Dwa terminy w odstępie sześciu miesięcy
Rozporządzenie w sprawie baterii – rozporządzenie (UE) 2023/1542 – wprowadza swoje obowiązki stopniowo, na przestrzeni kilku lat. Dwa z najważniejszych przypadają teraz na rok 2027, ale nie w tym samym dniu:
- 18 lutego 2027 r.: paszport baterii oraz kod QR na wszystkich bateriach.
- 18 sierpnia 2027 r.: obowiązki w zakresie należytej staranności dotyczącej baterii, po dwuletnim przesunięciu terminu przyjętym w 2025 r.
Wiele planów zgodności sporządzonych przed połową 2025 r. nadal przewiduje start należytej staranności w sierpniu 2025 r. Ta data nie obowiązuje już. Niniejszy poradnik wyjaśnia, czego dotyczy każdy z obowiązków na 2027 r. i jak wykorzystać rok 2026 na przygotowania. Pełny opis rozporządzenia znajdą Państwo w naszym poradniku o rozporządzeniu w sprawie baterii oraz w haśle słownika rozporządzenie w sprawie baterii.
Które baterie wymagają paszportu (art. 77)
Od 18 lutego 2027 r. art. 77 ust. 1 wymaga rejestru elektronicznego – paszportu baterii – dla każdej z poniższych baterii wprowadzanej do obrotu lub oddawanej do użytku:
- baterie LMT – baterie do lekkich środków transportu, takich jak rowery elektryczne i hulajnogi elektryczne;
- baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh;
- baterie do pojazdów elektrycznych.
Paszportu nie wymagają baterie przenośne ani baterie rozruchowe (SLI – do rozruchu, oświetlenia i zapłonu).
Paszport zawiera informacje o modelu baterii i o danej baterii, w tym informacje wynikające z jej użytkowania, wymienione w załączniku XIII. Dostęp jest wielopoziomowy (art. 77 ust. 2): część informacji jest publiczna, część zarezerwowana dla jednostek notyfikowanych, organów nadzoru rynku i Komisji, a część dostępna dla osób mających uzasadniony interes, takich jak podmioty naprawiające, regenerujące, prowadzące drugie życie baterii i recyklerzy. Komisja ma przyjąć do 18 sierpnia 2026 r. akty wykonawcze określające, kto jest osobą mającą uzasadniony interes i do czego ma dostęp (art. 77 ust. 9).
Kto odpowiada? Podmiot gospodarczy wprowadzający baterię do obrotu musi nadać jej niepowtarzalny identyfikator i zapewnić, aby informacje w paszporcie były dokładne, kompletne i aktualne. Może on pisemnie upoważnić inny podmiot do działania w swoim imieniu (art. 77 ust. 3 i 4). Gdy baterię przeznacza się do innego zastosowania lub poddaje regeneracji, tworzy się nowy paszport, a odpowiedzialność przechodzi na podmiot wprowadzający tę baterię do obrotu (art. 77 ust. 7).
Dane muszą opierać się na otwartych standardach, mieć interoperacyjny format odczytywalny maszynowo i być przekazywalne bez uzależnienia od jednego dostawcy (art. 77 ust. 5). Praktyczne pytania omawiamy w materiale o przygotowaniu paszportu baterii.
Kod QR na każdej baterii (art. 13 ust. 6)
Dostęp do paszportu zapewnia kod QR. Od 18 lutego 2027 r. art. 13 ust. 6 wymaga oznakowania kodem QR wszystkich baterii – nie tylko tych objętych paszportem:
- w przypadku baterii LMT, baterii do pojazdów elektrycznych i baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh kod zapewnia dostęp do paszportu baterii;
- w przypadku pozostałych baterii kod zapewnia dostęp do informacji z etykiety, deklaracji zgodności, informacji o zapobieganiu powstawaniu odpadów i gospodarowaniu nimi oraz, w stosownych przypadkach, sprawozdania z należytej staranności na podstawie art. 52 ust. 3.
Zatem nawet producent baterii przenośnych, które nie podlegają obowiązkowi paszportu, ma w 2027 r. termin na wdrożenie nośnika danych i informacji, do których ten nośnik prowadzi.
Warto znać jeszcze dwa terminy dotyczące etykiet. Symbol selektywnej zbiórki jest wymagany na wszystkich bateriach od 18 sierpnia 2025 r. (art. 13 ust. 4). Etykieta z informacjami ogólnymi i etykiety dotyczące pojemności mają zastosowanie od 18 sierpnia 2026 r. lub po upływie 18 miesięcy od wejścia w życie aktu wykonawczego Komisji w sprawie etykietowania – w zależności od tego, który z tych terminów jest późniejszy (art. 13 ust. 1–3). Co powinno znaleźć się na etykiecie, wyjaśnia materiał o etykietowaniu baterii.
