Nie wiemy, co zaoferować konsumentom przy odzyskaniu

Przed rozporządzeniem (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów to, co konsument otrzymywał przy odzyskaniu produktu, zależało od firmy. Od 13 grudnia 2024 r. art. 37 wyznacza minimum. W przypadku odzyskania produktu ze względu na jego bezpieczeństwo, niezależnie od tego, czy zainicjował je podmiot gospodarczy, czy nakazał organ krajowy, podmiot gospodarczy odpowiedzialny za odzyskanie musi zaoferować konsumentowi skuteczny, bezpłatny i terminowy środek zaradczy (art. 37 ust. 1). Art. 37 stosuje się bez uszczerbku dla dyrektyw (UE) 2019/770 i (UE) 2019/771, więc prawa konsumenta z tytułu ustawowej gwarancji pozostają bez zmian.^[1]

Podstawową zasadą jest wybór. Bez uszczerbku dla innych środków, które podmiot może zaoferować, konsument wybiera spośród co najmniej dwóch z następujących: naprawy odzyskiwanego produktu; wymiany na bezpieczny produkt tego samego rodzaju o co najmniej takiej samej wartości i jakości; lub odpowiedniego zwrotu wartości odzyskiwanego produktu, co najmniej w wysokości zapłaconej ceny (art. 37 ust. 2). Zaoferowanie tylko jednego środka jest wyjątkiem, dopuszczalnym, gdy pozostałe byłyby niemożliwe lub wiązałyby się dla podmiotu z nieproporcjonalnymi kosztami, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, w tym tego, czy rozwiązanie alternatywne można zapewnić bez znacznych niedogodności dla konsumenta. Niezależnie od tego, co zaoferowano, konsument zawsze ma prawo do zwrotu pieniędzy, gdy naprawa lub wymiana nie zostały zakończone w rozsądnym terminie i bez znacznych niedogodności.^[1]

Przepis zamyka też typowe furtki. Naprawa wykonywana przez konsumenta jest skutecznym środkiem zaradczym tylko wtedy, gdy można ją przeprowadzić łatwo i bezpiecznie oraz przewiduje ją komunikat o odzyskaniu produktu, a podmiot dostarcza wówczas instrukcje, bezpłatne części zamienne lub aktualizacje oprogramowania (art. 37 ust. 3). O unieszkodliwienie produktu przez konsumenta można prosić tylko wtedy, gdy jest to łatwe i bezpieczne oraz nie wpływa na prawo do zwrotu pieniędzy lub wymiany (art. 37 ust. 4). Konsument nigdy nie ponosi kosztów wysyłki ani zwrotu produktu, a produkty, których z natury nie można łatwo przenosić, są odbierane (art. 37 ust. 5).^[1]

Środek zaradczy jest powiązany z resztą procesu odzyskania produktu. Komunikat o odzyskaniu produktu musi zawierać jasny opis dostępnych środków zaradczych na podstawie art. 37 (art. 36 ust. 2 lit. e)), dlatego decyzję o środkach zaradczych podejmuje się przed napisaniem komunikatu. Organy mogą żądać regularnych sprawozdań z postępów i decydować, czy i kiedy działanie naprawcze można uznać za zakończone (art. 15 ust. 6), a gdy działania podmiotu są niewystarczające, mogą same nakazać odzyskanie produktu (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 16 ust. 3 i 5, stosowane na podstawie art. 23 ust. 1 GPSR).^[1][2]