RCD w prostych słowach
Dyrektywa w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających (RCD), formalnie dyrektywa 2013/53/UE, to unijne prawo dotyczące łodzi rekreacyjnych i skuterów wodnych. Ustanawia wymagania dotyczące projektowania i produkcji produktów wymienionych w art. 2 ust. 1 oraz zasady ich swobodnego przepływu w Unii (art. 1). Są to rekreacyjne jednostki pływające i częściowo ukończone rekreacyjne jednostki pływające, skutery wodne i częściowo ukończone skutery wodne, komponenty wymienione w załączniku II, gdy są wprowadzane do obrotu osobno, silniki napędowe zainstalowane na jednostkach pływających lub w nich albo przeznaczone specjalnie do takiej instalacji, silniki poddane istotnej modyfikacji oraz jednostki pływające poddane istotnej przebudowie (art. 2 ust. 1). Rekreacyjna jednostka pływająca to każda jednostka pływająca inna niż skuter wodny, przeznaczona do celów sportowych i rekreacyjnych, o długości kadłuba od 2,5 m do 24 m, bez względu na rodzaj napędu; skuter wodny to jednostka o długości kadłuba poniżej 4 m do celów sportowych i rekreacyjnych, wykorzystująca silnik napędowy z pompą strumieniowo-wodną jako podstawowe źródło napędu i przeznaczona do prowadzenia przez osobę siedzącą, stojącą lub klęczącą na kadłubie, a nie wewnątrz jego obrysu (art. 3 pkt 2 i 3). Produkty można udostępniać lub oddawać do użytku tylko wtedy, gdy przy prawidłowej konserwacji i używaniu zgodnym z przeznaczeniem nie zagrażają zdrowiu, bezpieczeństwu, mieniu ani środowisku, oraz tylko wtedy, gdy spełniają mające zastosowanie wymagania zasadnicze z załącznika I (art. 4). Jednostka zgodna z wymaganiami przemieszcza się swobodnie: państwa członkowskie nie mogą utrudniać jej udostępniania ani oddawania do użytku, choć zachowują uprawnienie do regulowania żeglugi na niektórych akwenach, o ile nie wymaga to modyfikacji jednostek zgodnych z wymaganiami (art. 5 i 6).
Tekst z 2013 r. zastąpił dyrektywę 94/25/WE, która obejmowała rekreacyjne jednostki pływające od 2,5 m do 24 m i którą dyrektywa 2003/44/WE rozszerzyła już na skutery wodne oraz uzupełniła o limity emisji spalin i hałasu (motywy 1 i 2). Wersja przekształcona dostosowała reżim do nowych ram prawnych, zaostrzyła limity emisji spalin, zharmonizowała obowiązki importerów prywatnych i doprecyzowała wyłączenia (motywy 4, 6, 20 i 32). Weszła w życie 17 stycznia 2014 r., państwa członkowskie musiały przyjąć, opublikować i stosować środki transponujące do 18 stycznia 2016 r., a dyrektywa 94/25/WE została z tym dniem uchylona (art. 54, 56 i 57). Dyrektywa nigdy nie była zmieniana. W EUR-Lex odnotowano pięć sprostowań; tylko pierwsze, w Dz.Urz. UE L 297 z 13 listopada 2015 r., dotyczy tekstu angielskiego, w art. 47 lit. a) ppkt (i) oraz w załączniku I część B pkt 1.1 lit. b).
Tekst urzędowy Dyrektywę można przeczytać w EUR-Lex: dyrektywa 2013/53/UE (CELEX 32013L0053). Wersja skonsolidowana zawiera sprostowanie z 2015 r. i poza tym jest identyczna z tekstem pierwotnym, ponieważ dyrektywa nie była zmieniana; strona z informacjami o dokumencie zawiera pięć sprostowań i informację o uchyleniu dyrektywy 94/25/WE.
Zakres
Wyłączenia z art. 2 ust. 2 to część najczęściej odczytywana zbyt szeroko. Są uporządkowane według części załącznika I, a nie jako zwolnienia ogólne. Trzynaście kategorii jest wyłączonych z wymagań projektowych i konstrukcyjnych części A: jednostki przeznaczone wyłącznie do wyścigów, w tym wioślarskie łodzie wyścigowe i treningowe, oznaczone w ten sposób; kanu i kajaki zaprojektowane do napędu wyłącznie siłą ludzkich mięśni, gondole i rowery wodne; deski windsurfingowe, opisane w tekście jako deski surfingowe zaprojektowane do napędu wyłącznie wiatrem i prowadzone przez osoby stojące; deski surfingowe; oryginalne historyczne jednostki pływające i pojedyncze repliki zaprojektowane przed 1950 r., zbudowane głównie z oryginalnych materiałów i oznaczone w ten sposób; eksperymentalne jednostki pływające niewprowadzane do obrotu na rynku Unii; jednostki zbudowane na własny użytek, pod warunkiem że nie zostaną wprowadzone do obrotu na rynku Unii w ciągu pięciu lat od oddania do użytku; jednostki przeznaczone specjalnie do obsługi załogą i przewozu pasażerów w celach komercyjnych, niezależnie od liczby pasażerów; pojazdy podwodne; poduszkowce; wodoloty; jednostki napędzane parą z silnikiem spalania zewnętrznego, opalane węglem, koksem, drewnem, olejem lub gazem; oraz pojazdy amfibijne (art. 2 ust. 2 lit. a)).
