OND w skrócie
Dyrektywa o hałasie urządzeń używanych na zewnątrz (OND), formalnie dyrektywa 2000/14/WE, to unijny akt prawny określający, jak głośne mogą być maszyny używane na zewnątrz i jak ten poziom hałasu się deklaruje. Ujednolica normy emisji hałasu, procedury oceny zgodności, oznakowanie, dokumentację techniczną i gromadzenie danych dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń, aby rynek wewnętrzny funkcjonował prawidłowo przy jednoczesnej ochronie zdrowia i dobrostanu ludzi (art. 1). Ma zastosowanie do 57 rodzajów urządzeń wymienionych w art. 12 i 13 oraz zdefiniowanych w załączniku I, ale tylko wtedy, gdy są wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku jako kompletna jednostka nadająca się do przewidzianego zastosowania (art. 2 ust. 1). Urządzenia używane na zewnątrz pomieszczeń to maszyny w rozumieniu przepisów o maszynach, samojezdne lub przemieszczalne, przeznaczone, zgodnie z ich rodzajem, do użytku na otwartym powietrzu i przyczyniające się do narażenia środowiska na hałas, a także urządzenia nienapędzane do zastosowań przemysłowych lub środowiskowych przeznaczone do użytku na zewnątrz; użytkowanie pod namiotami, dachami chroniącymi przed deszczem lub w stanie surowym budynku uznaje się za użytkowanie na otwartym powietrzu (art. 3 lit. a).
Dyrektywa realizuje dwa różne cele. Dla 22 rodzajów wymienionych w art. 12 ustala dopuszczalny poziom mocy akustycznej, którego gwarantowany poziom nie może przekraczać (art. 12). Dla 41 rodzajów wymienionych w art. 13 wymaga wyłącznie oznakowania poziomu hałasu (art. 13). W obu przypadkach żaden sprzęt nie może być wprowadzony do obrotu ani oddany do użytku, dopóki producent lub jego upoważniony przedstawiciel mający siedzibę we Wspólnocie nie zapewni, że spełnia on wymagania dotyczące hałasu, że zakończono ocenę zgodności oraz że ma on oznakowanie CE i oznaczenie gwarantowanego poziomu mocy akustycznej, a także towarzyszy mu deklaracja zgodności WE (art. 4 ust. 1). Jeżeli żaden z nich nie ma siedziby we Wspólnocie, obowiązki spoczywają na tym, kto wprowadza sprzęt do obrotu lub oddaje go tam do użytku (art. 4 ust. 2).
Dyrektywę przyjęto 8 maja 2000 r., weszła w życie z dniem publikacji 3 lipca 2000 r., transpozycja musiała nastąpić do 3 lipca 2001 r., a stosuje się ją od 3 stycznia 2002 r., kiedy to uchyliła dziewięć wcześniejszych dyrektyw dotyczących hałasu poszczególnych urządzeń; surowsze limity etapu II obowiązują od 3 stycznia 2006 r. (art. 21, 22 i 23). Była zmieniana sześciokrotnie: dyrektywą 2005/88/WE (tabela z art. 12), rozporządzeniem (WE) nr 219/2009 i rozporządzeniem (UE) 2019/1243 (uprawnienie Komisji do aktualizacji załącznika III), rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2024/1208 (nowy załącznik III od 22 maja 2025 r.), dyrektywą (UE) 2024/2839 (skreślenie art. 16 od 29 listopada 2025 r.) i dyrektywą (UE) 2024/2749 (procedury nadzwyczajne od 30 maja 2026 r.). Dwa sprostowania są włączone do angielskiego tekstu skonsolidowanego, jedno do dyrektywy 2005/88/WE i jedno do rozporządzenia delegowanego; dwa sprostowania odnotowane przy samym akcie z 2000 r. dotyczą wersji niemieckiej, fińskiej i włoskiej.
Tekst oficjalny Dyrektywę można przeczytać w EUR-Lex: tekst skonsolidowany z 30 maja 2026 r. (CELEX 02000L0014-20260530) oraz akt pierwotny (CELEX 32000L0014); strona z informacjami o dokumencie wymienia akty zmieniające, sprostowania i uchylone dyrektywy.
