Wij hebben een eigen ecolabel of badge ontworpen

Veel merken hebben in de loop der jaren hun eigen duurzaamheidskenmerken bedacht: een groen blad met de naam van een lijn, een zegel voor een assortiment ‘bewuste’ producten, een badge in het filter van de webshop. Richtlijn (EU) 2024/825 maakt daar een einde aan. Zij voegt punt 2 bis toe aan bijlage I bij de richtlijn oneerlijke handelspraktijken 2005/29/EG: ‘het tonen van een duurzaamheidslabel dat niet is gebaseerd op een certificeringsregeling of niet door overheidsinstanties is ingesteld’ is een handelspraktijk die onder alle omstandigheden oneerlijk is. De nationale regels zijn van toepassing vanaf 27 september 2026 (Richtlijn (EU) 2024/825, artikel 4, lid 1).^[1][2]

De definities bepalen wat eronder valt. Een duurzaamheidslabel is elk vrijwillig vertrouwenskeurmerk, kwaliteitskeurmerk of gelijkwaardig kenmerk, publiek of privaat, dat een product, een proces of een bedrijf wil onderscheiden en promoten op grond van de milieu- of sociale kenmerken ervan, of beide; verplichte labels vallen erbuiten (artikel 2, punt q)). Een certificeringsregeling is een verificatieregeling door een derde waarvan de voorwaarden openbaar zijn, die onder transparante, eerlijke en niet-discriminerende voorwaarden openstaat voor alle handelaren die aan de voorwaarden kunnen voldoen, waarvan de eisen zijn ontwikkeld met relevante deskundigen en belanghebbenden, die procedures kent voor niet-naleving, waaronder intrekking of opschorting van het label, en waarvan het toezicht wordt uitgeoefend door een derde die onafhankelijk is van zowel de eigenaar van de regeling als de handelaar (artikel 2, punt r)).^[1]

De overwegingen voegen praktische punten toe. Voordat de handelaar een label toont, moet hij zich ervan vergewissen dat de regeling aan deze minimumvoorwaarden van transparantie en geloofwaardigheid voldoet. Door overheidsinstanties ingestelde labels blijven mogelijk zonder certificeringsregeling, en logo’s die worden toegekend op grond van de EU Ecolabel-verordening en de EMAS-verordening worden als voorbeelden genoemd. Een label dat suggereert dat een product beter is voor het milieu, is ook een milieuclaim (overwegingen 7 en 8).^[2]

Het EU Ecolabel is een vrijwillige regeling op grond van Verordening (EG) nr. 66/2010. Een marktdeelnemer dient een aanvraag in bij een bevoegde instantie, het label mag alleen worden gebruikt op producten die voldoen aan de criteria voor hun productgroep en waarvoor het is toegekend, en de bevoegde instantie controleert regelmatig of aan de voorschriften wordt voldaan (artikelen 9 en 10). De verordening verbiedt valse of misleidende reclame en elk label of logo dat tot verwarring met het EU Ecolabel leidt (artikel 10, lid 1).^[3]

Het verwijderen van de badge neemt de noodzaak van eerlijke claims niet weg. Een milieuclaim kan ook een merknaam, bedrijfsnaam of productnaam zijn (richtlijn oneerlijke handelspraktijken, artikel 2, punt o)), en voor een algemene milieuclaim zijn erkende uitstekende milieuprestaties vereist die relevant zijn voor de claim, zoals overeenstemming met het EU Ecolabel (bijlage I, punt 4 bis, en artikel 2, punt s)).^[1]