Należyta staranność przesunięta na 18 sierpnia 2027 r. (art. 48)
Art. 48 zobowiązuje podmioty gospodarcze wprowadzające baterie do obrotu lub oddające je do użytku do ustanowienia i wdrożenia polityk należytej staranności dotyczącej baterii, obejmujących surowce wymienione w załączniku X – kobalt, grafit naturalny, lit i nikiel. Polityki te muszą być weryfikowane przez jednostkę notyfikowaną i okresowo poddawane audytowi (art. 48 ust. 2), a dokumentację należy przechowywać przez 10 lat od wprowadzenia do obrotu ostatniej baterii wyprodukowanej zgodnie z daną polityką (art. 48 ust. 3).
Pierwotnym terminem rozpoczęcia był 18 sierpnia 2025 r. Rozporządzenie (UE) 2025/1561, przyjęte 18 lipca 2025 r. i obowiązujące od 31 lipca 2025 r., zastąpiło go terminem 18 sierpnia 2027 r. Motywy rozporządzenia podają przyczyny: producenci baterii potrzebują czasu na analizę i dostosowanie swoich łańcuchów dostaw, wyznaczanie jednostek notyfikowanych do weryfikacji przez stronę trzecią trwało dłużej, niż oczekiwano, a uznawane systemy należytej staranności wciąż wymagają opracowania.
Tą samą zmianą przesunięto termin opublikowania przez Komisję wytycznych dotyczących wymogów należytej staranności z 18 lutego 2025 r. na 26 lipca 2026 r. (art. 48 ust. 5), dostosowując go do wytycznych przewidzianych w dyrektywie w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Kogo to dotyczy? Zgodnie z art. 47 rozdział o należytej staranności nie ma zastosowania do podmiotów gospodarczych o obrocie netto poniżej 40 mln EUR w roku obrotowym poprzedzającym ostatni rok obrotowy, chyba że należą one do grupy przekraczającej ten próg w ujęciu skonsolidowanym. Nie ma on też zastosowania do baterii, które znajdowały się już na rynku, zanim przygotowano je do ponownego użycia, przeznaczono do innego zastosowania lub poddano regeneracji. Sprawdzenie zakresu umożliwia materiał o należytej staranności dotyczącej baterii.
Plan przygotowań na 2026 rok
Oba terminy wymagają odmiennych prac, a oba zależą od dostawców.
Paszport (luty 2027 r.):
- Sporządzić wykaz wszystkich modeli baterii wprowadzanych do obrotu i sklasyfikować je: LMT, do pojazdów elektrycznych, przemysłowe powyżej 2 kWh lub pozostałe.
- W przypadku baterii objętych paszportem zmapować dane z załącznika XIII, którymi dysponuje firma, dane posiadane przez dostawcę ogniw lub pakietów oraz luki.
- Ustalić, kto prowadzi paszport – firma czy podmiot działający na podstawie jej pisemnego upoważnienia – i jak będą nadawane niepowtarzalne identyfikatory.
- Zaplanować kod QR dla każdej baterii, także tych spoza zakresu paszportu.
Należyta staranność (sierpień 2027 r.):
- Sprawdzić próg obrotu z art. 47 dla swojej firmy i grupy.
- Ustalić, które baterie zawierają kobalt, grafit naturalny, lit lub nikiel i od jakich dostawców.
- Rozpocząć już teraz kwestionariusze dla dostawców i wnioski o identyfikowalność; weryfikacja przez jednostkę notyfikowaną musi być gotowa w chwili rozpoczęcia obowiązku.
- Śledzić wytyczne Komisji, które mają się ukazać do 26 lipca 2026 r.
Baterie wbudowane w produkty stawiają te same pytania przed producentami rowerów elektrycznych, narzędzi i elektroniki. Jeśli to Państwa sytuacja, strona o baterii w produkcie wyjaśnia, jak dzielą się obowiązki.
Jak Conphora pomaga
Oba obowiązki na 2027 r. sprowadzają się do uporządkowanych danych, które trzeba zebrać od dostawców, na bieżąco aktualizować i pokazywać właściwym osobom. Conphora pomaga:
- Klasyfikować modele baterii według kategorii i pojemności, aby wiedzieć, które wymagają paszportu.
- Zbierać dane od dostawców do załącznika XIII i dla surowców objętych należytą starannością, z zapytaniami i odpowiedziami przechowywanymi dla każdego dostawcy.
- Przechowywać dokumentację należytej staranności – polityki, sprawozdania z weryfikacji i sprawozdania z audytów – z uwzględnieniem 10-letniego okresu przechowywania.
- Śledzić terminy paszportu, kodu QR, etykiet i należytej staranności w jednym kalendarzu zgodności.
Jedenaście miesięcy do paszportu baterii. Warto zacząć od klasyfikacji i danych od dostawców – to one zajmują najwięcej czasu. Zobacz plany i cennik →