Rozporządzenie w sprawie baterii: terminy, wymagania i przygotowanie

Nowa era dla baterii w UE

Rozporządzenie UE w sprawie baterii (rozporządzenie 2023/1542) oznacza fundamentalną zmianę w sposobie regulowania baterii w Europie. Stara dyrektywa w sprawie baterii z 2006 r. nie została zaprojektowana z myślą o świecie pojazdów elektrycznych, magazynowania energii i coraz bardziej złożonych łańcuchów dostaw. Nowe rozporządzenie odpowiada na te wyzwania – i ma szeroki zasięg.

Jeśli Państwa firma produkuje, importuje lub dystrybuuje produkty zawierające baterie, to rozporządzenie ich dotyczy. W tym artykule omawiamy, co obejmuje rozporządzenie, jakie terminy należy znać oraz jak najlepiej się przygotować.

Co obejmuje rozporządzenie w sprawie baterii?

Rozporządzenie ma zastosowanie do wszystkich baterii wprowadzanych na rynek UE – niezależnie od typu, rozmiaru czy zastosowania. Dzieli ono baterie na pięć kategorii:

• Baterie przenośne – małe baterie w produktach codziennego użytku, takich jak piloty, zabawki i narzędzia.
• Baterie rozruchowe (SLI) – wykorzystywane głównie w pojazdach do rozruchu, oświetlenia i zapłonu.
• Baterie trakcyjne (EV) – duże pakiety baterii w pojazdach elektrycznych i skuterach elektrycznych.
• Baterie przemysłowe – baterie do magazynowania energii, systemów awaryjnych i zastosowań przemysłowych.
• Baterie lekkich środków transportu (LMT) – nowa kategoria obejmująca baterie do rowerów elektrycznych, hulajnóg elektrycznych i podobnych pojazdów.

Należy pamiętać, że rozporządzenie nie dotyczy wyłącznie producentów baterii. Obowiązki mają również importerzy, dystrybutorzy i firmy wykorzystujące baterie w swoich produktach.

Harmonogram: najważniejsze terminy w latach 2025–2027

Rozporządzenie w sprawie baterii wchodzi w życie stopniowo, z rozłożonymi w czasie terminami. Oto kluczowe etapy, o których należy wiedzieć:

2025

• 18 lutego 2025 r.: wchodzą w życie wymogi dotyczące deklaracji śladu węglowego dla baterii trakcyjnych (EV) i akumulatorowych baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh (pod warunkiem przyjęcia aktów delegowanych).
• 18 sierpnia 2025 r.: nowe wymogi dotyczące etykietowania wszystkich baterii, w tym ogólne wymogi informacyjne, symbol selektywnej zbiórki oraz etykietowanie substancji niebezpiecznych.
• 18 sierpnia 2025 r.: wymóg, aby baterie przenośne w urządzeniach mogły być wymieniane przez użytkownika końcowego (z pewnymi wyjątkami).

2026

• 18 lutego 2026 r.: klasy efektywności śladu węglowego dla baterii trakcyjnych (EV) (spodziewane akty delegowane).
• 18 sierpnia 2026 r.: obowiązki należytej staranności podmiotów gospodarczych wchodzą w pełni w życie.
• 18 sierpnia 2026 r.: wymóg kodu QR zapewniającego dostęp do informacji o baterii.

2027

• 18 lutego 2027 r.: wymóg paszportu baterii dla baterii trakcyjnych (EV) i baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh.
• 18 sierpnia 2027 r.: minimalne wymogi dotyczące zawartości materiałów z recyklingu dla ołowiu, kobaltu, litu i niklu.
• 18 sierpnia 2027 r.: maksymalne limity śladu węglowego dla baterii trakcyjnych (EV).

Harmonogram jest ambitny i nic nie wskazuje na to, by UE miała przesunąć terminy. Dlatego przygotowanie jest niezbędne.

Kluczowe wymagania w szczegółach

Deklaracja śladu węglowego

Dla baterii trakcyjnych (EV) i dużych baterii przemysłowych należy sporządzić deklarację śladu węglowego obejmującą całkowity wpływ baterii na klimat, od wydobycia surowców po produkcję. Obliczenia muszą być przeprowadzane według znormalizowanej metody określonej przez Komisję Europejską.

Wymaga to pełnej przejrzystości łańcucha dostaw oraz zdolności do gromadzenia od dostawców wiarygodnych danych na temat zużycia energii, materiałów i transportu.

Wymogi dotyczące zawartości materiałów z recyklingu

Od 2027 r. niektóre baterie będą musiały zawierać minimalny udział materiałów z recyklingu. Wstępne wymogi to:

• 16% kobaltu pochodzącego z recyklingu
• 6% litu pochodzącego z recyklingu
• 6% niklu pochodzącego z recyklingu
• 85% ołowiu pochodzącego z recyklingu

Oczekuje się, że progi te wzrosną jeszcze bardziej od 2031 r. Konieczne jest udokumentowanie zawartości materiałów z recyklingu w bateriach.

Etykietowanie i kod QR

Wszystkie baterie muszą mieć czytelne etykiety z informacjami o pojemności, żywotności, składzie chemicznym i selektywnej zbiórce. Od 2026 r. baterie muszą również mieć kod QR zapewniający cyfrowy dostęp do dodatkowych informacji o produkcie.

Kod QR jest zapowiedzią szerszej koncepcji cyfrowego paszportu produktu, którą UE wdraża w ramach kilku rozporządzeń. Zobacz wszystkie zmiany w przepisach UE w 2025 r., aby zrozumieć, jak rozporządzenie w sprawie baterii współdziała z ESPR, GPSR i innymi ramami regulacyjnymi.

