Nie wiemy, jakie oświadczenia są na naszej stronie

Zmieniona dyrektywa o nieuczciwych praktykach rynkowych, czyli dyrektywa 2005/29/WE, definiuje oświadczenie środowiskowe szeroko. Jest nim każdy przekaz lub przedstawienie, które nie jest wymagane przepisami prawa Unii ani prawa krajowego, w jakiejkolwiek formie, w tym tekstowej, obrazowej, graficznej lub symbolicznej, takie jak znaki, nazwy marek, nazwy przedsiębiorstw lub nazwy produktów, i które wskazuje lub sugeruje, że produkt, marka lub przedsiębiorca ma pozytywny lub zerowy wpływ na środowisko, jest mniej szkodliwy niż inne albo poprawił swój wpływ w czasie (art. 2 lit. o)). Strona internetowa zawiera więc oświadczenia w miejscach, które umykają wyszukiwaniu tekstu: w odznakach, kolorach, ikonach i nazwach.^[1]

Dyrektywa (UE) 2024/825 dodała zestaw praktyk nieuczciwych w każdych okolicznościach, które państwa członkowskie miały obowiązek stosować od 27 września 2026 r. (art. 4 ust. 1). Załącznik I obejmuje obecnie znaki zrównoważonego rozwoju bez certyfikacji (pkt 2a), ogólne oświadczenia środowiskowe bez uznanych doskonałych właściwości środowiskowych (pkt 4a), oświadczenia o całym produkcie lub przedsiębiorstwie, które dotyczą tylko jednego aspektu (pkt 4b), oświadczenia o neutralnym, zmniejszonym lub pozytywnym wpływie na emisje gazów cieplarnianych oparte na offsetach (pkt 4c), przedstawianie wymogów prawnych jako cechy wyróżniającej (pkt 10a), fałszywe oświadczenia o trwałości (pkt 23g) oraz przedstawianie towaru jako nadającego się do naprawy, gdy tak nie jest (pkt 23h). Motyw 10 dyrektywy (UE) 2024/825 dodaje, że ogólne oświadczenia, takie jak „zrównoważony”, „świadomy” czy „odpowiedzialny”, nie mogą opierać się wyłącznie na uznanych doskonałych właściwościach środowiskowych, ponieważ dotyczą również cech społecznych.^[1][2]

Oświadczenia, których nie ma w wykazie, ocenia się indywidualnie. Praktyka jest wprowadzająca w błąd, jeżeli oszukuje lub może oszukać przeciętnego konsumenta co do głównych cech, takich jak cechy środowiskowe lub społeczne i aspekty związane z gospodarką o obiegu zamkniętym (art. 6 ust. 1 lit. b)). Oświadczenia dotyczące przyszłych wyników środowiskowych wymagają jasnych, obiektywnych, publicznie dostępnych i weryfikowalnych zobowiązań zawartych w szczegółowym i realistycznym planie wdrożenia, regularnie weryfikowanym przez niezależnego eksperta zewnętrznego, którego ustalenia są dostępne dla konsumentów (art. 6 ust. 2 lit. d)). Usługi porównawcze muszą ujawniać swoją metodę i to, co jest porównywane (art. 7 ust. 7).^[1]

Audyt różni się od odpowiedzi na jedno żądanie przedstawienia dowodów. Tworzy rejestr, od którego zależy każda późniejsza odpowiedź, korekta czy obrona, i pozwala wychwycić oświadczenia, zanim zrobi to organ ochrony konsumentów, sprzedawca detaliczny lub konkurent. Konkurenci należą do osób, które mogą wszcząć postępowanie sądowe na podstawie art. 11 ust. 1, a w takim postępowaniu sądy lub organy mogą żądać dowodów na poparcie oświadczeń dotyczących faktów (art. 12).^[1]

Motywy podają praktyczne przykłady tego, co obejmują nowe punkty: „neutralny dla klimatu” lub „neutralny pod względem CO2, z certyfikatem” jako oświadczenia oparte na offsetach (motyw 12) albo „wyprodukowano z materiałów pochodzących z recyklingu”, gdy z recyklingu pochodzi tylko opakowanie (motyw 11).^[2]