Zakres
Dyrektywa obejmuje wyłącznie sprzęt wprowadzany do obrotu lub oddawany do użytku jako kompletna jednostka nadająca się do przewidzianego zastosowania. Nienapędzane osprzęty wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku osobno są wyłączone, z wyjątkiem ręcznych młotów i kilofów do kruszenia betonu oraz młotów hydraulicznych (art. 2 ust. 1). Sprzęt przeznaczony przede wszystkim do przewozu towarów lub osób drogą, koleją, powietrzem lub drogą wodną oraz sprzęt specjalnie zaprojektowany i wykonany do celów wojskowych i policyjnych oraz dla służb ratunkowych jest wyłączony całkowicie (art. 2 ust. 2). Rodzaj maszyny, który nie występuje ani w art. 12, ani w art. 13, jest poza zakresem dyrektywy, a progi mają znaczenie: spychacze, wozidła, koparki, koparko-ładowarki, równiarki, ładowarki i zagęszczarki składowiskowe są wymienione tylko poniżej 500 kW, sprężarki tylko poniżej 350 kW, a glebogryzarki tylko poniżej 3 kW, natomiast generatory prądotwórcze o mocy poniżej 400 kW podlegają limitowi, a te o mocy 400 kW i większej są sprzętem objętym wyłącznie oznakowaniem poziomu hałasu (art. 12 i 13). O zaliczeniu decyduje także źródło napędu: wymienione są tylko podnośniki koszowe z silnikiem spalinowym, wykaszarki i podkaszarki żyłkowe są z definicji urządzeniami z silnikiem spalinowym, a podkaszarki i krawędziarki do trawników mają napęd elektryczny z elementami tnącymi o energii nie większej niż 10 J każdy, więc elektryczny podnośnik koszowy lub elektryczna wykaszarka są poza zakresem dyrektywy, a elektryczna podkaszarka żyłkowa w granicy 10 J jest podkaszarką objętą limitem (art. 12, art. 13 i załącznik I poz. 1, 2, 24 i 33).
22 rodzaje objęte limitami hałasu to wyciągi budowlane do towarów z silnikiem spalinowym, maszyny zagęszczające, ale tylko walce wibracyjne i niewibracyjne, płyty wibracyjne i ubijaki wibracyjne (ubijaki wybuchowe są sprzętem objętym wyłącznie oznakowaniem na podstawie art. 13), sprężarki o mocy poniżej 350 kW, ręczne młoty i kilofy do kruszenia betonu, wciągarki budowlane z silnikiem spalinowym, spychacze, wozidła, koparki, koparko-ładowarki, równiarki, zasilacze hydrauliczne, zagęszczarki składowiskowe typu ładowarkowego, kosiarki do trawy inne niż sprzęt rolniczy i leśny oraz urządzenia wielofunkcyjne o mocy powyżej 20 kW, podkaszarki i krawędziarki do trawników z napędem elektrycznym, wózki podnośnikowe z przeciwwagą z silnikiem spalinowym inne niż mniejsze wózki z przeciwwagą do 10 ton, ładowarki, żurawie samojezdne, glebogryzarki o mocy poniżej 3 kW, układarki bez zagęszczającej belki wygładzającej, generatory prądotwórcze o mocy poniżej 400 kW, żurawie wieżowe i agregaty spawalnicze (art. 12). 41 rodzajów objętych wyłącznie oznakowaniem poziomu hałasu obejmuje m.in. podnośniki koszowe z silnikiem spalinowym, wykaszarki z silnikiem spalinowym, przenośne pilarki łańcuchowe, nożyce do żywopłotów, podkaszarki żyłkowe z silnikiem spalinowym, dmuchawy i zbieracze liści, wertykulatory i rozdrabniacze, a także urządzenia wiertnicze, urządzenia do wbijania pali, układarki rur, koparki łańcuchowe do rowów, frezarki drogowe, przecinarki szczelin, betoniarki i betonomieszarki samochodowe, pojazdy do zbiórki odpadów, zamiatarki mechaniczne, pojazdy ssące, myjki wysokociśnieniowe i urządzenia do cięcia strumieniem wody, maszyny do usuwania śniegu, ratraki, urządzenia chłodnicze na pojazdach, pojemniki do recyklingu szkła, ruchome pojemniki na odpady i zespoły pomp wodnych niestosowane pod wodą (art. 13). Każdy rodzaj jest zdefiniowany w załączniku I, a definicja rozstrzyga przypadki graniczne.
