Wij verkopen schoenen zonder materiaaletiket

Richtlijn 94/11/EG voert één EU-brede regeling in om consumenten te vertellen waarvan hun schoenen zijn gemaakt. Zij is van toepassing op de etikettering van de voornaamste materialen van schoeisel dat aan de consument wordt verkocht, en definieert schoeisel als alle artikelen met aangebrachte zolen die bestemd zijn om de voet te beschermen of te bedekken, met inbegrip van onderdelen die afzonderlijk in de handel worden gebracht (artikel 1, lid 1). Bijlage II geeft voorbeelden, van sandalen en espadrilles tot skischoenen, danspantoffels, wegwerpschoeisel en orthopedisch schoeisel. Uitgesloten zijn tweedehands gedragen schoeisel, speelgoedschoeisel, beschermend schoeisel dat onder Richtlijn 89/686/EEG valt en schoeisel dat onder Richtlijn 76/769/EEG valt (artikel 1, lid 1). Beide richtlijnen zijn inmiddels ingetrokken: Verordening (EU) 2016/425 heeft de eerste vanaf 21 april 2018 vervangen, en verwijzingen daarnaar worden gelezen als verwijzingen naar die verordening (artikel 46 van Verordening (EU) 2016/425); Verordening (EG) nr. 1907/2006 heeft de tweede met ingang van 1 juni 2009 ingetrokken, en wat die uitsluiting vandaag omvat, is uit de tekst niet duidelijk.^[1][5][6]

Het etiket heeft betrekking op drie onderdelen. Het bovenwerk is de buitenkant van het structurele element dat aan de buitenzool is bevestigd; de voering en inlegzool vormen de binnenkant van de schoen; de buitenzool is het onderste deel dat aan slijtage door wrijving is blootgesteld (artikel 1, lid 2, en bijlage I, punt 1). Voor het bovenwerk en voor de voering en inlegzool noemt het etiket het materiaal dat ten minste 80 % van het oppervlak uitmaakt; voor de buitenzool ten minste 80 % van het volume. Haalt geen enkel materiaal 80 %, dan worden de twee voornaamste materialen vermeld (artikel 4, lid 1). Accessoires en versterkingen zoals enkelversterkingen, randen, gespen en oogjesstroken worden voor het bovenwerk niet meegeteld (artikel 1, lid 2, onder iii)).^[1]

Materialen vallen in vier categorieën die in bijlage I, punt 2, zijn gedefinieerd: leder, gecoat leder, textiel en overige materialen. De definities zijn van belang. Huid die tot vezels, kleine stukjes of poeder is vermalen en vervolgens tot platen is verwerkt, is geen leder, en een oppervlaktelaag op leder mag niet dikker zijn dan 0,15 mm; gecoat leder heeft een laag die dikker is dan 0,15 mm, maar niet meer dan een derde van de totale dikte bedraagt.^[1]

Ook de vorm van het etiket ligt vast. De informatie wordt op het schoeisel zelf aangebracht, door middel van pictogrammen of schriftelijke aanduidingen, ten minste in de taal of talen die de lidstaat van consumptie kan bepalen (artikel 4, lid 2). Zij wordt aangebracht op ten minste één schoen van elk paar, door bedrukken, plakken, inpersen of een bevestigd etiket, en moet zichtbaar, stevig bevestigd en toegankelijk zijn, met pictogrammen die groot genoeg zijn om te worden begrepen. Zij mag de consument niet misleiden (artikel 4, leden 3 en 4). Aanvullende tekst mag erbij worden gevoegd (artikel 5). De lidstaten mogen schoeisel dat aan deze eisen voldoet niet verbieden of belemmeren door niet-geharmoniseerde nationale etiketteringsregels toe te passen (artikel 3), en het Hof heeft geoordeeld dat de artikelen 3 en 5 in de weg staan aan een nationale verplichting om bij lederen schoeisel een etiket met het land van oorsprong aan te brengen (zaak C-95/14).^[1][4]

De verantwoordelijkheid ligt bij het bedrijf dat het dichtst bij de bron staat. De fabrikant of zijn in de EU gevestigde gemachtigde levert het etiket en staat in voor de juistheid ervan; is geen van beiden in de EU gevestigd, dan rust de verplichting op degene die het schoeisel als eerste in de EU in de handel brengt. De detailhandelaar blijft ervoor verantwoordelijk dat de schoenen die hij verkoopt het etiket dragen (artikel 4, lid 5). Omdat het om een richtlijn gaat, handhaven de lidstaten haar op grond van nationaal recht (artikel 2), en zij staat in bijlage I bij Verordening (EU) 2019/1020, zodat de corrigerende maatregelen van die verordening van toepassing zijn (artikel 16).^[1][2]