Krótszy wykaz jest wyłączony z wymagań dotyczących emisji spalin z części B: silniki zainstalowane lub przeznaczone do instalacji na jednostkach wyścigowych, eksperymentalnych, komercyjnych jednostkach pasażerskich, pojazdach podwodnych, poduszkowcach, wodolotach i pojazdach amfibijnych; oryginalne i pojedyncze repliki historycznych silników opartych na projekcie sprzed 1950 r., niewytwarzane seryjnie i montowane na jednostkach historycznych lub zbudowanych na własny użytek; oraz silniki zbudowane na własny użytek i niewprowadzone do obrotu w ciągu pięciu lat (art. 2 ust. 2 lit. b)). Część C dotycząca hałasu wyłącza jednostki wymienione w lit. b) oraz jednostki zbudowane na własny użytek (art. 2 ust. 2 lit. c)). Jednostki napędzane parą są więc wyłączone tylko z części A, ale silnik napędowy jest zdefiniowany jako silnik spalinowy o zapłonie iskrowym lub samoczynnym, więc zewnętrzna instalacja parowa i tak nie podlega części B (art. 3 pkt 5). Jednostki historyczne są wyłączone z części A, ale nie z części C, więc jednostka sprzed 1950 r. ze stacjonarnym silnikiem bez zintegrowanego wydechu nadal musi spełniać limity hałasu. A art. 2 ust. 3 pozostawia jednostkę w zakresie dyrektywy, gdy mogłaby być używana także w czarterze lub do szkolenia sportowego i rekreacyjnego, o ile jest wprowadzana do obrotu na rynku Unii do celów rekreacyjnych.
Obowiązki spoczywają na podmiotach gospodarczych: producencie, upoważnionym przedstawicielu, importerze i dystrybutorze (art. 3 pkt 19), a także na jednym podmiocie wyróżnionym przez dyrektywę: importerze prywatnym, czyli osobie mającej siedzibę w Unii, która przywozi produkt z państwa trzeciego w ramach działalności niekomercyjnej w celu oddania go do użytku na własne potrzeby (art. 3 pkt 17). Importer lub dystrybutor, który sprzedaje pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje produkt już wprowadzony do obrotu w sposób, który może wpłynąć na zgodność, przejmuje obowiązki producenta (art. 11). W Danii bekendtgørelse nr 1548 z 3 grudnia 2025 r. transponuje zakres i wyłączenia dosłownie i wymienia te same trzynaście wyłączeń jako lit. a)–m) w § 2 stk. 2 nr 1.
Co należy zrobić
Kategorie projektowe i wymagania zasadnicze
Załącznik I część A pkt 1 przypisuje każdej jednostce jedną z czterech kategorii projektowych, określonych wyłącznie przez siłę wiatru w skali Beauforta i znaczącą wysokość fali, które jednostka została zaprojektowana wytrzymać: kategoria A dla wiatrów, które mogą przekraczać siłę 8, i wysokości fal przekraczających 4 m, z wyłączeniem warunków nadzwyczajnych, takich jak sztorm, gwałtowny sztorm, huragan, tornado i fale gigantyczne; kategoria B do siły 8 włącznie i 4 m; kategoria C do siły 6 włącznie i 2 m; oraz kategoria D do siły 4 włącznie i 0,3 m, z okazjonalnymi falami o maksymalnej wysokości 0,5 m. Jednostki w każdej kategorii muszą być zaprojektowane i zbudowane tak, aby wytrzymywały te parametry w zakresie stateczności, wyporu i innych wymagań zasadniczych oraz miały dobre właściwości manewrowe. Dyrektywa nie nadaje kategoriom nazw.
