Sprzedajemy biżuterię: jakie są limity niklu i ołowiu?

Biżuteria nie ma odrębnego aktu harmonizacyjnego, ale jej skład chemiczny jest szczegółowo uregulowany. REACH, czyli rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, stanowi, że substancji w wyrobie, dla którego załącznik XVII zawiera ograniczenie, nie wprowadza się do obrotu, jeżeli nie spełnia warunków tego ograniczenia (art. 67 ust. 1). Dla biżuterii najważniejsze są trzy wpisy w załączniku XVII: nikiel (wpis 27), ołów (wpis 63) i kadm (wpis 23).^[1]

Wpis dotyczący niklu opiera się na uwalnianiu, a nie na zawartości. Niklu nie wolno stosować w sztyftach wkładanych w przekłute uszy i inne przekłute części ciała, chyba że szybkość uwalniania jest niższa niż 0,2 μg/cm²/tydzień. W wyrobach przeznaczonych do bezpośredniego i długotrwałego kontaktu ze skórą, takich jak kolczyki, naszyjniki, bransoletki, łańcuszki, bransoletki na kostkę, pierścionki, koperty zegarków naręcznych, paski do zegarków i metalowe elementy odzieży, uwalnianie z części mających kontakt nie może przekraczać 0,5 μg/cm²/tydzień. Powłoka niezawierająca niklu musi utrzymywać uwalnianie w tym limicie przez co najmniej dwa lata normalnego użytkowania (wpis 27 pkt 1). Takich wyrobów nie można wprowadzać do obrotu, jeżeli nie spełniają wymagań, a metodami badań są normy CEN (pkt 2 i 3).^[1]

Ołów i kadm są ograniczone według zawartości. Ołowiu nie wolno wprowadzać do obrotu ani stosować w żadnej pojedynczej części wyrobów jubilerskich, jeżeli jego stężenie wynosi 0,05% masy lub więcej (wpis 63 pkt 1). Wyroby jubilerskie obejmują biżuterię sztuczną i ozdoby do włosów, a pojedyncza część obejmuje materiały i elementy, z których wykonana jest biżuteria (pkt 2); objęte są także części sprzedawane do wytwarzania biżuterii (pkt 3). Szkło kryształowe, niedostępne elementy zegarków, nieobrabiane kamienie szlachetne i emalie są wyłączone (pkt 4). Kadmu nie wolno stosować ani wprowadzać do obrotu w stężeniu 0,01% masy metalu lub wyższym w metalowych koralikach i elementach do wytwarzania biżuterii oraz w metalowych częściach biżuterii, biżuterii sztucznej i ozdób do włosów (wpis 23 pkt 10).^[1]

Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR) stosuje się równolegle z tymi ograniczeniami. Jeżeli prawo Unii określa szczegółowe wymogi bezpieczeństwa, GPSR stosuje się do aspektów i ryzyk, których te wymogi nie obejmują (art. 2 ust. 1). Podmioty gospodarcze mogą wprowadzać do obrotu wyłącznie produkty bezpieczne (art. 5), a ocena bezpieczeństwa uwzględnia kategorie konsumentów, w szczególności dzieci (art. 6 ust. 1 lit. e)). Producent przeprowadza wewnętrzną analizę ryzyka i sporządza dokumentację techniczną przed wprowadzeniem biżuterii do obrotu (art. 9 ust. 2), a importer sprawdza, czy to zrobiono, i dodaje własną nazwę i własny adres (art. 11 ust. 1 i 3). REACH należy do aktów wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2019/1020, do którego odsyła definicja unijnego prawodawstwa harmonizacyjnego w GPSR (art. 3 pkt 27). Komisja mimo to uznaje, że GPSR stosuje się w pełni do wyrobów codziennego użytku, takich jak meble i wyroby dla dzieci, które REACH również ogranicza (zawiadomienie Komisji C/2025/6233, sekcja 2.2), a Conphora przyjmuje taką wykładnię.^[2][4][5]