Definicja maszyn w art. 3 lit. a) nadal odwołuje się do art. 1 ust. 2 dyrektywy 98/37/WE. Dyrektywa ta została uchylona dyrektywą 2006/42/WE, której art. 25 stanowi, że odesłania do niej odczytuje się jako odesłania do nowej dyrektywy, a dyrektywa 2006/42/WE jest z kolei uchylona rozporządzeniem (UE) 2023/1230 ze skutkiem od 20 stycznia 2027 r. (dyrektywa 2006/42/WE, art. 25; rozporządzenie (UE) 2023/1230, art. 51 ust. 2 w brzmieniu sprostowanym). Podobnie procedury oceny zgodności i oznakowanie CE są zdefiniowane przez odesłanie do decyzji 93/465/EWG, którą uchyliła decyzja nr 768/2008/WE, z odczytywaniem odesłań jako odesłań do niej samej (art. 3 lit. b) i c); decyzja nr 768/2008/WE, art. 8). Definicja poziomu mocy akustycznej odwołuje się do EN ISO 3744:1995 i EN ISO 3746:1995 (art. 3 lit. d)), podczas gdy załącznik pomiarowy przewiduje obecnie EN ISO 3744:2010 (załącznik III część A).
Obowiązki spoczywają na producencie, na jego upoważnionym przedstawicielu mającym siedzibę we Wspólnocie oraz, jeżeli żaden z nich nie ma tam siedziby, na każdej osobie wprowadzającej sprzęt do obrotu lub oddającej go do użytku we Wspólnocie (art. 4). Od 16 lipca 2021 r. rozporządzenie (UE) 2019/1020 wymienia dyrektywę jako pkt 12 swojego załącznika I i na podstawie art. 4 wymaga, aby dla każdego egzemplarza sprzętu wprowadzonego do obrotu istniał podmiot gospodarczy mający siedzibę w Unii, czyli producent, importer, upoważniony przedstawiciel lub dostawca usług realizacji zamówień (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 4 i załącznik I). W Danii rozporządzenie wykonawcze nr 506 z 14 maja 2025 r. w sprawie hałasu maszyn przeznaczonych do użytku na zewnątrz powtarza zakres stosowania, oznacza rodzaje objęte limitami (G) w bilag 1 i wymienia je w bilag 2, sprawia, że pierwsza osoba wprowadzająca maszynę do obrotu lub oddająca ją do użytku we Wspólnocie wchodzi w obowiązki producenta, oraz wiąże każdego innego, kto wprowadza do obrotu nową maszynę, przepisami o oznakowaniu, deklaracji i limitach (rozporządzenie wykonawcze nr 506/2025, § 1, § 4, § 9, bilag 1 i bilag 2).
Co należy zrobić
Limity hałasu
Dla 22 rodzajów z art. 12 gwarantowany poziom mocy akustycznej nie może przekraczać dopuszczalnego poziomu z tabeli, który zależy od zainstalowanej mocy netto P w kW, mocy elektrycznej Pel w kW, masy m w kg lub szerokości koszenia L w cm. Na etapie II wartości są następujące: maszyny zagęszczające 105 dB do 8 kW, 106 dB od 8 do 70 kW i 86 + 11 lg P powyżej; spychacze gąsienicowe, ładowarki i koparko-ładowarki 103 dB do 55 kW i 84 + 11 lg P powyżej; spychacze kołowe, ładowarki i koparko-ładowarki, wozidła, równiarki, zagęszczarki składowiskowe typu ładowarkowego, wózki podnośnikowe z przeciwwagą z silnikiem spalinowym, żurawie samojezdne, walce niewibracyjne, układarki i zasilacze hydrauliczne 101 dB do 55 kW i 82 + 11 lg P powyżej; koparki, wyciągi budowlane, wciągarki budowlane i glebogryzarki 93 dB do 15 kW i 80 + 11 lg P powyżej; ręczne młoty i kilofy do kruszenia betonu 105 dB do 15 kg, 92 + 11 lg m od 15 do 30 kg i 94 + 11 lg m od 30 kg; żurawie wieżowe 96 + lg P; agregaty spawalnicze i prądotwórcze 95 + lg Pel do 2 kW, 96 + lg Pel od 2 do 10 kW i 95 + lg Pel powyżej 10 kW; sprężarki 97 dB do 15 kW i 95 + 2 lg P powyżej; kosiarki do trawy i podkaszarki 94 dB do 50 cm, 98 dB od 50 do 120 cm i 103 dB powyżej 120 cm. Wynik zaokrągla się do najbliższej liczby całkowitej (art. 12, tabela).
