Wat is de GPSR – en waarom moet u ervan weten?
Op 13 december 2024 is de nieuwe EU-verordening inzake algemene productveiligheid van kracht geworden. De verordening heet officieel Verordening (EU) 2023/988 inzake algemene productveiligheid – afgekort GPSR – en vervangt de vroegere richtlijn algemene productveiligheid (GPSD) uit 2001. Met de GPSR stapt de EU over van een richtlijn, die de lidstaten elk afzonderlijk in nationale wetgeving omzetten, naar een verordening die rechtstreeks en uniform in alle EU-landen geldt.
Verkoopt u consumentenproducten in de EU, dan is de GPSR iets waar u mee aan de slag moet – of u nu fabrikant, importeur of distributeur bent, of via een onlinemarktplaats verkoopt. In dit artikel nemen we door wat de verordening inhoudt, voor wie zij geldt en wat u concreet moet doen om aan de nieuwe eisen te voldoen.
Van GPSD naar GPSR: wat is er veranderd?
De oude richtlijn productveiligheid (GPSD) stamt uit 2001 en vormde jarenlang de basis voor de veiligheidseisen aan consumentenproducten die niet onder sectorspecifieke wetgeving vallen. Maar de richtlijn was niet ontworpen voor een wereld van e-commerce, onlinemarktplaatsen en mondiale toeleveringsketens. De GPSR dicht juist die gaten.
De belangrijkste verschillen tussen de GPSD en de GPSR zijn:
- Rechtstreeks toepasselijke wetgeving: als verordening geldt de GPSR uniform in alle EU-landen, zonder nationale omzetting. Dat maakt een einde aan verschillen in uitleg tussen lidstaten.
- Onlinemarktplaatsen vallen er nu onder: platforms zoals Amazon, eBay en vergelijkbare partijen hebben nu zelfstandige verplichtingen om te waarborgen dat producten op hun platform aan de veiligheidseisen voldoen.
- Strengere traceerbaarheidseisen: er gelden nu strengere eisen om producten door de hele toeleveringsketen heen traceerbaar te maken.
- Gemoderniseerde risicobeoordeling: de GPSR bevat gedetailleerdere eisen aan de manier waarop bedrijven de risico’s van hun producten moeten beoordelen, met inbegrip van risico’s van digitale en verbonden producten.
- Versterkt markttoezicht: autoriteiten hebben betere instrumenten gekregen om de markt te volgen en sneller op gevaarlijke producten te reageren.
De nieuwe eisen: wat u moet weten
Traceerbaarheid door de hele toeleveringsketen
Onder de GPSR moeten alle marktdeelnemers in de toeleveringsketen kunnen aangeven van wie zij een product hebben ontvangen en aan wie zij het hebben geleverd. Producten moeten voldoende identificatie dragen – doorgaans via een partijnummer, serienummer of andere unieke markering – zodat ze kunnen worden getraceerd als zich een veiligheidsprobleem voordoet.
Voor uw bedrijf betekent dat dat uw productdocumentatie systematisch en actueel moet zijn. U moet op elk moment kunnen aantonen welke producten u hebt verkocht en bij wie u ze hebt ingekocht.
Eisen aan onlinemarktplaatsen
Verkoopt u via onlinemarktplaatsen, dan is het goed te weten dat de GPSR nieuwe verplichtingen aan die platforms oplegt. Zij moeten onder meer interne processen hebben voor de omgang met productveiligheid, samenwerken met de markttoezichtautoriteiten en gevaarlijke producten snel verwijderen. Maar als verkoper bent u daarmee niet van uw eigen verantwoordelijkheid af – u moet nog steeds zorgen dat uw producten veilig en goed gedocumenteerd zijn.
Interne risicobeoordeling
De GPSR scherpt de eisen aan de risicobeoordeling aan. U moet niet alleen aantonen dát uw product veilig is – u moet ook vastleggen hóe u tot die conclusie bent gekomen. Dat vraagt om een systematische beoordeling van mogelijke gevaren, waaronder chemische, mechanische, elektrische en digitale risico’s.
De risicobeoordeling moet in verhouding staan tot de complexiteit van het product, maar zij moet altijd gedocumenteerd en beschikbaar voor de autoriteiten zijn.
Wie krijgt met de GPSR te maken?
De GPSR geldt voor alle consumentenproducten die niet onder sectorspecifieke EU-wetgeving vallen (zoals medische hulpmiddelen, levensmiddelen of cosmetica). De verordening geldt voor:
- Fabrikanten – ook bedrijven die producten onder hun eigen naam of merk verkopen.