Wymagania ogólne obejmują numer identyfikacyjny jednostki pływającej (pkt 2.1), tabliczkę znamionową (pkt 2.2), ochronę przed wypadnięciem za burtę i środki umożliwiające powrót na pokład, które osoba znajdująca się w wodzie może osiągnąć lub uruchomić samodzielnie (pkt 2.3), widoczność dookoła ze stanowiska głównego sterowania przy normalnej prędkości i obciążeniu (pkt 2.4) oraz instrukcję użytkownika (pkt 2.5). Wymagania dotyczące integralności i konstrukcji obejmują konstrukcję, stateczność i wolną burtę, wypór i pływalność, przy czym zamieszkiwalne wielokadłubowce narażone na wywrócenie muszą pozostawać na powierzchni w pozycji odwróconej, a jednostki poniżej 6 m narażone na zalanie wymagają środków pływalności; otwory w kadłubie, pokładzie i nadbudówce; zalewanie; maksymalne zalecane obciążenie wskazane przez producenta; miejsce przechowywania tratwy ratunkowej dla kategorii A i B oraz dla kategorii C i D o długości powyżej 6 m; ewakuację w razie wywrócenia i pożaru; oraz punkty kotwiczenia, cumowania i holowania (pkt 3.1–3.9). Właściwości manewrowe muszą być zadowalające przy najmocniejszym silniku, do którego jednostka została zaprojektowana, a maksymalna moc znamionowa silnika jest podana w instrukcji użytkownika (pkt 4). Wymagania dotyczące instalacji obejmują silniki stacjonarne i ich pomieszczenia, wentylację, odsłonięte części, zabezpieczenie przed uruchomieniem z włączonym biegiem dla silników zaburtowych o ciągu statycznym powyżej 500 N, urządzenie automatycznie odcinające napęd lub ograniczające prędkość w skuterze wodnym pracującym bez kierującego, urządzenie awaryjnego zatrzymania w silnikach zaburtowych sterowanych rumplem, układy paliwowe, układy elektryczne, układy sterowe z awaryjnym sterowaniem dla jednostek żaglowych i jednosilnikowych sterowanych zdalnie, instalacje gazowe, ochronę przeciwpożarową, światła nawigacyjne i sygnały dźwiękowe zgodne z COLREG 1972 lub CEVNI oraz zapobieganie zrzutom, z toaletami podłączonymi wyłącznie do zbiornika retencyjnego lub układu oczyszczania (pkt 5).
Emisja spalin i hałasu
Silniki napędowe muszą być oznaczone nazwą i adresem do kontaktu producenta silnika, typem silnika i w stosownych przypadkach rodziną silników, niepowtarzalnym numerem seryjnym i oznakowaniem CE, w sposób trwały i czytelny przez normalny okres użytkowania silnika, na części, która normalnie nie jest wymieniana i jest łatwo widoczna po zmontowaniu silnika (załącznik I część B pkt 1). Emisja musi mieścić się w wartościach granicznych wynikających z pkt 2.1 tabela 1 oraz pkt 2.2 tabele 2 i 3. Tabela 2 dotyczy silników o zapłonie samoczynnym, a tabela 3 silników o zapłonie iskrowym od 18 stycznia 2016 r., ale tabela 1 nie ma charakteru wyłącznie historycznego: tabela 2 odsyła silniki o zapłonie samoczynnym o pojemności skokowej poniżej 0,9 L na cylinder i mocy znamionowej poniżej 37 kW z powrotem do wartości z tabeli 1, wyrażonych wzorami CO ≤ A + B/PN^n i HC ≤ A + B/PN^n ze stałymi z tej tabeli. Tabela 1 jest też miarą dla okresu przejściowego z art. 55 ust. 2 dla zaburtowych silników małych producentów (załącznik I część B pkt 2). Badania prowadzi się według cykli ISO 8178-4:2007 E1, E3, E4 lub E5 z podanymi współczynnikami wagowymi oraz przy użyciu określonych referencyjnych paliw, benzyny i oleju napędowego, chyba że jednostka notyfikowana akceptuje paliwo określone w normie zharmonizowanej (pkt 2.3 i 2.4). Producent silnika musi dostarczyć instrukcje instalacji i konserwacji, które utrzymują silnik w limitach przez normalny okres jego użytkowania, ustalony na podstawie wcześniejszych badań wytrzymałościowych i obliczeń zmęczeniowych komponentów: 480 godzin lub 10 lat dla silników o zapłonie samoczynnym, 480 godzin lub 10 lat, 150 godzin lub 3 lata i 50 godzin lub 1 rok dla trzech kategorii mocy stacjonarnych silników o zapłonie iskrowym i silników z napędem rufowym, 350 godzin lub 5 lat dla silników skuterów wodnych oraz 350 godzin lub 10 lat dla silników zaburtowych (pkt 3). Każdy silnik otrzymuje instrukcję użytkownika z instrukcjami instalacji, użytkowania i konserwacji oraz mocą silnika zmierzoną według normy zharmonizowanej (pkt 4).