Wartości etapu II mają charakter jedynie orientacyjny dla dziewięciu grup: ręcznie prowadzonych walców wibracyjnych, płyt wibracyjnych o mocy powyżej 3 kW, ubijaków wibracyjnych, spychaczy gąsienicowych stalowych, ładowarek gąsienicowych stalowych o mocy powyżej 55 kW, wózków podnośnikowych z przeciwwagą z silnikiem spalinowym, układarek z zagęszczającą belką wygładzającą, ręcznych młotów i kilofów do kruszenia betonu z silnikiem spalinowym o masie od 15 do 30 kg oraz kosiarek, podkaszarek i krawędziarek do trawników. Dla nich nadal stosuje się wartości etapu I do czasu zmiany dyrektywy, która nie nastąpiła, ale tylko w przedziałach opatrzonych przypisem: na przykład 108 dB, 109 dB i 89 + 11 lg P dla wibracyjnych maszyn zagęszczających, 106 dB i 87 + 11 lg P dla spychaczy gąsienicowych stalowych i 87 + 11 lg P dla ładowarek gąsienicowych stalowych o mocy powyżej 55 kW, 104 dB i 85 + 11 lg P dla wózków podnośnikowych z przeciwwagą z silnikiem spalinowym oraz 94 + 11 lg m dla ręcznych młotów w przedziale od 15 do 30 kg, których lżejszy i cięższy przedział zachowują wartości etapu II wynoszące 105 dB i 94 + 11 lg m; dla kosiarek i podkaszarek do trawy nadal stosuje się wartości etapu I wynoszące 96 dB, 100 dB i 105 dB do 50 cm, od 70 do 120 cm i powyżej 120 cm, podczas gdy przedział od 50 do 70 cm przyjmuje wartość etapu II wynoszącą 98 dB (art. 12, tabela i przypis 2). Żurawie samojezdne jednosilnikowe zachowały wartości etapu I do 3 stycznia 2008 r. (art. 12, przypis 3 do tabeli).
Pomiar i gwarantowanie poziomu mocy akustycznej
Poziom mocy akustycznej LWA to moc akustyczna ważona charakterystyką A w dB w odniesieniu do 1 pW (art. 3 lit. d)). Zmierzony poziom określa się metodą z załącznika III, na podstawie jednej reprezentatywnej maszyny lub średniej z kilku (art. 3 lit. e)); gwarantowany poziom określa się zgodnie z załącznikiem III, obejmuje on niepewności wynikające ze zmienności produkcji i procedur pomiarowych i jest wartością, co do której producent lub jego upoważniony przedstawiciel potwierdza, że nie jest przekraczana (art. 3 lit. f)). Od 22 maja 2025 r. załącznik III w brzmieniu zastąpionym rozporządzeniem delegowanym (UE) 2024/1208 wymaga podstawowej normy dotyczącej emisji hałasu EN ISO 3744:2010 z ogólnymi uzupełnieniami z części A oraz kodu badania hałasu dla danego urządzenia z części B, który określa środowisko badania, poprawkę środowiskową K2A, powierzchnię pomiarową, położenia mikrofonów, montaż oraz obliczenia, gdy bada się kilka warunków pracy; część B ma pierwszeństwo przed częścią A, a jeżeli dla danego modelu nie pasuje żaden kod z części B, gwarantowany poziom określa się wyłącznie według części A (załącznik III, wprowadzenie). Poziom ciśnienia akustycznego na powierzchni mierzy się co najmniej trzykrotnie, aż dwie wartości będą się różnić nie więcej niż o 1 dB, a podany poziom mocy akustycznej zaokrągla się do najbliższej liczby całkowitej; poprawkę środowiskową można pominąć do 0,5 dB, a środowisko badania nie spełnia wymagań powyżej 4 dB (załącznik III część A pkt 2–4).
Ponieważ limity z art. 12 ustalono metodami z 2000 r., maszynę objętą limitami, której zgodność różniłaby się między dawną a nową metodą, producent, jednostka notyfikowana i organ nadzoru mierzą jednakowo według wersji załącznika III obowiązującej przed 22 maja 2025 r. do czasu zmiany limitów, a sprawozdanie z badań zawiera wówczas oba pomiary (załącznik III, wprowadzenie i część A pkt 3; rozporządzenie delegowane (UE) 2024/1208, motyw 4). Organy i jednostki notyfikowane muszą akceptować sprawozdania z badań wykonane według dawnej metody dla modeli, których pierwszy egzemplarz wprowadzono do obrotu lub oddano do użytku przed 22 maja 2025 r., do 22 maja 2028 r. (załącznik III część A pkt 3). Komisja przyjęła akt delegowany na podstawie art. 18a, który pozwala jej dostosowywać załącznik III do postępu technicznego bez bezpośredniego wpływu na zmierzony poziom sprzętu z art. 12 (art. 18a).