Należyta staranność w łańcuchu dostaw

Podmioty gospodarcze wprowadzające baterie na rynek UE muszą ustanowić i wdrożyć politykę należytej staranności dla swojego łańcucha dostaw. Wymóg ten jest inspirowany wytycznymi OECD i obejmuje:

• Identyfikację i ocenę ryzyka dla praw człowieka i środowiska.
• Zapobieganie zidentyfikowanemu ryzyku i jego ograniczanie.
• Publikację polityk należytej staranności i ich wyników.
• Weryfikację systemu należytej staranności przez niezależną stronę trzecią.

Wymóg ten obejmuje cały łańcuch dostaw – od wydobycia surowców po gotowe ogniwo baterii. Stawia to istotne wymagania wobec zarządzania dostawcami i wymiany danych.

Paszport baterii: cyfrowy paszport produktu

Paszport baterii to jeden z najbardziej przełomowych elementów rozporządzenia. Od lutego 2027 r. baterie trakcyjne (EV) i baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh muszą mieć cyfrowy paszport zawierający szczegółowe informacje o:

• składzie chemicznym i materiałach baterii,
• danych dotyczących śladu węglowego,
• zawartości materiałów z recyklingu,
• danych dotyczących żywotności i wydajności,
• instrukcjach demontażu i recyklingu,
• informacjach o należytej staranności w łańcuchu dostaw.

Paszport baterii musi być dostępny za pomocą unikalnego identyfikatora i przechowywany w zdecentralizowanym systemie danych. Jest on ściśle powiązany z szerszą wizją UE dotyczącą cyfrowego paszportu produktu i prawdopodobnie posłuży jako wzór dla innych kategorii produktów.

Warto również znać powiązania między bateriami a innymi substancjami chemicznymi. Przeczytaj o RoHS i substancjach objętych ograniczeniami, aby zrozumieć, jak ograniczenia dotyczące substancji wpływają na produkcję baterii.

Kto ponosi odpowiedzialność?

Rozporządzenie przypisuje odpowiedzialność na kilku poziomach:

• Producenci ponoszą główną odpowiedzialność za zgodność, w tym za etykietowanie, dokumentację, deklarację śladu węglowego i paszport baterii.
• Importerzy muszą zapewnić, że baterie od producentów z krajów trzecich spełniają wszystkie wymagania, zanim zostaną wprowadzone na rynek UE.
• Dystrybutorzy muszą sprawdzić, czy obecne są wymagane etykiety i informacje.
• Upoważnieni przedstawiciele mogą być wyznaczani przez producentów spoza UE do realizacji określonych obowiązków w zakresie zgodności.

Warto pamiętać, że firmy sprzedające produkty z wbudowanymi bateriami (np. elektronikę, narzędzia czy pojazdy) mogą również mieć obowiązki wynikające z rozporządzenia – w szczególności dotyczące wymienialności i etykietowania baterii.

Jak się przygotować: konkretne kroki

1. Zmapować produkty zawierające baterie – zidentyfikować wszystkie produkty w ofercie zawierające baterie i sklasyfikować je zgodnie z kategoriami rozporządzenia.
2. Ocenić łańcuch dostaw – czy mają Państwo wystarczającą przejrzystość co do pochodzenia baterii i zawartych w nich materiałów?
3. Przygotować zmiany w etykietowaniu – przeanalizować obecne etykiety i opakowania oraz zaplanować aktualizacje z wyprzedzeniem.
4. Zbudować infrastrukturę danych – paszport baterii wymaga uporządkowanych, cyfrowych danych. Warto już teraz zacząć budować niezbędne systemy.
5. Zaangażować dostawców – będą Państwo potrzebować od dostawców danych dotyczących śladu węglowego, zawartości materiałów z recyklingu i należytej staranności. Warto rozpocząć dialog wcześnie.
6. Śledzić akty delegowane – wiele szczegółów technicznych określają akty delegowane wydawane na bieżąco przez Komisję Europejską. Warto pozostawać na bieżąco.

Conphora pomaga w zgodności z rozporządzeniem w sprawie baterii

Rozporządzenie w sprawie baterii jest złożone, a wymagania zmieniają się wraz z publikacją aktów delegowanych i przepisów wykonawczych. Ręczne śledzenie tych zmian jest czasochłonne i łatwo prowadzi do przeoczenia terminów.

Conphora daje Państwu kompleksowy przegląd wymagań i terminów wynikających z rozporządzenia w sprawie baterii, dopasowany do konkretnych kategorii Państwa produktów. Platforma aktualizuje się automatycznie po przyjęciu nowych aktów delegowanych lub zmianie terminów, dzięki czemu zawsze wiedzą Państwo dokładnie, co ich dotyczy.

Mogą Państwo również wykorzystać Conphora do uporządkowania dokumentacji produktowej i przygotowania się do wymogu paszportu baterii – tak aby nie zaczynać od zera, gdy nadejdzie termin.

Zobacz plany i cennik i przekonaj się, jak platforma może pomóc Państwu poruszać się po rozporządzeniu w sprawie baterii.

Spraw, aby rozporządzenie w sprawie baterii stało się łatwe do opanowania. Conphora gromadzi terminy, wymagania i dokumentację w jednym miejscu, dzięki czemu mogą Państwo skupić się na biznesie, zamiast tonąć w przepisach. Wypróbuj Conphora za darmo – zobacz cennik i plany →