Reklamujemy trwałość lub naprawialność produktów

Trwałość i naprawa stały się częścią konsumenckich przepisów o praktykach handlowych. Dyrektywa (UE) 2024/825 dodała trwałość, naprawialność i możliwość recyklingu do głównych cech w art. 6 ust. 1 lit. b) dyrektywy o nieuczciwych praktykach rynkowych, czyli dyrektywy 2005/29/WE, w odniesieniu do których praktyka może wprowadzać w błąd. Dodała też praktyki nieuczciwe w każdych okolicznościach: fałszywe twierdzenie, że towar ma określoną trwałość pod względem czasu lub intensywności używania w normalnych warunkach (załącznik I pkt 23g), przedstawianie towaru jako nadającego się do naprawy, gdy tak nie jest (pkt 23h), oraz zatajanie informacji, że nieoryginalne materiały eksploatacyjne, części zamienne lub akcesoria pogarszają funkcjonalność, albo fałszywe twierdzenie, że tak jest (pkt 23j). Państwa członkowskie stosują te przepisy od 27 września 2026 r. (dyrektywa (UE) 2024/825, art. 4 ust. 1).^[1][2]

Motywy wyjaśniają te przykłady. Pralka reklamowana jako wytrzymująca określoną liczbę cykli prania, której w przewidzianych warunkach nie osiąga, to fałszywe oświadczenie o trwałości (motyw 20), a przedstawianie produktów jako nadających się do naprawy, gdy naprawa nie jest możliwa, jest zakazane (motyw 21). Zasadniczo oczekuje się, że producenci wiedzą, czy takie oświadczenia są prawdziwe, natomiast sprzedawcy powinni opierać się na rzetelnych informacjach od producenta lub organu.^[2]

Dyrektywa (UE) 2024/825 zmieniła także dyrektywę w sprawie praw konsumentów, czyli dyrektywę 2011/83/UE. Przed zawarciem umowy przedsiębiorca podaje wskaźnik naprawialności, jeśli ma zastosowanie, a w przeciwnym razie – jeśli udostępnia je producent – informacje o częściach zamiennych, ich cenie, instrukcjach naprawy i ograniczeniach naprawy, a także informacje o handlowej gwarancji trwałości producenta i okresie aktualizacji oprogramowania (art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 w zmienionym brzmieniu).^[2]

Dyrektywa w sprawie prawa do naprawy, czyli dyrektywa (UE) 2024/1799, ma zastosowanie od 31 lipca 2026 r. (art. 22). W przypadku towarów podlegających wymaganiom dotyczącym naprawialności na podstawie aktów unijnych wymienionych w załączniku II producent musi na żądanie konsumenta dokonać naprawy, w zakresie, w jakim te akty ustanawiają wymagania dotyczące naprawialności, bezpłatnie lub za rozsądną cenę, chyba że naprawa jest niemożliwa (art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2). Obowiązek obejmuje wady niepodlegające odpowiedzialności sprzedawcy (art. 1 ust. 2). Części zamienne i narzędzia muszą być oferowane po rozsądnej cenie (art. 5 ust. 4), orientacyjne ceny napraw muszą być dostępne na bezpłatnej stronie internetowej (art. 5 ust. 5), a techniki utrudniające naprawę są zakazane, chyba że są uzasadnione (art. 5 ust. 6). Wszystkie akty z załącznika II, z wyjątkiem rozporządzenia w sprawie baterii, są rozporządzeniami w sprawie ekoprojektu przyjętymi na podstawie dyrektywy 2009/125/WE; dyrektywa delegowana (UE) 2026/74 dodała miejscowe ogrzewacze pomieszczeń do użytku domowego jako pkt 11. Dyrektywa wydłuża też o 12 miesięcy odpowiedzialność sprzedawcy, gdy jako środek zaradczy wybrano naprawę, w przypadku umów zawartych od 31 lipca 2026 r. (art. 16 i 21).^[3][5]

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów akty delegowane dla poszczególnych produktów mogą wymagać wskaźnika naprawialności, wskaźnika trwałości i informacji o naprawie (rozporządzenie (UE) 2024/1781, art. 7 ust. 2 lit. b)).^[4]