Ocena zgodności i jednostki notyfikowane
Dla sprzętu z art. 12 producent lub jego upoważniony przedstawiciel poddaje każdy typ, przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku, jednej z trzech procedur: wewnętrznej kontroli produkcji z oceną dokumentacji technicznej i okresowym sprawdzaniem (załącznik VI), weryfikacji jednostkowej (załącznik VII) lub pełnemu zapewnieniu jakości (załącznik VIII); dla sprzętu z art. 13 stosuje się wewnętrzną kontrolę produkcji z załącznika V (art. 14 ust. 1 i 2). Na podstawie załącznika VI wybrana przez producenta jednostka notyfikowana otrzymuje dokumentację techniczną przed wprowadzeniem do obrotu pierwszego egzemplarza, stwierdza, że spełnia ona wymagania dyrektywy, a następnie albo dokonuje okresowych kontroli oznakowania, deklaracji i oceny niepewności, z badaniami hałasu wyłącznie wtedy, gdy kontrole są niezadowalające, albo dokonuje losowych kontroli produktów z badaniami hałasu na próbce; jednostka ustala częstotliwość, ale kontroluje co najmniej raz na trzy lata i zgłasza sprzęt niezgodny z wymaganiami powiadamiającemu państwu członkowskiemu (załącznik VI pkt 5 i 6). Na podstawie załącznika VII jednostka bada sprzęt w odniesieniu do dokumentacji, uzgadnia miejsce badania, przeprowadza badania hałasu i wydaje certyfikat zgodności, którego kopie przechowuje się przez 10 lat od wprowadzenia do obrotu (załącznik VII). Na podstawie załącznika VIII jednostka ocenia i okresowo audytuje system zapewnienia jakości dla projektowania, wytwarzania i kontroli końcowej, uznając zgodność systemów wdrażających EN ISO 9001, i może przeprowadzać niezapowiedziane wizyty (załącznik VIII pkt 3 i 4).
Państwa członkowskie wyznaczają jednostki według minimalnych kryteriów z załącznika IX: niezależność od projektanta, wykonawcy, dostawcy i instalatora, rzetelność zawodowa, kompetentny personel, zagwarantowana bezstronność, ubezpieczenie od odpowiedzialności i tajemnica zawodowa, notyfikują je Komisji wraz z zadaniami i numerami identyfikacyjnymi i cofają notyfikację, gdy kryteria przestają być spełniane; Komisja publikuje wykaz (art. 15 i załącznik IX). W Danii Miljøstyrelsen wyznacza jednostki na wniosek i cofa wyznaczenia, gdy przestają one spełniać kryteria lub procedury (rozporządzenie wykonawcze nr 506/2025, § 8). Baza danych NANDO Komisji wymienia jednostki notyfikowane dla dyrektywy (strona Komisji Europejskiej poświęcona emisji hałasu przez urządzenia używane na zewnątrz).
Deklaracja, dokumentacja techniczna i oznakowanie
Producent lub jego upoważniony przedstawiciel sporządza deklarację zgodności WE dla każdego typu sprzętu, zawierającą co najmniej dane z załącznika II: nazwę i adres, nazwę i adres osoby przechowującej dokumentację techniczną, opis sprzętu, zastosowaną procedurę i, jeśli to właściwe, jednostkę notyfikowaną, zmierzony poziom mocy akustycznej reprezentatywnej maszyny, gwarantowany poziom mocy akustycznej, odesłanie do dyrektywy, oświadczenie o zgodności, inne zastosowane dyrektywy wspólnotowe, miejsce i datę oraz podpis osoby podpisującej (art. 8 ust. 1 i załącznik II). Państwo członkowskie może wymagać deklaracji w swoim języku urzędowym; w Danii musi ona być w języku duńskim, gdy maszyna jest tam wprowadzana do obrotu (art. 8 ust. 2; rozporządzenie wykonawcze nr 506/2025, § 7 ust. 2). Egzemplarz deklaracji przechowuje się wraz z dokumentacją techniczną przez 10 lat od daty ostatniego wyprodukowania sprzętu (art. 8 ust. 3). Dokumentacja techniczna musi umożliwiać ocenę zgodności i zawierać co najmniej nazwę i adres, opis sprzętu, markę, nazwę handlową, typ, serię i numery, dane techniczne istotne dla identyfikacji sprzętu i oceny jego emisji hałasu, odesłanie do dyrektywy, sprawozdanie techniczne z pomiarów hałasu oraz zastosowane narzędzia techniczne wraz z oceną niepewności wynikających ze zmienności produkcji i ich związku z gwarantowanym poziomem (załącznik V pkt 3). Państwa członkowskie muszą umożliwić Komisji i pozostałym państwom członkowskim uzyskanie, na uzasadniony wniosek, wszystkich informacji wykorzystanych podczas oceny zgodności (art. 14 ust. 3).
