Sprzedajemy wyrób budowlany

Wyroby budowlane mają własny system przepisów, zbudowany wokół właściwości użytkowych, a nie jednej oceny bezpieczeństwa. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 305/2011 wyrobem budowlanym jest każdy wyrób lub zestaw wytworzony i wprowadzony do obrotu z przeznaczeniem do trwałego wbudowania w obiekty budowlane, którego właściwości użytkowe wpływają na podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych (art. 2 pkt 1). Gdy taki wyrób jest objęty normą zharmonizowaną lub jest zgodny z wydaną dla niego europejską oceną techniczną, producent sporządza deklarację właściwości użytkowych przy wprowadzaniu go do obrotu (art. 4 ust. 1). Deklaracja określa typ wyrobu, system oceny, zastosowaną specyfikację, przewidziane zastosowanie, zasadnicze charakterystyki i co najmniej jedną zadeklarowaną właściwość użytkową, a dla pozostałych – NPD, czyli brak określonych właściwości użytkowych (art. 6). Istnieją wąskie odstępstwa dla wyrobów wytwarzanych jednostkowo i montowanych w jednym określonym obiekcie, wyrobów wytwarzanych na miejscu budowy oraz prac dotyczących zabytków (art. 5).^[2]

Oznakowanie CE wynika z deklaracji. Umieszcza się je tylko na wyrobach, dla których sporządzono deklarację właściwości użytkowych (art. 8 ust. 2), a po nim następuje rok jego pierwszego umieszczenia, nazwa i adres producenta, kod typu wyrobu, odniesienie do deklaracji, zadeklarowane właściwości użytkowe, zastosowana specyfikacja, w stosownych przypadkach numer jednostki notyfikowanej oraz przewidziane zastosowanie (art. 9 ust. 2). Kopię deklaracji dostarcza się z każdym wyrobem albo jedną na partię dla jednego użytkownika, w języku wymaganym przez państwo członkowskie (art. 7 ust. 1 i 4). Producenci przechowują dokumentację techniczną i deklarację przez 10 lat (art. 11 ust. 2).^[2]

Stopniowo zaczyna obowiązywać nowe rozporządzenie. Rozporządzenie (UE) 2024/3110 stosuje się od 8 stycznia 2026 r., przy czym niektóre przepisy od 7 stycznia 2025 r., a kary od 8 stycznia 2027 r. (art. 96). Zastępuje ono deklarację właściwości użytkowych deklaracją właściwości użytkowych i zgodności sporządzaną według wzoru z załącznika V (art. 13 i 15), wymaga dostarczenia kopii drogą elektroniczną, chyba że deklaracja znajduje się w cyfrowym paszporcie produktu, dopuszcza na określonych warunkach stronę internetową zamiast kopii (art. 16 ust. 1 i 2) oraz wymaga dokumentacji technicznej jako podstawy (art. 22 ust. 3). Jego definicja wyrobu budowlanego wymienia wyroby drukowane w technologii 3D oraz zestawy (art. 3 pkt 1), a zakres obejmuje wyroby używane (art. 2 ust. 1).^[1]

Przejście odbywa się stopniowo, rodzina wyrobów po rodzinie wyrobów. Rozporządzenie 305/2011 traci moc ze skutkiem od 8 stycznia 2026 r., z wyjątkiem wymienionych przepisów, wśród nich art. 2, art. 4–9 i art. 11–18 (deklaracja właściwości użytkowych, oznakowanie CE i podmioty gospodarcze) oraz załączników III i V, które tracą moc ze skutkiem od 8 stycznia 2040 r. (art. 94). Przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do wyrobów objętych normami zharmonizowanymi wymienionymi w starym rozporządzeniu i obowiązującymi w dniu 8 stycznia 2026 r. lub europejskimi dokumentami oceny wymienionymi do tej daty (art. 95 ust. 3, 4 i 8); te dokumenty oceny pozostają ważne do 9 stycznia 2031 r., a po 9 stycznia 2036 r. żadnego wyrobu nie można wprowadzić do obrotu na podstawie europejskiej oceny technicznej wydanej na ich podstawie (art. 95 ust. 4). Nowe obowiązki podmiotów gospodarczych mają zastosowanie do rodziny wyrobów rok po objęciu jej aktem wykonawczym wydanym na podstawie art. 5 ust. 8 lub art. 6 ust. 1, chyba że wyznaczono późniejszą datę, a podmioty gospodarcze mogą zdecydować o wcześniejszym stosowaniu nowych specyfikacji (art. 95 ust. 9).^[1]

Przepisy o nadzorze rynku dodają jeszcze jeden warunek. Rozporządzenie 305/2011 jest wymienione w art. 4 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2019/1020, więc wyrób budowlany można wprowadzić do obrotu tylko wtedy, gdy podmiot gospodarczy mający siedzibę w Unii weryfikuje i przechowuje deklarację właściwości użytkowych oraz może udostępnić dokumentację techniczną (art. 4 ust. 1 i ust. 3 lit. a)). Wykaz w art. 4 ust. 5 w tekście skonsolidowanym z 12 sierpnia 2026 r. wymienia rozporządzenie (UE) nr 305/2011, ale jeszcze nie rozporządzenie (UE) 2024/3110.^[3]