Sprzedajemy drony lub akcesoria do dronów

Drony podlegają regulacji dwukrotnie: raz jako produkty i raz w powietrzu. Rozporządzenie delegowane (UE) 2019/945 określa wymagania dotyczące projektowania i produkcji systemów bezzałogowych statków powietrznych przeznaczonych do eksploatacji zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2019/947 oraz zasady udostępniania na rynku dronów, zestawów akcesoriów i nakładek do zdalnej identyfikacji (art. 1 ust. 1–2). Jego rozdział dotyczący produktów ma zastosowanie do dronów przeznaczonych do kategorii „otwartej” lub do deklarowanych operacji w kategorii „szczególnej”, które noszą etykietę identyfikacyjną klasy, do zestawów akcesoriów klasy C5 i do nakładek do zdalnej identyfikacji (art. 2 ust. 1). Nie ma zastosowania do dronów przeznaczonych do eksploatacji wyłącznie w pomieszczeniach (art. 2 ust. 4).^[1]

Każda etykieta klasy oznacza zestaw wymagań z załącznika (art. 4 ust. 1). Klasa C0 wymaga na przykład maksymalnej masy startowej poniżej 250 g wraz z ładunkiem, maksymalnej prędkości lotu poziomego 19 m/s, ograniczenia wysokości do 120 m nad punktem startu, wyłącznie napędu elektrycznego, zasięgu trybu podążania za operatorem nie większego niż 50 m, instrukcji producenta dotyczącej właściwości, ograniczeń i zagrożeń drona oraz informacji EASA (załącznik część 1). Zabawki są zwolnione z niektórych wymagań klasy C0 (część 1 pkt 10). Drony, które nie są zabawkami, muszą też spełniać wymagania dyrektywy maszynowej w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące zagrożeń innych niż bezpieczeństwo lotu (art. 4 ust. 2); od 20 stycznia 2027 r. odesłanie to należy rozumieć jako odesłanie do rozporządzenia (UE) 2023/1230 (art. 51 ust. 2 tego rozporządzenia), a aktualizacje oprogramowania można przeprowadzać tylko wtedy, gdy nie wpływają one na zgodność (art. 4 ust. 3).^[1]

Obowiązki producenta układają się w znany schemat. Producent sporządza dokumentację techniczną, przeprowadza ocenę zgodności zgodnie z art. 13, następnie sporządza deklarację zgodności UE i umieszcza oznakowanie CE (art. 6 ust. 2), przechowując oba dokumenty przez 10 lat (art. 6 ust. 3). Wewnętrzna kontrola produkcji jest dostępna tylko dla części 1, 5, 6, 16 lub 17 i tylko wtedy, gdy zastosowano normy zharmonizowane w odniesieniu do wszystkich objętych nimi wymagań; w pozostałych przypadkach stosuje się badanie typu UE lub pełne zapewnienie jakości, przy czym to ostatnie nie jest dostępne dla zabawek (art. 13 ust. 2). Dron nosi oznaczenie typu i niepowtarzalny numer seryjny (art. 6 ust. 5) oraz nazwę producenta, jego stronę internetową i adres pocztowy (art. 6 ust. 6), a także ma instrukcję i informację w zrozumiałym języku (art. 6 ust. 7) oraz kopię lub uproszczoną wersję deklaracji (art. 6 ust. 8).^[1]

Łączność radiowa dodaje drugi akt. Produkt, który celowo emituje lub odbiera fale radiowe w celu łączności radiowej, jest urządzeniem radiowym (dyrektywa 2014/53/UE, art. 2 ust. 1 pkt 1), a dyrektywa wyłącza jedynie niektóre urządzenia lotnicze, w tym bezzałogowe statki powietrzne o certyfikowanej konstrukcji, które działają wyłącznie na chronionych częstotliwościach lotniczych (załącznik I pkt 3 lit. b)). Rozporządzenie delegowane (UE) 2022/30, które obowiązuje do czasu jego uchylenia rozporządzeniem delegowanym (UE) 2026/339 w dniu 11 grudnia 2027 r., nie stosuje swoich wymagań dotyczących ochrony prywatności i zapobiegania oszustwom do urządzeń radiowych objętych również rozporządzeniem (UE) 2018/1139 (art. 2 ust. 2 lit. a)); należy sprawdzić dla konkretnego produktu, czy dotyczy to także danego drona, a tym samym czy pozostaje wyłącznie wymaganie dotyczące sieci.^[3]

Przepisy operacyjne kształtują to, co klienci mogą zrobić z tym, co Państwo sprzedają. Kategoria „otwarta” wymaga drona jednej z klas z rozporządzenia 2019/945, drona zbudowanego samodzielnie lub drona objętego art. 20 (rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947, art. 4 ust. 1 lit. a)). Artykuł 20 pozwala dronom bez etykiety klasy, wprowadzonym do obrotu przed 1 stycznia 2024 r., nadal latać w podkategorii A1 poniżej 250 g lub w A3. Operatorzy rejestrują się, jeżeli wykonują loty dronem o masie 250 g lub większej albo dronem z czujnikiem zdolnym do rejestrowania danych osobowych, chyba że spełnia on wymagania dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek, i umieszczają swój numer rejestracyjny na dronie (art. 14 ust. 5 i 8).^[2]

Ogólne prawo dotyczące bezpieczeństwa produktów nie jest dla dronów wyłączone. GPSR wyłącza jedynie statki powietrzne, o których mowa w art. 2 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) 2018/1139 (GPSR, art. 2 ust. 2 lit. h)), czyli statki powietrzne załogowe o niskim ryzyku oraz niektóre statki powietrzne na uwięzi wymienione w załączniku I do tego rozporządzenia. Dron konsumencki nie znajduje się na tej liście, więc GPSR może go dotyczyć w zakresie, w jakim żadne szczególne przepisy prawa Unii o tym samym celu nie regulują jego bezpieczeństwa (GPSR, art. 2 ust. 1).^[4][5]