Hałas dotyczy rekreacyjnych jednostek pływających ze stacjonarnymi silnikami lub silnikami z napędem rufowym bez zintegrowanego wydechu, skuterów wodnych oraz silników zaburtowych i silników z napędem rufowym ze zintegrowanym wydechem (załącznik I część C). Maksymalny poziom ciśnienia akustycznego jest ograniczony według mocy znamionowej pojedynczego silnika do 67, 72 i 75 dB, z tolerancją 3 dB dla zespołów dwu- i wielosilnikowych (pkt 1.1). Jako alternatywa dla pomiaru hałasu rekreacyjną jednostkę pływającą w konfiguracji z silnikiem stacjonarnym lub z napędem rufowym bez zintegrowanego wydechu uznaje się za zgodną, gdy ma liczbę Froude’a nie większą niż 1,1 i stosunek mocy do wyporności nie większy niż 40, a silnik i układ wydechowy są zainstalowane zgodnie ze specyfikacjami producenta silnika; liczba Froude’a to maksymalna prędkość podzielona przez pierwiastek kwadratowy z długości linii wodnej pomnożonej przez 9,8 m/s², a stosunek mocy do wyporności to moc znamionowa w kW podzielona przez wyporność w tonach (pkt 1.2 i 1.3). Instrukcja użytkownika musi zawierać informacje potrzebne do utrzymania jednostki, układu wydechowego lub silnika w stanie zapewniającym zgodność, a zasady trwałości z części B stosuje się także do hałasu (pkt 2 i 3).
Normy zharmonizowane
Produkty zgodne z normami zharmonizowanymi lub ich częściami, których odniesienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym, uznaje się za zgodne z wymaganiami objętymi tymi normami (art. 14). Komisja zebrała odniesienia w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/1954 z 12 października 2022 r. i zmieniała ją trzykrotnie, ostatnio decyzją wykonawczą (UE) 2026/550 z 12 marca 2026 r., która dodała EN ISO 8665-2:2024 dotyczącą pomiarów i deklaracji mocy elektrycznych napędów morskich oraz EN ISO 15085:2024 dotyczącą ochrony przed wypadnięciem za burtę i środków umożliwiających powrót na pokład i usunęła odniesienie do EN ISO 15085:2003 ze zmianami z 2009 i 2018 r. ze skutkiem od 13 sierpnia 2027 r. Komisja prowadzi też Sektorową Grupę ds. Rekreacyjnych Jednostek Pływających, która zajmuje się jednolitym stosowaniem i wykładnią dyrektywy przez jednostki notyfikowane i inne zainteresowane strony, oraz publikuje przewodnik stosowania dyrektywy.
Ocena zgodności
Producent stosuje moduły z załącznika II do decyzji nr 768/2008/WE, które dopuszczają art. 20–22, przed wprowadzeniem produktu do obrotu (art. 19 ust. 1). W przypadku projektu i konstrukcji rekreacyjnych jednostek pływających kategorii A i B jednostki od 2,5 m do mniej niż 12 m mogą korzystać z modułu A1 z nadzorowanymi badaniami produktu, modułu B badania typu UE wraz z C, D, E lub F, modułu G weryfikacji jednostkowej albo modułu H pełnego zapewnienia jakości, a jednostki od 12 m do 24 m muszą stosować B z C, D, E lub F, G albo H (art. 20 ust. 1 lit. a)). Dla kategorii C jednostki od 2,5 m do mniej niż 12 m mogą korzystać ze zwykłej wewnętrznej kontroli produkcji w ramach modułu A, gdy spełnione są normy zharmonizowane dotyczące stateczności i wolnej burty oraz wyporu i pływalności, a w przeciwnym razie zaczynają od A1; jednostki od 12 m do 24 m ponownie stosują B z C, D, E lub F, G albo H (art. 20 ust. 1 lit. b)). Dla kategorii D jednostki od 2,5 m do 24 m mogą stosować A, A1, B z C, D, E lub F, G albo H (art. 20 ust. 1 lit. c)). Skutery wodne mogą stosować A, A1, B z C, D, E lub F, G albo H (art. 20 ust. 2), a komponenty B z C, D, E lub F, G albo H (art. 20 ust. 3). Emisja spalin podlega B z C, D, E lub F, G albo H, gdy badania opierają się na normie zharmonizowanej, oraz B z C1 lub G, gdy nie (art. 21). Hałas podlega A1, G lub H, gdy stosuje się normę zharmonizowaną dotyczącą pomiaru hałasu, G, gdy jej nie stosuje się, oraz A, G lub H, gdy stosuje się metodę liczby Froude’a i stosunku mocy do wyporności; skutery wodne, silniki zaburtowe i silniki z napędem rufowym ze zintegrowanym wydechem stosują A1, G lub H albo G bez normy (art. 22).