Sprzęt zgodny z wymaganiami ma oznakowanie CE, którego elementy mają co najmniej 5 mm wysokości, wraz z oznaczeniem gwarantowanego poziomu mocy akustycznej: pojedynczą liczbą w dB, znakiem LWA i piktogramem z załącznika IV, jeżeli to możliwe o wysokości co najmniej 40 mm, oba umieszczone w sposób widoczny, czytelny i trwały na każdym egzemplarzu (art. 11 ust. 1–3 i załącznik IV). Zabronione są oznakowania mogące wprowadzać w błąd co do oznakowania CE lub oznaczenia, inne oznakowania nie mogą zmniejszać ich widoczności ani czytelności, a jeżeli mają zastosowanie inne dyrektywy dotyczące oznakowania CE, jedno oznakowanie CE wskazuje zgodność także z nimi, a dane tych dyrektyw podaje się w dokumentach towarzyszących (art. 11 ust. 4 i 5). Sprzęt tak oznakowany i opatrzony deklaracją uznaje się za zgodny i nie wolno zakazywać, ograniczać ani utrudniać jego udostępniania; sprzęt niezgodny z wymaganiami może być pokazywany na targach, wystawach i pokazach pod widocznym znakiem informującym, że jest niezgodny (art. 6 i 7).
Obowiązki według roli
Producenci zapewniają zgodność przed wprowadzeniem do obrotu, mierzą i gwarantują poziom mocy akustycznej, przeprowadzają właściwą procedurę, sporządzają deklarację i dokumentację techniczną, umieszczają oznakowania i przechowują dokumenty przez 10 lat (art. 4 ust. 1, art. 8, art. 11 i art. 14). Upoważnieni przedstawiciele mający siedzibę we Wspólnocie mogą wykonywać wszystkie te zadania w imieniu producenta (art. 3 lit. f), art. 4 ust. 1 i art. 8). Jeżeli żaden z nich nie ma siedziby we Wspólnocie, wszystkie obowiązki ponosi osoba wprowadzająca sprzęt do obrotu lub oddająca go do użytku (art. 4 ust. 2); w Danii pierwsza osoba wprowadzająca maszynę do obrotu lub oddająca ją do użytku we Wspólnocie wchodzi w obowiązki producenta, a każdy inny, kto wprowadza do obrotu nową maszynę, może to robić tylko z oznakowaniami, deklaracją i, w przypadku maszyn z bilag 2, w granicach limitów (rozporządzenie wykonawcze nr 506/2025, § 4 i § 9). Rozporządzenie (UE) 2019/1020 dodaje podmiot gospodarczy mający siedzibę w Unii, czyli producenta, importera, upoważnionego przedstawiciela lub dostawcę usług realizacji zamówień, który weryfikuje deklarację i dokumentację, przechowuje deklarację do dyspozycji, informuje organy o ryzyku, współpracuje przy działaniach naprawczych i jest wskazany na sprzęcie lub w jego dokumentach (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 4). Użytkowników wiążą przepisy państw członkowskich dotyczące używania sprzętu na obszarach wrażliwych i godzin pracy, których dyrektywa nie narusza (art. 17).
Dawny art. 16 wymagał przesyłania kopii każdej deklaracji zgodności WE właściwemu organowi krajowemu i Komisji, która gromadziła i publikowała dane o hałasie. Dyrektywa (UE) 2024/2839 go skreśliła, ponieważ gwarantowany poziom jest już oznaczony na sprzęcie, ze skutkiem przez środki krajowe od 29 listopada 2025 r.; duński obowiązek przesyłania kopii do Miljøstyrelsen i Komisji zakończył się tego samego dnia (dyrektywa (UE) 2024/2839, motyw 5, art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1; rozporządzenie wykonawcze nr 506/2025, § 7 ust. 6 i § 18 ust. 2).
