Nie wiemy, czy jesteśmy podmiotem czy handlowcem w EUDR

Rozporządzenie w sprawie wylesiania, czyli rozporządzenie (UE) 2023/1115, przypisuje obowiązki według roli, a rozporządzenie (UE) 2025/2650 przepisało te role w grudniu 2025 r. Podmiotem jest każda osoba, która w ramach działalności handlowej wprowadza odpowiednie produkty do obrotu lub je wywozi, z wyłączeniem podmiotów z dalszych etapów łańcucha dostaw (art. 2 pkt 15). Wprowadzenie do obrotu oznacza pierwsze udostępnienie odpowiedniego towaru lub produktu na rynku unijnym (art. 2 pkt 16). Jeżeli produkty wprowadza do obrotu osoba spoza Unii, za podmiot uznaje się pierwszą osobę w Unii, która udostępnia je na rynku (art. 7).^[1]

Nowelizacja dodała podmiot z dalszych etapów łańcucha dostaw: osobę, która wprowadza do obrotu lub wywozi odpowiednie produkty wytworzone z odpowiednich produktów, z których wszystkie są objęte oświadczeniem o należytej staranności lub oświadczeniem uproszczonym (art. 2 pkt 15b). Handlowiec to każda osoba w łańcuchu dostaw inna niż podmiot lub podmiot z dalszych etapów łańcucha dostaw, która udostępnia odpowiednie produkty na rynku (art. 2 pkt 17).^[1]

Największe obowiązki spoczywają na podmiotach. Dochowują one należytej staranności na podstawie art. 8, składają oświadczenie o należytej staranności przed wprowadzeniem produktów do obrotu, tym samym przyjmują odpowiedzialność za zgodność i przekazują numery referencyjne podmiotom z dalszych etapów łańcucha dostaw oraz handlowcom, którym dostarczają produkty (art. 4 ust. 1–3 i 7).^[1]

Podmioty z dalszych etapów łańcucha dostaw i handlowcy nie składają oświadczeń. Mogą wprowadzać do obrotu lub udostępniać odpowiednie produkty tylko wtedy, gdy posiadają nazwę, adres i adres e-mail swoich dostawców i klientów oraz, jeżeli dostawca jest podmiotem, numery referencyjne oświadczeń (art. 5 ust. 1 i 3). Informacje te przechowują co najmniej pięć lat i udostępniają organom na żądanie (art. 5 ust. 4), a o uzasadnionych obawach niezwłocznie informują organy (art. 5 ust. 5). Te, które nie są MŚP, rejestrują się także w systemie informacyjnym i weryfikują należytą staranność, gdy pojawią się obawy (art. 5 ust. 2 i 6).^[1]

Obowiązki stosuje się od 30 grudnia 2026 r., a od 30 czerwca 2027 r. w przypadku podmiotów będących osobami fizycznymi albo mikro- lub małymi przedsiębiorstwami utworzonymi jako takie do 31 grudnia 2024 r., z wyjątkiem produktów objętych załącznikiem do rozporządzenia (UE) nr 995/2010 (art. 38 ust. 2 i 3). Późniejsza data dotyczy wyłącznie podmiotów.^[1][2]