Nazywamy produkt biodegradowalnym lub kompostowalnym

„Biodegradowalny” i „kompostowalny” brzmią precyzyjnie, ale w prawie konsumenckim często są oświadczeniami ogólnymi. Dyrektywa 2005/29/WE o nieuczciwych praktykach handlowych, zmieniona dyrektywą (UE) 2024/825, definiuje ogólne oświadczenie środowiskowe jako oświadczenie, które nie jest objęte znakiem zrównoważonego rozwoju i którego doprecyzowanie nie zostało podane jasno i widocznie na tym samym nośniku (art. 2 lit. p)). Od 27 września 2026 r. składanie ogólnego oświadczenia środowiskowego, dla którego przedsiębiorca nie potrafi wykazać uznanych doskonałych właściwości środowiskowych istotnych dla tego oświadczenia, jest nieuczciwe w każdych okolicznościach (załącznik I pkt 4a).^[1]

Motywy nazywają te słowa po imieniu. „Biodegradowalny” i „biopochodny” są wymienione obok „przyjazny dla środowiska” i „zielony” jako przykłady ogólnych oświadczeń środowiskowych (motyw 9). Dyrektywa mówi też, że oświadczenia takiego jak „biodegradowalny” nie można składać na podstawie Ekoetykiety UE, jeżeli kryteria dla danego produktu nie zawierają wymagań dotyczących biodegradowalności (motyw 10). Oświadczenie staje się szczegółowe, gdy doprecyzowanie znajduje się na tym samym nośniku, takim jak opakowanie lub internetowy interfejs sprzedaży (motyw 9).^[2]

Oświadczenie szczegółowe nadal musi być prawdziwe i możliwe do udowodnienia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 oświadczenie wprowadzające w błąd co do głównych cech produktu, w tym jego cech środowiskowych, jest zwodnicze, nawet jeżeli jest zgodne ze stanem faktycznym, a zgodnie z art. 12 organ lub sąd może zażądać dowodów i uznać oświadczenie za nieprawdziwe, jeżeli nie zostaną przedstawione.^[1]

W przypadku opakowań to rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), stosowane od 12 sierpnia 2026 r., rozstrzyga, gdzie kompostowalność ma swoje miejsce. Do 12 lutego 2028 r. przepuszczalne torebki do herbaty, kawy i innych napojów, miękkie jednoporcjowe opakowania oraz naklejki na owocach i warzywach muszą być zgodne z normami kompostowania przemysłowego, a tam, gdzie wymaga tego państwo członkowskie – także z normami kompostowania domowego (art. 9 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. f)). Państwa członkowskie, które zbierają takie odpady razem z bioodpadami i dysponują odpowiednim przetwarzaniem, mogą wymagać, aby niemetalowe jednoporcjowe opakowania do ekspresów do napojów, bardzo lekkie i lekkie plastikowe torby na zakupy oraz opakowania, co do których wymóg kompostowalności obowiązywał już przed 12 sierpnia 2026 r., były kompostowalne (art. 9 ust. 2). Wszystkie pozostałe opakowania, w tym wykonane z biodegradowalnych polimerów, muszą być projektowane z myślą o recyklingu materiałowym do 12 lutego 2028 r. (art. 9 ust. 3).^[3]

PPWR ustala też treść oznakowania na opakowaniu. Od 12 sierpnia 2028 r. lub 24 miesiące po wejściu w życie aktów wykonawczych, w zależności od tego, która data jest późniejsza, opakowanie nosi zharmonizowaną etykietę materiałową; w przypadku opakowań objętych art. 9 ust. 1 oraz, w stosownych przypadkach, art. 9 ust. 2, etykieta wskazuje, że opakowanie jest kompostowalne, nie nadaje się do kompostowania domowego i nie wolno go porzucać w środowisku (art. 12 ust. 1). Tekst ustala to brzmienie nawet wtedy, gdy państwo członkowskie wymaga zgodności z kompostowaniem domowym na podstawie art. 9 ust. 1; jak akty wykonawcze rozstrzygną tę kwestię, pozostaje otwarte. Zakazane są etykiety, oznaczenia lub symbole, które mogą wprowadzać w błąd lub mylić co do cech opakowania lub możliwości postępowania z odpadami (art. 12 ust. 8).^[3]