Art. 24 dodaje przepisy uzupełniające: badanie typu UE w ramach modułu B przeprowadza się jako typ produkcyjny, który może obejmować kilka wersji, jeżeli różnice nie wpływają na bezpieczeństwo ani parametry użytkowe, a wersje są wymienione w certyfikacie; kontrole w ramach modułu A1 przeprowadza się na jednej lub kilku jednostkach reprezentujących produkcję zgodnie z załącznikiem VI, który wymaga próby stateczności i próby pływalności oraz badań hałasu pod odpowiedzialnością jednostki notyfikowanej; możliwość korzystania z akredytowanych jednostek wewnętrznych w modułach A1 i C1 jest wyłączona; moduł F dla emisji spalin podlega załącznikowi VII; a w ramach modułu C jednostka notyfikowana przeprowadza losowe kontrole produktu, chyba że producent działa w systemie jakości modułu H. Z uwagi na art. 24 ust. 3 każda ścieżka poza zwykłym modułem A angażuje jednostkę notyfikowaną. Dokumentacja techniczna musi zawierać wszystkie istotne dane i szczegóły środków użytych do zapewnienia zgodności, w tym dokumenty wymienione w załączniku IX, i musi umożliwiać jasne zrozumienie projektu, konstrukcji, działania i oceny zgodności (art. 25).
Identyfikacja, tabliczka znamionowa, oznakowanie CE i instrukcja użytkownika
Każda jednostka nosi numer identyfikacyjny zawierający kod państwa producenta, niepowtarzalny kod producenta nadany przez organ krajowy państwa członkowskiego, niepowtarzalny numer seryjny, miesiąc i rok produkcji oraz rok modelowy, w układzie określonym przez odpowiednią normę zharmonizowaną (załącznik I część A pkt 2.1). Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1 określa procedurę: każde państwo członkowskie wyznacza organ krajowy lub podmiot nadający kod i informuje Komisję, który to jest; producent mający siedzibę w Unii występuje do organu własnego państwa członkowskiego z dowodem siedziby przed wprowadzeniem jednostki do obrotu; producent mający siedzibę w państwie trzecim lub jego upoważniony przedstawiciel występuje w jednym państwie członkowskim, które najpierw sprawdza rejestr państw trzecich, aby upewnić się, że żadne inne państwo członkowskie nie nadało już kodu; każdy producent otrzymuje jeden kod dla całego rynku Unii; a państwa członkowskie mogą pobierać opłatę. Gdy jednostka notyfikowana przeprowadza ocenę po zbudowaniu, pole kodu producenta zawiera kod identyfikacyjny oceny po zbudowaniu tej jednostki, wpisany do rejestru jednostek notyfikowanych.
Każda jednostka nosi także trwale umieszczoną tabliczkę znamionową, zamontowaną oddzielnie od numeru identyfikacyjnego, z nazwą producenta, zarejestrowaną nazwą handlową lub znakiem towarowym i adresem do kontaktu, oznakowaniem CE, kategorią projektową, maksymalnym zalecanym obciążeniem producenta z wyłączeniem zawartości pełnych zbiorników stałych oraz liczbą osób, dla której jednostkę zaprojektowano; po ocenie po zbudowaniu dane kontaktowe obejmują dane jednostki notyfikowanej (załącznik I część A pkt 2.2). Oznakowanie CE umieszcza się na jednostkach pływających, komponentach i silnikach napędowych w sposób widoczny, czytelny i trwały przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku: na tabliczce znamionowej w przypadku jednostki, na silniku w przypadku silnika napędowego oraz na opakowaniu i w dokumentach towarzyszących w przypadku komponentu zbyt małego lub nienadającego się do jego umieszczenia, a za nim numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej, jeżeli jednostka ta uczestniczy w kontroli produkcji lub w ocenie po zbudowaniu (art. 17 i 18). Deklaracja zgodności UE ma strukturę zgodną ze wzorem z załącznika IV, zawiera elementy zastosowanych modułów i załącznika V, jest stale aktualizowana i tłumaczona na języki wymagane przez państwo członkowskie oraz towarzyszy każdej jednostce, każdemu komponentowi wprowadzanemu do obrotu osobno i każdemu silnikowi napędowemu; częściowo ukończonej jednostce towarzyszy zamiast niej oświadczenie z załącznika III (art. 15). Każdy produkt jest dostarczany z instrukcją użytkownika zawierającą instrukcje i informacje dotyczące bezpieczeństwa potrzebne do bezpiecznego użytkowania, ze zwróceniem uwagi na przygotowanie do pracy, konserwację, regularną eksploatację, zapobieganie ryzyku i zarządzanie ryzykiem, w języku określonym przez państwo członkowskie (art. 7 ust. 7 i załącznik I część A pkt 2.5).
