzenie w sprawie tworzyw sztucznych (§ 23) i rozporządzenie w sprawie bisfenolu A (§ 24). Dwa z nich odsyłają do aktów, które już nie istnieją: § 21 karze naruszenia rozporządzenia (WE) nr 282/2008, uchylonego art. 30 rozporządzenia (UE) 2022/1616, a § 24 karze naruszenia rozporządzenia (UE) 2018/213, uchylonego art. 13 rozporządzenia (UE) 2024/3190 ze skutkiem od 20 stycznia 2025 r. Żaden paragraf rozporządzenia wykonawczego nie odsyła do rozporządzenia (UE) 2024/3190 ani do rozporządzenia (UE) 2022/1616, a trzynaście pozycji § 23 nie obejmuje art. 3a o czystości, art. 6 ust. 6 o bisfenolach ani art. 14a o etykietowaniu, które dodano do rozporządzenia w sprawie tworzyw sztucznych po 2020 r. Taki jest stan według rozporządzenia wykonawczego obowiązującego na dzień 17 września 2026 r.; zastępujące rozporządzenie wykonawcze notyfikowano Komisji 17 lipca 2025 r. (TRIS 2025/0387/DK), a jego projekt przepisu o karach obejmuje rozporządzenie (UE) 2024/3190 i rozporządzenie (UE) 2022/1616, ale w chwili pisania nie zostało wydane. Obowiązki unijne i tak obowiązują bezpośrednio; to duński przepis o grzywnach nie nadążył.
Egzekwowanie przepisów i sankcje
Rozporządzenie w sprawie tworzyw sztucznych nie ma własnego artykułu o sankcjach. Art. 25 rozporządzenia ramowego wymaga skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji krajowych, a art. 24 wymaga urzędowych kontroli zgodnie z unijnymi przepisami o urzędowych kontrolach żywności i paszy. Art. 24 ust. 3 rozporządzenia ramowego i art. 11 ust. 4 rozporządzenia w sprawie tworzyw sztucznych nadal przywołują rozporządzenie (WE) nr 882/2004, które rozporządzenie (UE) 2017/625 uchyliło ze skutkiem od 14 grudnia 2019 r. i którego odesłania odczytuje się jako odesłania do rozporządzenia (UE) 2017/625. Nowsze przepisy opierają się wprost na obecnym systemie – badanie migracji globalnej dla wyrobów wielokrotnego użytku w rozdziale 3 załącznika V i art. 9 rozporządzenia w sprawie bisfenolu A wymagają metod analitycznych spełniających art. 34 rozporządzenia (UE) 2017/625 – podczas gdy odpowiednia zasada dla wyrobów jednorazowych w załączniku V nadal odsyła do art. 11 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 i jest odczytywana tak samo. Państwo członkowskie, które ma szczegółowe powody, by uznać, że materiał zagraża zdrowiu ludzkiemu, choć jest zgodny, może tymczasowo zawiesić lub ograniczyć stosowanie przepisów na swoim terytorium na podstawie klauzuli ochronnej (rozporządzenie ramowe, art. 18).
W Danii § 23 rozporządzenia wykonawczego nr 681 karze grzywną naruszenie art. 4, 5, 6 ust. 3, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 ust. 1, 14 ust. 3 i 14 ust. 5, 15, 16 i 17 rozporządzenia (UE) nr 10/2011 – wprowadzania do obrotu, wykazu unijnego, odstępstwa dla soli i mieszanin, ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących substancji, zasad składu, obu limitów migracji, zasad dla wyrobów wielowarstwowych, deklaracji zgodności, dokumentów uzupełniających i sposobu wyrażania wyników badań. Kara przechodzi w karę pozbawienia wolności do 2 lat, gdy naruszenie było umyślne lub wynikało z rażącego niedbalstwa i zaszkodziło zdrowiu lub je zagroziło albo przyniosło lub miało przynieść korzyść majątkową, a osoby prawne mogą ponosić odpowiedzialność karną. Równoległe przepisy karzą naruszenia rozporządzenia ramowego (§ 18), rozporządzenia w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej (§ 19) oraz krajowych przepisów o PFAS w papierze i tekturze, ołowiu i kadmie oraz deklaracji zgodności (§ 17).
