Musimy złożyć oświadczenie o należytej staranności EUDR

Należyta staranność na podstawie rozporządzenia w sprawie wylesiania, czyli rozporządzenia (UE) 2023/1115, składa się z trzech części: zbierania informacji, oceny ryzyka i ograniczania ryzyka (art. 8 ust. 2). Należy ją przeprowadzić w odniesieniu do wszystkich odpowiednich produktów przed ich wprowadzeniem do obrotu lub wywozem (art. 8 ust. 1). Oświadczenie o należytej staranności można złożyć dopiero wtedy, gdy podmiot stwierdzi, że produkty są wolne od wylesiania i zostały wyprodukowane zgodnie z prawem, a oświadczenie musi zostać udostępnione właściwym organom za pośrednictwem systemu informacyjnego przed wprowadzeniem do obrotu lub wywozem (art. 4 ust. 2).^[1]

Wymogi dotyczące informacji w art. 9 ust. 1 są szczegółowe. Obejmują opis i nazwę handlową, a w przypadku drewna – nazwę zwyczajową i pełną nazwę naukową gatunku; ilość, wyrażoną w masie netto i w jednostkach uzupełniających dla towarów wprowadzanych na rynek lub z niego wywożonych; kraj produkcji; geolokalizację wszystkich działek, na których wyprodukowano towary, wraz z datą lub okresem produkcji; dane dostawców i klientów; oraz wystarczająco rozstrzygające i weryfikowalne informacje, że produkty są wolne od wylesiania i zostały wyprodukowane zgodnie z prawem. Wylesianie lub degradacja lasów na danej działce wyklucza wszystkie towary z tej działki.^[1]

Ocena ryzyka opiera się na kryteriach z art. 10 ust. 2, od klasyfikacji ryzyka kraju na podstawie art. 29 po złożoność łańcucha dostaw oraz ryzyko obejścia przepisów lub mieszania. Podmioty nie mogą wprowadzać produktów do obrotu, jeżeli ocena nie wykaże braku ryzyka lub jedynie ryzyko pomijalne (art. 10 ust. 1). Jeżeli tak jeszcze nie jest, muszą przyjąć środki ograniczające ryzyko, takie jak żądanie dodatkowych informacji lub przeprowadzenie niezależnych badań albo audytów (art. 11 ust. 1). Podmioty niebędące MŚP potrzebują także pracownika odpowiedzialnego za zgodność na szczeblu zarządczym oraz niezależnej funkcji audytu (art. 11 ust. 2).^[1]

Jeżeli wszystkie towary pochodzą z krajów lub części krajów sklasyfikowanych jako kraje niskiego ryzyka, podmiot nie musi wykonywać czynności z art. 10 i 11, po ocenie złożoności łańcucha dostaw i ryzyka obejścia przepisów lub mieszania; wszelkie informacje wskazujące na ryzyko przywracają pełne obowiązki (art. 13).^[1]

Numer referencyjny oświadczenia podąża następnie za towarami. Musi być dostępny dla organów celnych przed dopuszczeniem do swobodnego obrotu lub wywozem (art. 26 ust. 4), a podmiot przekazuje go podmiotom z dalszych etapów łańcucha dostaw i handlowcom, którym dostarcza produkty (art. 4 ust. 7). Dokumentację przechowuje się przez pięć lat (art. 4 ust. 3 i art. 12 ust. 5), a system należytej staranności przegląda co najmniej raz w roku (art. 12 ust. 2). Obowiązki stosuje się od 30 grudnia 2026 r., a od 30 czerwca 2027 r. w przypadku podmiotów będących osobami fizycznymi albo mikro- lub małymi przedsiębiorstwami utworzonymi jako takie do 31 grudnia 2024 r. (art. 38).^[1][2]