Ocena po zbudowaniu i import prywatny
Ocena po zbudowaniu na podstawie załącznika V jest równoważną ścieżką zgodności dla produktu, którego producent nie wziął na siebie odpowiedzialności za zgodność. Ma zastosowanie w czterech sytuacjach: importer prywatny oddaje do użytku produkt, w odniesieniu do którego producent nie przeprowadził oceny zgodności; ktoś wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku silnik albo jednostkę po istotnej modyfikacji silnika lub istotnej przebudowie jednostki; ktoś zmienia przeznaczenie jednostki nieobjętej dyrektywą tak, że wchodzi ona w jej zakres; oraz ktoś wprowadza do obrotu jednostkę zbudowaną na własny użytek przed upływem okresu pięciu lat (art. 19 ust. 2–4). Motyw 25 ogranicza jej stosowanie w imporcie do importu niekomercyjnego przez importerów prywatnych, aby zapobiec nadużyciom w celach komercyjnych.
Osoba biorąca na siebie odpowiedzialność składa jednostce notyfikowanej wniosek i przekazuje dokumenty, dokumentację techniczną i wszelkie informacje o używaniu produktu od pierwszego oddania do użytku, przechowując je do dyspozycji organów krajowych przez 10 lat. Jednostka bada konkretny produkt i przeprowadza obliczenia, badania i inne oceny niezbędne do wykazania równoważnej zgodności, wydaje certyfikat i sprawozdanie oraz przechowuje ich kopię przez 10 lat, a także umieszcza lub zleca umieszczenie swojego numeru identyfikacyjnego obok oznakowania CE. W przypadku jednostki pływającej jednostka notyfikowana zleca też umieszczenie numeru identyfikacyjnego, używając pola kodu państwa dla państwa siedziby jednostki i pól kodu producenta dla swojego kodu identyfikacyjnego oceny po zbudowaniu, po którym następuje numer seryjny certyfikatu, z polami miesiąca i roku wskazującymi, kiedy przeprowadzono ocenę. Osoba odpowiedzialna następnie umieszcza oznakowanie CE, montuje tabliczkę znamionową ze słowami „ocena po zbudowaniu”, umieszcza na produkcie nazwę i adres jednostki, sporządza deklarację zgodności UE i przechowuje ją przez 10 lat od wydania certyfikatu (art. 12, załącznik V).
Obowiązki według roli
Producenci projektują i produkują zgodnie z załącznikiem I, sporządzają dokumentację techniczną i przeprowadzają ocenę zgodności, sporządzają deklarację i umieszczają oznakowanie CE, przechowują dokumentację i deklarację przez 10 lat, utrzymują zgodność produkcji seryjnej, badają próbki i prowadzą rejestr skarg, gdy ryzyko tego wymaga, umieszczają numer typu, partii lub numer seryjny oraz swoją nazwę i adres do kontaktu, dostarczają instrukcję użytkownika w wymaganym języku, podejmują działania naprawcze, informują organy o ryzyku i współpracują na wniosek (art. 7). Upoważnieni przedstawiciele działają na podstawie upoważnienia, które musi co najmniej umożliwiać im przechowywanie deklaracji i dokumentacji przez 10 lat, odpowiadanie na uzasadnione wnioski i współpracę z organami, i nie mogą przejmować obowiązków w zakresie projektowania ani dokumentacji (art. 8). Importerzy wprowadzają do obrotu wyłącznie produkty zgodne z wymaganiami, weryfikują ocenę, dokumentację, oznakowanie CE, dokumenty towarzyszące i identyfikację, dodają własną nazwę i adres do kontaktu, zapewniają instrukcję użytkownika, chronią produkt podczas przechowywania i transportu, badają próbki, gdy jest to uzasadnione, podejmują działania naprawcze i przechowują deklarację przez 10 lat (art. 9). Dystrybutorzy działają z należytą starannością, przed udostępnieniem produktu sprawdzają oznakowanie CE, dokumenty, instrukcję użytkownika i identyfikację, chronią produkt podczas przechowywania i transportu oraz dbają o podjęcie działań naprawczych (art. 10). Importerzy prywatni przejmują obowiązki producenta w zakresie dokumentacji, oceny, instrukcji użytkownika i informacji dla organów, gdy producent tego nie zrobił (art. 12). Każdy podmiot gospodarczy identyfikuje swoich dostawców i odbiorców przez 10 lat, a importer prywatny identyfikuje podmiot, który go zaopatrzył, przez ten sam okres (art. 13). Od 16 lipca 2021 r. rozporządzenie (UE) 2019/1020 wymaga także podmiotu gospodarczego mającego siedzibę w Unii, producenta, importera, upoważnionego przedstawiciela lub dostawcy usług realizacji zamówień, dla każdego produktu objętego dyrektywą, który jest wprowadzany do obrotu (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 4).