Co się zmienia
Biegną dwa zegary. Rewizja z 2025 r. ma zastosowanie w pełni do wszystkiego, co po raz pierwszy wprowadzono do obrotu od 16 września 2026 r.; materiał wprowadzony do obrotu przed tą datą na podstawie wcześniejszego tekstu może nadal być wprowadzany do obrotu do wyczerpania zapasów, a od 16 grudnia 2025 r. deklaracja zgodności produktu pośredniego lub substancji niezgodnych z wymaganiami musi o tym informować i wskazywać, że mogą być używane wyłącznie do materiału wprowadzonego do obrotu przed 16 września 2026 r. (rozporządzenie (UE) 2025/351, art. 4). Zegar bisfenolu A biegnie dalej: 20 lipca 2026 r. dla większości zapasów objętych okresem przejściowym, 20 stycznia 2028 r. dla wyrobów jednorazowych do konserwowania owoców, warzyw lub produktów rybołówstwa, wyrobów, w których powłoka z BPA znajduje się wyłącznie na zewnętrznej powierzchni metalowej, oraz profesjonalnego wyposażenia wielokrotnego użytku do produkcji żywności, a 20 stycznia 2029 r. jako ostatni dzień, w którym wyroby wielokrotnego użytku po raz pierwszy wprowadzone do obrotu na podstawie tych okresów przejściowych mogą pozostawać w obrocie. EFSA ma opublikować przed 20 stycznia 2027 r. wynik prac naukowych określający, co musi zawierać wniosek o zezwolenie na niebezpieczny bisfenol w określonym zastosowaniu (rozporządzenie (UE) 2024/3190, art. 6 ust. 4).
Sam wykaz unijny stale się zmienia: zmiana z 2026 r. dodała sześć substancji, a Komisja publikuje wykaz środków szczególnych i tekst skonsolidowany na swoich stronach o materiałach do kontaktu z żywnością.
Jak pomaga Conphora
Conphora monitoruje rozporządzenie w sprawie tworzyw sztucznych, akty je zmieniające i wykaz unijny oraz zestawia Państwa produkty z tworzyw sztucznych do kontaktu z żywnością z kategoriami z art. 2 ust. 1, dozwolonymi substancjami i ich ograniczeniami, limitami migracji globalnej i specyficznej oraz warunkami symulantów i badań wymaganymi przez przewidziane użycie. Platforma wskazuje, gdzie receptura opiera się na substancji, która utraciła zezwolenie, gdzie w deklaracji zgodności brakuje pozycji z załącznika IV lub specyfikacji użycia, gdzie zapasy objęte okresem przejściowym dla bisfenolu kończą się w czasie i gdzie deklaracja dostawcy nie obejmuje już warunków stosowanych przez Państwa odbiorców. Przechowuje dokumentację oraz duńskie procedury rejestracji i wycofania w jednym miejscu i powiadamia, gdy zmienia się wykaz unijny, limit migracji lub duńskie rozporządzenie wykonawcze.
Zobacz, jak działa Conphora · Zobacz plany i cennik
Źródła
- Rozporządzenie (UE) nr 10/2011 w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością, tekst skonsolidowany z 14 lipca 2026 r. (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) nr 10/2011 w brzmieniu opublikowanym w Dz.Urz. UE L 12 z 15 stycznia 2011 r. (EUR-Lex)
- Informacje o dokumencie, daty, zmiany i sprostowania dla CELEX 32011R0010 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (WE) nr 1935/2004, rozporządzenie ramowe dotyczące materiałów do kontaktu z żywnością, tekst skonsolidowany (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (WE) nr 2023/2006 w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej dla materiałów do kontaktu z żywnością, tekst skonsolidowany (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2024/3190 w sprawie bisfenolu A i innych niebezpiecznych bisfenoli w materiałach do kontaktu z żywnością (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2025/351, rewizja rozporządzenia w sprawie tworzyw sztucznych z 2025 r. (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2023/1442, rewizja dotycząca ftalanów i wykazu unijnego (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2023/1627 zezwalające na DEHCH, FCM nr 1079 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2020/1245 przekształcające załącznik II i odstępstwo dla soli (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2016/1416, rewizja definicji, zasad migracji i załączników z 2016 r. (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2026/245 zmieniające załącznik I w odniesieniu do kilku substancji (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2026/1380 prostujące estońską wersję językową (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2022/1616 w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2017/625 w sprawie urzędowych kontroli, które zastąpiło rozporządzenie (WE) nr 882/2004 (EUR-Lex)
- Materiały do kontaktu z żywnością, przepisy (Komisja Europejska)
- Materiały do kontaktu z żywnością (Komisja Europejska)
- Recykling tworzyw sztucznych do kontaktu z żywnością (Komisja Europejska)
- Bekendtgørelse nr. 681 af 25. maj 2020 om fødevarekontaktmaterialer og om straffebestemmelser for overtrædelse af relaterede EU-retsakter (Retsinformation)
- Fødevarekontaktmaterialer, lovstof (Fødevarestyrelsen)
- Dokumentation for fødevarekontaktmaterialer (Fødevarestyrelsen)
- Registrering af FKM-virksomheder (Fødevarestyrelsen)
Niniejszy przewodnik ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej.