Sprzedajemy jednorazowe produkty z tworzyw sztucznych

Dyrektywa w sprawie produktów z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku, czyli dyrektywa (UE) 2019/904, ma zastosowanie do produktów z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku wymienionych w jej załączniku, do produktów z tworzyw oksydegradowalnych oraz do sprzętu rybackiego zawierającego tworzywa sztuczne (art. 2 ust. 1). Produkt z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku to produkt w całości lub w części wykonany z tworzywa sztucznego, który nie został pomyślany, zaprojektowany ani wprowadzony do obrotu po to, aby w trakcie swojego cyklu życia odbywać wiele obiegów przez zwrot w celu ponownego napełnienia lub ponowne użycie do tego samego celu (art. 3 ust. 2). Tworzywo sztuczne to materiał składający się z polimeru, do którego mogły zostać dodane dodatki i który może pełnić funkcję głównego składnika konstrukcyjnego produktów końcowych; wyłączone są polimery naturalne niemodyfikowane chemicznie (art. 3 ust. 1).^[1]

Dyrektywa działa za pomocą odrębnych środków dla poszczególnych części załącznika. Art. 4 wymaga od państw członkowskich ograniczenia do 2026 r. zużycia kubków i pojemników na żywność z części A w porównaniu z 2022 r. Art. 5 zakazuje produktów z części B oraz produktów z tworzyw oksydegradowalnych. Art. 6 wymaga, aby nakrętki i wieczka pojemników na napoje o pojemności do trzech litrów pozostawały połączone z pojemnikiem (część C), i określa cele dotyczące zawartości recyklatu w butelkach z PET i innych butelkach na napoje z części F, obliczane jako średnia dla państwa członkowskiego. Art. 7 wymaga wyraźnego, czytelnego i trwałego oznakowania produktów z części D, informującego konsumentów o możliwościach gospodarowania odpadami, o obecności tworzyw sztucznych w produkcie i o szkodliwości zaśmiecania. Art. 8 ustanawia rozszerzoną odpowiedzialność producenta dla produktów z części E.^[1]

Terminy zawiera art. 17 ust. 1. Państwa członkowskie miały stosować art. 5 i art. 7 ust. 1 od 3 lipca 2021 r., art. 6 ust. 1 od 3 lipca 2024 r., a art. 8 do 31 grudnia 2024 r. albo do 5 stycznia 2023 r. w przypadku systemów ustanowionych przed 4 lipca 2018 r. oraz filtrów do wyrobów tytoniowych. Zharmonizowane specyfikacje oznakowania określa rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/2151, które obejmuje podpaski higieniczne i tampony, chusteczki nasączane, wyroby tytoniowe z filtrami oraz kubki na napoje (art. 1 i 2).^[1][2]

Producent to każda osoba mająca siedzibę w państwie członkowskim, która zawodowo wytwarza, napełnia, sprzedaje lub importuje i wprowadza te produkty do obrotu na rynku tego państwa członkowskiego, oraz każda osoba, która sprzedaje je na odległość bezpośrednio użytkownikom w innym państwie członkowskim (art. 3 ust. 11). Producenci mający siedzibę w jednym państwie członkowskim i sprzedający produkty z części E w innym muszą tam wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela (art. 8 ust. 7).^[1]

Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli rozporządzenie (UE) 2025/40, zmieniło dyrektywę od 12 sierpnia 2026 r. W przypadku opakowań z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku wymienionych w pkt 3 załącznika V do tego rozporządzenia jego art. 25 ust. 1 i 6 mają pierwszeństwo przed art. 4 dyrektywy (art. 2 ust. 3). Pkt 3 obejmuje opakowania z tworzyw sztucznych jednorazowego użytku na żywność i napoje napełniane i spożywane w lokalach sektora gastronomicznego i hotelarskiego; od 1 stycznia 2030 r. takich opakowań nie wolno wprowadzać do obrotu, państwa członkowskie mogą zezwolić mikroprzedsiębiorstwom na odstępstwo, gdy ponowne użycie nie jest technicznie wykonalne, a Komisja musi opublikować wytyczne dotyczące załącznika V do 12 lutego 2027 r. (rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 25 ust. 1, 4 i 6 oraz załącznik V).^[1][3]