Wij claimen gerecycled materiaal en moeten dat bewijzen

Een verklaring dat een product of de verpakking ervan gerecycled materiaal bevat, is een milieuclaim. De richtlijn oneerlijke handelspraktijken 2005/29/EG definieert een milieuclaim als elke niet-verplichte boodschap of voorstelling, in welke vorm ook, die een positief of lager effect op het milieu vermeldt of suggereert (artikel 2, onder o)), en beschouwt een claim als misleidend wanneer hij de gemiddelde consument misleidt of kan misleiden over de voornaamste kenmerken van het product, waaronder de samenstelling en de milieukenmerken (artikel 6, lid 1, onder b)).^[1]

Sinds 27 september 2026 is één patroon bij claims over gerecycled materiaal categorisch verboden. Bijlage I, punt 4 ter, verbiedt een milieuclaim over het hele product wanneer die slechts een bepaald aspect ervan betreft. Overweging 11 van Richtlijn (EU) 2024/825 geeft het voorbeeld van een product dat wordt aangeprezen als ‘gemaakt van gerecycled materiaal’ terwijl alleen de verpakking van gerecycled materiaal is gemaakt. Juiste claims blijven mogelijk, maar zij moeten aangeven om welk onderdeel het gaat en hoeveel, en met bewijs worden gestaafd. Een rechter of autoriteit kan dat bewijs eisen en de claim zonder bewijs als onjuist beschouwen (artikel 12).^[1][2][1]

Voor verpakkingen maakt de verordening verpakkingen en verpakkingsafval, Verordening (EU) 2025/40, die van toepassing is vanaf 12 augustus 2026 (artikel 71), van gerecycled materiaal een wettelijke eis voor kunststof. Artikel 7, lid 1, schrijft voor dat uiterlijk op 1 januari 2030, of drie jaar na de inwerkingtreding van de uitvoeringshandeling van de Commissie over de methode, indien dat later is, elk kunststof onderdeel van een verpakking minimumpercentages gerecycled materiaal uit kunststofafval na consumptie bevat, berekend als gemiddelde per productievestiging en per jaar: 30% voor contactgevoelige verpakkingen van PET, 10% voor andere contactgevoelige kunststofverpakkingen, 30% voor drankflessen van kunststof voor eenmalig gebruik en 35% voor andere kunststofverpakkingen. Vanaf 1 januari 2040 gelden hogere percentages (artikel 7, lid 2). De naleving wordt aangetoond in de technische documentatie overeenkomstig bijlage VII (artikel 7, lid 6), en de Commissie moet de methode voor berekening en verificatie uiterlijk op 31 december 2026 vaststellen (artikel 7, lid 8). EUR-Lex vermeldt een beroep bij het Gerecht (zaak T-243/25) tot gedeeltelijke nietigverklaring van artikel 7, leden 1 en 2, en lid 5, onder b); zo'n beroep schorst het artikel niet.^[3]

De PPWR regelt ook labels over gerecycled materiaal. Wanneer een verpakking waarop artikel 7 van toepassing is, vanaf 12 augustus 2028, of 24 maanden na de desbetreffende uitvoeringshandeling, indien dat later is, een label draagt over het aandeel gerecycled materiaal, moet dat label voldoen aan de specificaties van de Commissie en aan de methode van artikel 7, lid 8 (artikel 12, lid 4). Bij onlineverkoop moet de informatie op het label ook vóór de aankoop beschikbaar zijn (artikel 12, lid 5), en geen enkele marktdeelnemer mag markeringen tonen die de duurzaamheidskenmerken van de verpakking waarschijnlijk misleidend of verwarrend maken (artikel 12, lid 8).^[3]

Wanneer het minimum wet wordt, is het geen verkoopargument meer. Een eis die de wet oplegt aan alle producten in de categorie presenteren als een onderscheidend kenmerk van het aanbod is onder alle omstandigheden oneerlijk (richtlijn oneerlijke handelspraktijken, bijlage I, punt 10 bis).^[1]