- Importeurs – bedrijven die producten uit derde landen in de EU in de handel brengen.
- Distributeurs – alle schakels in de toeleveringsketen die producten op de markt aanbieden.
- Fulfilmentdienstverleners – bedrijven die opslag en verzending verzorgen.
- Onlinemarktplaatsen – platforms die rechtstreekse verkoop aan consumenten mogelijk maken.
Kort gezegd: bent u op enige manier betrokken bij de verkoop van consumentenproducten in de EU, dan valt u eronder.
De eis van een verantwoordelijke persoon
Een van de belangrijkste nieuwe onderdelen van de GPSR is de eis dat er voor elk product dat in de Unie in de handel wordt gebracht een in de EU gevestigde verantwoordelijke persoon moet zijn (in Verordening (EU) 2023/988: de verantwoordelijke marktdeelnemer). Die moet ervoor zorgen dat de technische documentatie beschikbaar is, met de autoriteiten samenwerken en maatregelen nemen om problemen te verhelpen als een product gevaarlijk blijkt.
Voor bedrijven die in de EU zijn gevestigd, is de verantwoordelijke persoon doorgaans de fabrikant of de importeur zelf. Maar bedrijven van buiten de EU – bijvoorbeeld Chinese fabrikanten die via onlineplatforms rechtstreeks aan Europese consumenten verkopen – moeten op grond van de GPSR een gemachtigde in de EU aanwijzen.
De contactgegevens van de verantwoordelijke persoon moeten op het product of de verpakking staan. Dat schept transparantie voor zowel consumenten als autoriteiten.
Praktische stappen voor de invoering
Hebt u zich nog niet in de GPSR verdiept, dan is het tijd om te beginnen. Een praktische aanpak:
1. Breng uw producten in kaart. Bepaal welke van uw producten onder de GPSR vallen en welke onder sectorspecifieke wetgeving.
2. Neem uw traceerbaarheid door. Hebt u grip op partijnummers, serienummers en leveranciersdocumentatie? Kunt u elk product volgen van leverancier tot eindklant?
3. Werk uw risicobeoordeling bij. Voer voor elke productgroep een systematische risicobeoordeling uit. Leg het proces en de conclusies vast.
4. Wijs een verantwoordelijke persoon aan. Zorg dat er voor elk product een verantwoordelijke persoon in de EU is en dat de contactgegevens op het product of de verpakking staan.
5. Pas etikettering en verpakking aan. Controleer of alle producten correct zijn geëtiketteerd met de vereiste informatie, waaronder traceerbaarheidsgegevens en de contactgegevens van de verantwoordelijke persoon.
6. Richt interne procedures in. Zet processen op voor de afhandeling van terugroepacties, klachten en de samenwerking met autoriteiten.
7. Blijf op de hoogte. De GPSR maakt deel uit van een breder EU-nalevingslandschap dat voortdurend in beweging is. Bekijk alle wijzigingen in de EU-regelgeving in 2025 om bij te blijven.
Niet-naleving kan ernstige gevolgen hebben – zowel financieel als voor de reputatie van uw bedrijf. Lees over de gevolgen van niet-naleving om te begrijpen wat er op het spel staat.
Hoe Conphora u helpt met de GPSR
De GPSR stelt hoge eisen aan documentatie, traceerbaarheid en systematische processen – en daar is Conphora precies voor gebouwd. Met Conphora kunt u:
- Uw productdocumentatie centraliseren – breng risicobeoordelingen, technische documentatie, conformiteitsverklaringen en etiketteringseisen samen op één plek.
- Grip houden op traceerbaarheid – koppel producten aan leveranciers, partijnummers en distributiekanalen.
- Herinneringen automatiseren – ontvang een melding wanneer documentatie moet worden bijgewerkt of wanneer nieuwe eisen van kracht worden.
- U voorbereiden op audits – genereer overzichten en rapporten waarmee u eenvoudig aan autoriteiten kunt aantonen dat u aan de eisen voldoet.
Bekijk hoe Conphora werkt – en ontdek hoe u de naleving van de GPSR verandert van een hoofdpijndossier in een behapbare taak.
Klaar om uw GPSR-naleving op orde te brengen? Conphora geeft u het overzicht en de middelen om aan de nieuwe eisen te voldoen – zonder onnodige complexiteit. Bekijk abonnementen en prijzen, en wat Conphora voor uw bedrijf kan doen →