Dania: kto za co odpowiada
Dania dzieli dyrektywę między dwa rozporządzenia wykonawcze. Bekendtgørelse nr 1548 z 3 grudnia 2025 r. o jednostkach rekreacyjnych i skuterach wodnych (bekendtgørelse om fritidsfartøjer og personlige fartøjer), wydane przez Søfartsstyrelsen, duński urząd morski, na podstawie ustawy o bezpieczeństwie morskim, weszło w życie 1 stycznia 2026 r. i uchyliło bekendtgørelse nr 1689 z 15 grudnia 2015 r. Transponuje ono wszystko poza limitami emisji i przenosi role administracyjne, które rozporządzenie z 2015 r. powierzało Søfartsstyrelsen, na Erhvervsstyrelsen: Erhvervsstyrelsen jest organem notyfikującym wyznaczającym duńskie jednostki notyfikowane, przy czym DANAK przeprowadza ich ocenę i monitorowanie, organem rozpatrującym skargi na decyzje jednostek notyfikowanych, organem krajowym na podstawie rozporządzenia wykonawczego (UE) 2017/1 nadającym niepowtarzalny kod producenta oraz organem nadzoru rynku dla produktów objętych rozporządzeniem, natomiast Søfartsstyrelsen zachowuje nadzór na Grenlandii (bekendtgørelse nr 1548/2025, § 27 stk. 5 i stk. 8, § 39 i § 43 stk. 2). Bekendtgørelse nr 1596 z 30 czerwca 2021 r. w sprawie regulacji emisji hałasu i zanieczyszczeń powietrza z jednostek rekreacyjnych i skuterów wodnych, wydane na podstawie ustawy o ochronie środowiska i ustawy o środowisku morskim, zawiera limity emisji spalin i hałasu, oznakowanie silników i zasady trwałości oraz powierza nadzór Sikkerhedsstyrelsen, od stycznia 2026 r. departamentowi Markedsovervågning w Erhvervsstyrelsen, wspieranemu przez Miljøstyrelsen (bekendtgørelse nr 1596/2021, § 1, § 6, § 11, § 12 i § 17).
Egzekwowanie przepisów i kary
Art. 43 stosuje do produktów objętych dyrektywą art. 15 ust. 3 i art. 16–29 rozporządzenia (WE) nr 765/2008; te artykuły zostały zastąpione rozporządzeniem (UE) 2019/1020 od 16 lipca 2021 r., które wymienia dyrektywę w pkt 46 załącznika I, więc odniesienie czyta się jako odniesienie do tego rozporządzenia. Gdy organ ma wystarczające powody, aby sądzić, że produkt stwarza zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa, mienia lub środowiska, dokonuje oceny produktu, wymaga od podmiotu gospodarczego podjęcia działań naprawczych, wycofania produktu z obrotu lub jego odzyskania w rozsądnym terminie współmiernym do ryzyka oraz informuje importera prywatnego o działaniach naprawczych, o zawieszeniu oddania do użytku lub o zawieszeniu używania produktu; informuje jednostkę notyfikowaną, a jeżeli nie podjęto odpowiednich działań, przyjmuje środki tymczasowe zakazujące lub ograniczające udostępnianie, wycofujące produkt z obrotu lub nakazujące jego odzyskanie albo zakazujące lub ograniczające używanie jednostki importowanej prywatnie, i notyfikuje je Komisji oraz pozostałym państwom członkowskim. Środek uznaje się za uzasadniony, jeżeli ani państwo członkowskie, ani Komisja nie wniosą sprzeciwu w ciągu trzech miesięcy (art. 44). Sporne środki trafiają do unijnej procedury ochronnej, w której Komisja przeprowadza konsultacje i przyjmuje akt wykonawczy rozstrzygający, czy środek krajowy jest uzasadniony (art. 45). Uchybienie formalne, oznakowanie CE umieszczone z naruszeniem art. 16–18 lub nieumieszczone, brak lub nieprawidłowo sporządzona deklaracja zgodności UE lub oświadczenie z załącznika III, niedostępna lub niekompletna dokumentacja techniczna, brak, fałszywe lub niekompletne dane identyfikacyjne producenta lub importera albo każdy inny niespełniony wymóg administracyjny z art. 7 lub art. 9 muszą zostać usunięte, a w przeciwnym razie prowadzą do ograniczenia, zakazu, odzyskania lub wycofania z obrotu albo do zakazu lub ograniczenia używania produktu importowanego prywatnie (art. 46).