Procedury nadzwyczajne
Od 30 maja 2026 r. art. 17a–17d mają zastosowanie w trybie nadzwyczajnym rynku wewnętrznego uruchomionym na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/2747 i wyłącznie do sprzętu uznanego za towary istotne w sytuacji kryzysowej i wymienionego w akcie wykonawczym Komisji (art. 17a). Jednostki notyfikowane rozpatrują wówczas priorytetowo wnioski dotyczące sprzętu z art. 12 bez nieproporcjonalnych kosztów i dokładają rozsądnych starań, aby zwiększyć zdolności badawcze (art. 17b). Państwo członkowskie może na uzasadniony wniosek zezwolić na wprowadzenie do obrotu określonego sprzętu z art. 12, dla którego nie przeprowadzono procedury z udziałem jednostki notyfikowanej, ale którego zgodność z wymaganiami dotyczącymi hałasu wykazano w inny sposób; Komisja może rozszerzyć zezwolenie na całą Unię, a sprzęt objęty tym rozszerzeniem musi zawierać informację, że jest wprowadzany do obrotu jako „towar istotny w sytuacji kryzysowej”, w formie określonej w akcie wykonawczym. W drodze odstępstwa od art. 6 i 11 sprzęt dopuszczony na podstawie art. 17c ust. 1 nie ma oznakowania CE i art. 6 nie ma do niego zastosowania. Producent deklaruje zgodność na swoją wyłączną odpowiedzialność, zezwolenie wygasa najpóźniej z końcem trybu nadzwyczajnego, a organy nadzoru zachowują wszystkie uprawnienia naprawcze i ograniczające na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1020 (art. 17c). Nadzór rynku nad wymienionym sprzętem jest traktowany priorytetowo, a organy wzajemnie wspierają się ekspertami i zdolnościami badawczymi (art. 17d). Dyrektywa (UE) 2024/2749 musiała zostać transponowana do 29 maja 2026 r. i ma zastosowanie od 30 maja 2026 r. (dyrektywa (UE) 2024/2749, art. 11).
Egzekwowanie i kary
Państwa członkowskie muszą podjąć odpowiednie środki, aby sprzęt był wprowadzany do obrotu lub oddawany do użytku tylko wtedy, gdy jest zgodny, ma oznakowanie CE i gwarantowany poziom mocy akustycznej oraz towarzyszy mu deklaracja, a ich organy wzajemnie sobie pomagają w nadzorze rynku (art. 5). Gdy stwierdzi się sprzęt niezgodny z wymaganiami, państwo członkowskie zobowiązuje producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela do doprowadzenia go do zgodności; gdy przekroczono limity z art. 12 lub niezgodność utrzymuje się, ogranicza lub zakazuje wprowadzania do obrotu albo oddawania do użytku lub zarządza wycofanie sprzętu i informuje o tym Komisję i pozostałe państwa członkowskie, a Komisja następnie przeprowadza konsultacje i rozstrzyga w sprawie tych środków (art. 9). Każdy środek ograniczający musi wskazywać swoje uzasadnienie oraz dostępne środki odwoławcze i terminy (art. 10). Rozporządzenie (UE) 2019/1020 wymienia dyrektywę jako pkt 12 swojego załącznika I i od 16 lipca 2021 r. daje organom nadzoru uprawnienia do żądania dokumentów i informacji o łańcuchu dostaw, kupowania i badania próbek, wymagania działań naprawczych, zakazywania udostępniania na rynku oraz wycofywania z obrotu, odzyskiwania lub niszczenia sprzętu (rozporządzenie (UE) 2019/1020, art. 14, art. 16 i załącznik I). Dyrektywa nie zawiera artykułu o sankcjach; sankcje wynikają z prawa krajowego.
W Danii dyrektywa jest wdrożona rozporządzeniem wykonawczym nr 506 z 14 maja 2025 r. w sprawie hałasu maszyn przeznaczonych do użytku na zewnątrz (maskinstøjsbekendtgørelsen), wydanym na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1, § 7a ust. 1, 2 i 5, § 67, § 79e, § 80 ust. 2 i § 110 ust. 3 ustawy o ochronie środowiska (lov om miljøbeskyttelse), które rozporządzenie przywołuje w tekście jednolitym obowiązującym wówczas, LBK nr 1093 z 11 października 2024 r.; ustawa została od tego czasu ponownie ujednolicona jako LBK nr 1742 z 22 grudnia 2025 r. Rozporządzenie obowiązuje od 22 maja 2025 r. i zastępuje rozporządzenie nr 1590 z 30 czerwca 2021 r. (rozporządzenie wykonawcze nr 506/2025, preambuła i § 18). Dyrektywa nie znajduje się wśród aktów wymienionych w duńskiej ustawie o produktach, więc nadzór spoczywa na Miljøstyrelsen: nadzoruje on przestrzeganie przepisów (§ 10), może zakazać wprowadzania do obrotu maszyny z bilag 2, która przekracza limity lub której wprowadzanie do obrotu zakazano w innym państwie członkowskim, oraz dalszego używania takiej maszyny oddanej do użytku bez wprowadzenia do obrotu (§ 11), może żądać dokumentów, specyfikacji technicznych, danych dotyczących zgodności i dostępu do wbudowanego oprogramowania, informacji o łańcuchu dostaw i dystrybucji, ilości i równoważnych modeli oraz danych o właścicielu strony internetowej (§ 13), może kupować próbki pod przykrywką i poddawać je inżynierii wstecznej (§ 14) oraz może nakazać zmianę lub usunięcie treści internetowych (§ 15). Organy ochrony środowiska mogą też ograniczyć używanie maszyny lub określić, kiedy i w jaki sposób jest ona używana (§ 12). O ile przepisy innych ustaw nie przewidują surowszej kary, naruszenia przepisów o wprowadzaniu do obrotu, oznakowaniu, deklaracji i limitach z §§ 3–7 i § 9, niezgłoszenie przez jednostkę notyfikowaną, że przestała spełniać kryteria, naruszenie zakazu oraz niewykonanie nakazów dotyczących informacji i treści internetowych są zagrożone grzywną, a w przypadku naruszeń umyślnych lub wynikających z rażącego niedbalstwa, które szkodzą środowisku lub stwarzają dla niego zagrożenie albo mają na celu osiągnięcie korzyści majątkowej, pozbawieniem wolności do 2 lat, przy czym przedsiębiorstwa mogą ponosić odpowiedzialność (§ 17). Od decyzji jednostki notyfikowanej można się odwołać do Miljøstyrelsen; od decyzji samej Miljøstyrelsen nie można się odwołać do innego organu administracji (§ 16).
