Nasz plastikowy wyrób kuchenny nie ma deklaracji zgodności

Wyroby z tworzyw sztucznych mające kontakt z żywnością podlegają dwóm warstwom prawa. Rozporządzenie ramowe (WE) nr 1935/2004 wymaga, aby materiały były wytwarzane w taki sposób, by w normalnych lub dających się przewidzieć warunkach stosowania nie przenosiły swoich składników na żywność w ilościach, które mogłyby zagrażać zdrowiu lub zmieniać żywność (art. 3 ust. 1). Jeżeli istnieje środek szczegółowy, materiałom nim objętym musi towarzyszyć pisemna deklaracja ich zgodności z przepisami, a odpowiednia dokumentacja musi być dostępna dla organów na żądanie (art. 16 ust. 1). Przedsiębiorcy muszą umieć wskazać, kto im dostarczył materiały i komu je dostarczyli (art. 17 ust. 2).^[1]

W przypadku tworzyw sztucznych środkiem szczegółowym jest rozporządzenie (UE) nr 10/2011. Do ich produkcji można stosować wyłącznie substancje z unijnego wykazu w załączniku I (art. 5 ust. 1), z odstępstwami dla niektórych substancji pomocniczych w produkcji, barwników i rozpuszczalników na podstawie prawa krajowego (art. 6 ust. 1 i 2). Na etapach wprowadzania do obrotu innych niż sprzedaż detaliczna dla materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych, produktów z etapów pośrednich oraz użytych substancji musi być dostępna pisemna deklaracja zgodności (art. 15 ust. 1). Wystawia ją przedsiębiorca z informacjami wymaganymi w załączniku IV (art. 15 ust. 2); musi ona umożliwiać łatwe zidentyfikowanie, czego dotyczy, i jest odnawiana, gdy zmiany składu lub produkcji wpływają na migrację (art. 15 ust. 3).^[2]

Załącznik IV wylicza, co powinien zobaczyć odbiorca: tożsamość i adres wystawcy oraz producenta lub importera, tożsamość materiału lub wyrobu, datę, potwierdzenie zgodności, informacje o substancjach objętych ograniczeniami i substancjach niedodanych celowo, informacje o substancjach z limitami w żywności oraz specyfikacje stosowania, takie jak rodzaje żywności, czas i temperatura kontaktu oraz najwyższy stosunek powierzchni do objętości, dla którego zgodność zweryfikowano. Deklaracja opiera się na dokumentach uzupełniających, zawierających warunki i wyniki badań, obliczeń lub innych analiz, które udostępnia się organom na wniosek (art. 16).^[2]

Bisfenol A ma od rozporządzenia (UE) 2024/3190 własne przepisy. Zakazane jest stosowanie BPA do produkcji tworzyw sztucznych i innych wymienionych materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz wprowadzanie do obrotu wyrobów wytworzonych z użyciem BPA, z zastrzeżeniem odstępstw z załącznika II (art. 1 ust. 2 i art. 3). Wyroby wytworzone z użyciem innego bisfenolu nie mogą zawierać pozostałości BPA (art. 4). Rozporządzenie weszło w życie 20 stycznia 2025 r., w dwudziestym dniu po opublikowaniu 31 grudnia 2024 r. (art. 14). Wyroby wielokrotnego użytku wytworzone z użyciem BPA, zgodne z wcześniejszymi przepisami, mogły być po raz pierwszy wprowadzane do obrotu do 20 lipca 2026 r. i mogą pozostać w obrocie do 20 lipca 2027 r., przy czym dla sprzętu do profesjonalnej produkcji żywności przewidziano późniejsze terminy (art. 12, w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (UE) 2026/250). Objętym tym przepisem wyrobom musi towarzyszyć deklaracja zgodności na każdym etapie wprowadzania do obrotu innym niż sprzedaż detaliczna (art. 8 ust. 1). Rozporządzenie (UE) nr 10/2011 odsyła w sprawie BPA do tego rozporządzenia (art. 6 ust. 6).^[3][2]