Kary ustala się na poziomie krajowym: państwa członkowskie ustanawiają przepisy o karach, które mogą obejmować sankcje karne za poważne naruszenia, są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające i mogą zostać zwiększone, jeżeli podmiot lub importer prywatny wcześniej dopuścił się podobnego naruszenia (art. 53). W Danii bekendtgørelse nr 1548 z 3 grudnia 2025 r. karze naruszenia rozporządzenia grzywną lub karą pozbawienia wolności do 1 roku, rozciąga tę samą karę na naruszenia art. 4 ust. 1, 3 lub 4 rozporządzenia (UE) 2019/1020, na niewyznaczenie upoważnionego przedstawiciela, gdy jest to wymagane, lub wyznaczenie go bez uprawnień czy środków do wykonywania zadań oraz na przedstawiciela, który nie przekazuje kopii upoważnienia, i podwyższa karę do pozbawienia wolności do 2 lat, gdy naruszenie wyrządziło szkodę życiu lub zdrowiu albo je zagroziło, gdy w tej samej lub podobnej sprawie wydano już zakaz lub nakaz albo gdy uzyskano lub zamierzano uzyskać korzyść gospodarczą; przedsiębiorstwa mogą ponosić odpowiedzialność karną (bekendtgørelse nr 1548/2025, § 56). Bekendtgørelse nr 1596 z 30 czerwca 2021 r. karze grzywną wprowadzanie do obrotu lub oddawanie do użytku produktu naruszającego limity emisji, oznakowanie silników, cykle badań lub paliwa badawcze, zakaz z jego § 18 albo nakaz organu nadzoru, a karą pozbawienia wolności do 2 lat, gdy naruszenie było umyślne lub wynikało z rażącego niedbalstwa i wyrządziło szkodę środowisku, zagroziło mu albo przyniosło korzyść gospodarczą; organ nadzoru może żądać dokumentów, danych i informacji o łańcuchu dostaw, kupować próbki, także pod przykrywką, i poddawać je inżynierii wstecznej oraz nakazać właścicielowi interfejsu internetowego zmianę lub usunięcie treści odnoszących się do produktu niezgodnego z wymaganiami (bekendtgørelse nr 1596/2021, § 18–21 i § 24).
Powiązane przewodniki
- Dyrektywa w sprawie wyposażenia morskiego (MED)
- Dyrektywa w sprawie transportowalnego sprzętu ciśnieniowego (TPED)
- Dyrektywa w sprawie urządzeń ciśnieniowych (PED)
Jak pomaga Conphora
Conphora monitoruje dyrektywę w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających, wykaz jej norm zharmonizowanych i duńskie rozporządzenia wykonawcze oraz mapuje Państwa jednostki, silniki i komponenty względem zakresu i wyłączeń z art. 2 ust. 2, kategorii projektowej, ścieżek modułowych, wymagań dotyczących emisji spalin, hałasu i trwałości oraz zasad identyfikacji, tabliczki, oznakowania i instrukcji, wskazując luki w dokumentacji technicznej, deklaracji zgodności UE i numerze identyfikacyjnym jednostki pływającej, zanim staną się problemem egzekucyjnym. Platforma pomaga budować i prowadzić dokumentację oraz 10-letnie zapisy, łączy deklarację RCD z pozostałymi deklaracjami potrzebnymi tej samej jednostce lub silnikowi oraz powiadamia o zmianie normy zharmonizowanej, duńskiego rozporządzenia wykonawczego lub struktury egzekwowania.
Zobacz, jak działa Conphora · Zobacz plany i ceny
Źródła
- Dyrektywa 2013/53/UE w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających i skuterów wodnych, opublikowana w Dz.Urz. UE L 354 z 28 grudnia 2013 r. (EUR-Lex)
- Tekst skonsolidowany dyrektywy 2013/53/UE według stanu na 28 grudnia 2013 r. (EUR-Lex)
- Informacje o dokumencie, daty, sprostowania i powiązania dla CELEX 32013L0053 (EUR-Lex)
- Dyrektywa 94/25/WE w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających, uchylona z dniem 18 stycznia 2016 r. (EUR-Lex)
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/1 w sprawie procedur identyfikacji jednostek pływających (EUR-Lex)
- Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2026/550 zmieniająca wykaz norm zharmonizowanych dla rekreacyjnych jednostek pływających (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2016/1628 w sprawie silników maszyn mobilnych nieporuszających się po drogach (EUR-Lex)
- Normy zharmonizowane dla rekreacyjnych jednostek pływających na podstawie dyrektywy 2013/53/UE (Komisja Europejska, DG GROW)
- Sektor rekreacyjnych jednostek pływających, Sektorowa Grupa ds. Rekreacyjnych Jednostek Pływających i przewodnik stosowania (Komisja Europejska, DG GROW)
- Bekendtgørelse nr. 1548 af 3. december 2025 om fritidsfartøjer og personlige fartøjer (Retsinformation)
- Bekendtgørelse nr. 1596 af 30. juni 2021 om regulering af støj- og luftemissioner fra fritidsfartøjer og personlige fartøjer (Retsinformation)
- Bekendtgørelse nr. 1689 af 15. december 2015 om fritidsfartøjer og personlige fartøjer, uchylone 1 stycznia 2026 r. (Retsinformation)
- Sikkerhedsstyrelsen, część Erhvervsstyrelsen od stycznia 2026 r. (Erhvervsstyrelsen)
Niniejszy przewodnik ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej.