Nazywamy nasz produkt neutralnym klimatycznie

Oświadczenia klimatyczne oparte na kompensowaniu emisji były najbardziej widocznym celem dyrektywy (UE) 2024/825. Dyrektywa zmienia dyrektywę 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych i dodaje do załącznika I, czyli wykazu praktyk uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach, pkt 4c: „twierdzenie, w oparciu o kompensowanie emisji gazów cieplarnianych, że produkt ma neutralny, zmniejszony lub pozytywny wpływ na środowisko pod względem emisji gazów cieplarnianych”. Państwa członkowskie musiały przyjąć przepisy krajowe do 27 marca 2026 r. i stosować je od 27 września 2026 r. (art. 4 ust. 1).^[2]

Motywy wyjaśniają uzasadnienie i podają przykłady. Takie oświadczenia wprowadzają konsumentów w błąd, sugerując, że dotyczą samego produktu albo jego łańcucha dostaw i produkcji lub że jego konsumpcja nie ma żadnego wpływu na środowisko. Wśród przykładów są „neutralny klimatycznie”, „certyfikowany jako neutralny pod względem CO2”, „pozytywny węglowo”, „klimatycznie neutralny netto”, „skompensowany klimatycznie”, „zmniejszony wpływ na klimat” i „ograniczony ślad węglowy”. Oświadczenia powinny być dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy opierają się na rzeczywistym wpływie produktu w cyklu życia, a nie na kompensowaniu emisji poza łańcuchem wartości produktu (motyw 12).^[2]

Ponieważ praktyka ta znajduje się w wykazie z załącznika I, jest nieuczciwa sama w sobie. Nie przeprowadza się oceny w każdym przypadku, czy przeciętny konsument został wprowadzony w błąd (art. 5 ust. 5 dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych). Etykieta programu kompensacyjnego niczego tu nie zmienia. Ta sama dyrektywa zakazuje również etykiet zrównoważonego rozwoju, które nie opierają się na systemie certyfikacji ani nie zostały ustanowione przez organ publiczny (załącznik I pkt 2a).^[1]

Pozostają dwie drogi. Po pierwsze, przedsiębiorstwo może reklamować swoje inwestycje w inicjatywy środowiskowe, w tym w projekty kredytów węglowych, o ile informacje te nie wprowadzają w błąd (motyw 12). Po drugie, oświadczenia o zmniejszeniu emisji samego produktu można składać, jeżeli są konkretne i można je uzasadnić: na podstawie art. 12 organ lub sąd może zażądać dowodów i uznać oświadczenie za nieścisłe, jeżeli ich brakuje.^[1][2]

Cele również są oświadczeniami. Art. 6 ust. 2 lit. d), wprowadzony dyrektywą (UE) 2024/825, uznaje za działanie wprowadzające w błąd składanie oświadczenia środowiskowego dotyczącego przyszłych wyników środowiskowych bez jasnych, obiektywnych, publicznie dostępnych i weryfikowalnych zobowiązań zawartych w szczegółowym i realistycznym planie wdrażania. Plan musi zawierać mierzalne cele określone w czasie oraz inne elementy, takie jak przydział zasobów, i być regularnie weryfikowany przez niezależnego biegłego ze strony trzeciej, którego ustalenia są udostępniane konsumentom.^[1]