Wij willen een gemachtigde aanstellen

Een gemachtigde wordt gedefinieerd door zijn machtiging. De verordening algemene productveiligheid (EU) 2023/988 (GPSR) definieert hem als een in de Unie gevestigde persoon die van een fabrikant een schriftelijke machtiging heeft ontvangen om namens de fabrikant op te treden met betrekking tot bepaalde taken (artikel 3, punt 9). De machtiging moet de gemachtigde in staat stellen ten minste vier taken uit te voeren: een autoriteit op een met redenen omkleed verzoek alle informatie en documentatie verstrekken die nodig is om de veiligheid van het product aan te tonen, in een officiële taal die de autoriteit begrijpt; de fabrikant informeren wanneer hij redenen heeft om aan te nemen dat een product gevaarlijk is; de autoriteiten via het Safety Business Gateway op de hoogte brengen van maatregelen om risico's weg te nemen, wanneer de fabrikant dat niet heeft gedaan; en met de autoriteiten samenwerken bij die maatregelen (artikel 10, lid 2).^[1]

De sectorwetgeving heeft een eigen artikel. Op grond van de Laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU moet de machtiging de gemachtigde ten minste in staat stellen de EU-conformiteitsverklaring en de technische documentatie gedurende 10 jaar ter beschikking van de autoriteiten te houden, op een met redenen omkleed verzoek informatie en documentatie te verstrekken en mee te werken aan maatregelen om risico's weg te nemen (artikel 7, lid 2). De verplichting om conform te ontwerpen en te vervaardigen en de verplichting om de technische documentatie op te stellen, mogen geen deel uitmaken van de machtiging (artikel 7, lid 1). De Blue Guide van de Commissie beschrijft de taken die kunnen worden overgedragen als administratief, vereist dat de overdracht uitdrukkelijk en schriftelijk gebeurt, en merkt op dat de gemachtigde het product niet op eigen initiatief kan wijzigen (paragraaf 3.2).^[3][4]

Een tweede, afzonderlijke rol is die van de verantwoordelijke persoon. Voor producten die onder de in artikel 4, lid 5, van Verordening (EU) 2019/1020 opgesomde handelingen vallen, en voor producten die onder de GPSR vallen, mag een product alleen in de handel worden gebracht als een in de Unie gevestigde marktdeelnemer verantwoordelijk is voor de taken van artikel 4, lid 3: nagaan of de verklaring en de technische documentatie zijn opgesteld, de verklaring beschikbaar houden, de autoriteiten informatie verstrekken, hen over risico's informeren en meewerken aan corrigerende maatregelen (artikel 4, leden 1 en 3; GPSR, artikel 16, lid 1). Een gemachtigde vervult deze rol alleen wanneer de schriftelijke machtiging hem aanwijst om die taken uit te voeren (artikel 4, lid 2, onder c), en artikel 5, lid 1). Op grond van de GPSR controleert de verantwoordelijke persoon bovendien regelmatig het product aan de hand van de technische documentatie en de markering ervan, waar passend met het oog op de risico's (artikel 16, lid 2).^[1][2]

De eigen verplichtingen van de gemachtigde zijn weinig in aantal maar streng. Hij voert de taken uit die in de machtiging staan, verstrekt de autoriteiten op verzoek een kopie van de machtiging en moet over de passende middelen beschikken om zijn taken uit te voeren (Verordening (EU) 2019/1020, artikel 5, leden 2 en 3). De fabrikant ontslaat zichzelf niet van verantwoordelijkheid door er een aan te stellen: volgens de Blue Guide kan een fabrikant zich in geen geval van zijn verantwoordelijkheden jegens een gemachtigde ontdoen (paragraaf 3.1). Voor producten die vanaf 9 december 2026 in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld, brengt de rol ook civielrechtelijke aansprakelijkheid met zich mee: de gemachtigde van een fabrikant buiten de Unie is een van de marktdeelnemers die aansprakelijk zijn op grond van de productaansprakelijkheidsrichtlijn (EU) 2024/2853 (artikelen 2, lid 1, en 8, lid 1, onder c)).^[2][4][5]