Wij noemen ons product klimaatneutraal

Klimaatclaims op basis van compensatie waren het zichtbaarste doelwit van Richtlijn (EU) 2024/825. De richtlijn wijzigt de richtlijn oneerlijke handelspraktijken 2005/29/EG en voegt punt 4 quater toe aan bijlage I, de lijst van praktijken die onder alle omstandigheden oneerlijk zijn: ‘op basis van compensatie van broeikasgasemissies beweren dat een product een neutrale, verminderde of positieve impact op het milieu heeft wat broeikasgasemissies betreft’. De lidstaten moesten de nationale maatregelen uiterlijk 27 maart 2026 vaststellen en vanaf 27 september 2026 toepassen (artikel 4, lid 1).^[2]

De overwegingen lichten de redenering toe en geven voorbeelden. Dergelijke claims misleiden consumenten door hen te laten denken dat ze betrekking hebben op het product zelf of op de toelevering en productie ervan, of dat het gebruik ervan geen impact op het milieu heeft. Als voorbeelden worden genoemd ‘klimaatneutraal’, ‘CO2-neutraal gecertificeerd’, ‘koolstofpositief’, ‘klimaat-netto-nul’, ‘klimaatgecompenseerd’, ‘verminderde klimaatimpact’ en ‘beperkte CO2-voetafdruk’. Claims mogen alleen worden toegestaan wanneer zij zijn gebaseerd op de werkelijke levenscyclusimpact van het product, en niet op compensatie van emissies buiten de waardeketen van het product (overweging 12).^[2]

Omdat de praktijk op de lijst van bijlage I staat, is zij als zodanig oneerlijk. Er is geen toets per geval of de gemiddelde consument is misleid (artikel 5, lid 5, van de richtlijn oneerlijke handelspraktijken). Een label van een compensatieprogramma verandert daar niets aan. Dezelfde richtlijn verbiedt ook duurzaamheidslabels die niet zijn gebaseerd op een certificeringsregeling of die niet door een overheidsinstantie zijn vastgesteld (bijlage I, punt 2 bis).^[1]

Er blijven twee wegen open. Ten eerste mag een bedrijf adverteren met zijn investeringen in milieu-initiatieven, waaronder koolstofkredietprojecten, zolang die informatie niet misleidend is (overweging 12). Ten tweede mogen claims over de eigen lagere emissies van het product worden gedaan als zij specifiek en onderbouwd zijn: op grond van artikel 12 kan een autoriteit of rechter bewijs eisen en de claim als onjuist beschouwen als dat ontbreekt.^[1][2]

Doelen zijn ook claims. Artikel 6, lid 2, onder d), ingevoegd bij Richtlijn (EU) 2024/825, maakt het tot een misleidende handeling om een milieuclaim over toekomstige milieuprestaties te doen zonder duidelijke, objectieve, openbaar beschikbare en verifieerbare toezeggingen die zijn vastgelegd in een gedetailleerd en realistisch uitvoeringsplan. Het plan moet meetbare en tijdgebonden doelen bevatten en andere elementen, zoals de toewijzing van middelen, en regelmatig worden geverifieerd door een onafhankelijke deskundige van een derde partij, van wie de bevindingen ter beschikking van de consumenten worden gesteld.^[1]