Jak pomaga Conphora
Conphora śledzi dyrektywę o hałasie urządzeń używanych na zewnątrz, jej załącznik pomiarowy i duńską maskinstøjsbekendtgørelse i zestawia Państwa sprzęt używany na zewnątrz z art. 12 i 13, wskazując, czy maszyna podlega limitowi, czy tylko oznakowaniu poziomu hałasu, który etap tabeli ma zastosowanie, czy gwarantowany poziom mocy akustycznej, oznaczenie LWA, deklaracja zgodności WE i dokumentacja techniczna są ze sobą zgodne oraz czy wymagana jest jednostka notyfikowana. Platforma pomaga budować i prowadzić 10-letnie ewidencje, łączy deklarację hałasu z deklaracjami dotyczącymi maszyn, kompatybilności elektromagnetycznej i innymi, których wymaga ta sama maszyna, oraz powiadamia Państwa, gdy zmieniają się limity, kody badań, duńskie rozporządzenie lub system egzekwowania.
Zobacz, jak działa Conphora · Zobacz plany i cennik
Źródła
- Dyrektywa 2000/14/WE, tekst skonsolidowany z 30 maja 2026 r. (EUR-Lex)
- Dyrektywa 2000/14/WE w brzmieniu opublikowanym w Dz.Urz. UE L 162 z 3 lipca 2000 r. (EUR-Lex)
- Informacje o dokumencie, zmiany, sprostowania i uchylone akty dla CELEX 32000L0014 (EUR-Lex)
- Dyrektywa 2005/88/WE zmieniająca tabelę z art. 12 (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (WE) nr 219/2009, procedura regulacyjna połączona z kontrolą (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2019/1243, uprawnienia delegowane dotyczące załącznika III (EUR-Lex)
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2024/1208 zastępujące załącznik III (EUR-Lex)
- Dyrektywa (UE) 2024/2839 skreślająca art. 16 (EUR-Lex)
- Dyrektywa (UE) 2024/2749 w sprawie procedur nadzwyczajnych (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów (EUR-Lex)
- Dyrektywa 2006/42/WE w sprawie maszyn, zastępująca dyrektywę 98/37/WE (EUR-Lex)
- Rozporządzenie (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn, uchylające dyrektywę 2006/42/WE od 20 stycznia 2027 r. (EUR-Lex)
- Decyzja nr 768/2008/WE w sprawie wspólnych ram wprowadzania produktów do obrotu, zastępująca decyzję 93/465/EWG (EUR-Lex)
- Emisja hałasu przez urządzenia używane na zewnątrz, z wytycznymi dotyczącymi stosowania dyrektywy 2000/14/WE zaktualizowanymi w lipcu 2025 r. (Komisja Europejska, DG GROW)
- Jednostki notyfikowane na podstawie dyrektywy 2000/14/WE (NANDO, obecnie Single Market Compliance Space, Komisja Europejska)
- Bekendtgørelse nr. 506 af 14. maj 2025 om støj fra maskiner til brug i det fri (maskinstøjsbekendtgørelsen) (Retsinformation)
- Bekendtgørelse nr. 1590 af 30. juni 2021 om støj fra maskiner til brug i det fri, uchylone 22 maja 2025 r. (Retsinformation)
- Regler, love og direktiver om støj (Miljøstyrelsen)
Niniejszy przewodnik ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej.